
?«من از اول میدونستم این اتفاق میافته»
?«نباید بهت اعتماد میکردیم»
?«تقصیر خودته، نباید این کار رو میکردی»
?«هیچ وقت یه کار رو درست حسابی انجام نمیدی»
با خودتان می گویید چه جملات آشنایی. نه؟! اینها را بارها شنیده ایم و بارها گفته ایم. تعارف را کنار بگذاریم. بعضی وقتها چاره کار در مواجهه مستقیم با واقعیت هاست.
پس بیایید پیش برویم...
این موقعیت ها را نسبت به یکی از نزدیکان تان ( همسر، فرزند، پدر، مادر و ... ) در نظر بگیرید:
خطایی انجام داده،
شکستی خورده است.
اشتباهش برملا شده.
باعث ایجاد حادثه ای شده است ...
در چنین شرایطی، عکس العمل شما چه خواهد بود؟
سرزنش؟ تحقیر؟ خشم؟ مچ گیری؟ یا ... ؟
به احتمال زیاد و در اولین عکس العمل؛ ناخودآگاه به سرزنش فرد روی خواهیم آورد.
سرزنشگری، روحیهای ست که در جوامع انسانی رایج است. این ویژگی تخریبگر شاید بازتابی ست از چرخهی معیوب سرزنش گر محیطهای خانواده، فامیل و محیط های آموزشی. ما به مثابه اسفنج، آنچه را که از محیط گرفته ایم، در قالب مدل هایی ذهنی و پیش فرض های رفتاری و واکنش های تکانشی پس میدهیم و اینچنین مخرب و سرزنشگر شده ایم.

و یا بازتابی است از نبود آموزش های کنترل هیجان و احساسات. در محیط های آموزشی آنقدری که به ارسطو و منطق صوری اش و استدلال و برهان و تفکر و نهایتا پرورش نیروی عقل سرمایه گذاری و توجه میشود به بعد دیگر انسان یعنی احساس و عواطف و هیجان به مراتب بسیار کمتر پرداخت می شود. غافل از آنکه یکی از پایه های زندگی عاقلانه، مهارت های از پیش آموخته مدیریت و هدایت احساسات است. واژه ی «احساسات غیرمنطقی» اشاره به این دسته دارد. بروز فوران هیجان و احساس چشم عقل و تفکر را کور می کند.
سلطان سخن؛ سعدی این مضمون را در بوستان و در ضمن حکایت سلطان محمود و سیرت ایاز آورده است. ایشان حقیقت را به سرایی آراسته و هواو و هوس را به گرد برخاسته تشبیه نموده که با بلند شدن موج گرد و غبار، دیگر امکان دیدن حقیقت وجود ندارد:
حقیقت سرایی است آراسته / هوی و هوس گرد برخاسته
نبینی که جایی که برخاست گرد / نبیند نظر گرچه بیناست مرد.
اما، این چرخه معیوب، مثل خیلی چیزهای دیگر، قطع و متوقف نمی شود مگر به همت خودمان.
لحن سرزنشگر؛ پسوندهایی منفی یعنی تحقیر و تمسخر و عیب یابی را در پی دارد. طبیعتا واکنش فرد ایستاده در سمت دیگر رابطه، چیزی جز کاهش اعتماد به نفس، قهر، لجبازی، خشم و پرخاشگری نخواهد بود.
چنین برخوردی مانع از حل مسئله شده، امکان بروز همین رفتار و اشتباه را تشدید میکند.
و باعث شکاف و تعارض فزاینده آن دو نفر خواهد شد و ...

به نظرت چرا این اتفاق افتاد؟
من چه کمکی می تونم بکنم؟
آیا می شد روش و شیوه دیگری انتخاب کرد؟
چه ایده و پیشنهادی داری تا دفعه بعد این اتفاق نیفتد؟
اینجاست که فرد لب باز می کند و در محیط امن این گفت و گوی سازنده، پی می برد که مثلا: در آن موقعیت استرس داشته و دلیل استرس وی عجله ای بوده که در انجام چند کار همزمان داشته است.
باور کنید گره بسیاری از تعارضها، اختلافات و تنشها نیازی به دندان نداشته و به راحتی با دست باز میشوند.
از اینکه این نوشتار را خواندید ممنون هستم و خوشحال و قدردان.