سلام، درود و خوشامد و به سومین قسمت سری مقاله «بیفرهنگ» خوش آمدید. من بامدادم، نویسندهی این مقاله، و امروز میخوام راجع به کاهش خوانده شدن داستانها صحبت کنم.
کتابها چیزهای بسیار شگفتانگیزی هستند. اگر بخوام دقیقتر باشم، داستانها. داستانها تقریباً از شروع انسانیت وجود داشتند و هنوز هم میتونیم اونها رو پیدا کنیم. افسوس که شهرت و درخشش داستانها بسیار کم شده و این موضوع در سراسر جهان هست، ولی صادقانه میتونم بگم در ایران بیشتر.
در این نسل، افراد بسیار انگشتشماری رو میشه دید که کتاب میخونن. میتونم متوجه بشم چرا، ولی درک نمیکنم. داستانها یک سرگرمی بسیار جذاب هستند، ولی مردم فقط چون خواندن داره، از اونها دوری میکنن. چندین دلیل در ذهنم هست که چرا انقدر داستانخوانی کم شده است.
اولین اونها، که حتی نیازی به توضیح نداره، فضای مجازیه. فقط در مورد محتوای فضای مجازی حرف نمیزنم که میزان توجه همه رو پایین آورده؛ خیر. فضای مجازی سرگرمیهایی ایجاد میکنه، سرگرمیهایی در خودش داره که به اشخاص سریعاً اون حس خوب رو میدهند. چه کسی دوست نداره حس خوب و دوپامین بالایی داشته باشه؟ این موضوع باعث شده که کتابهای داستان دورافتاده بشن، چون برای هیجان و اون حس خوب باید منتظر موند. ولی وقتی به اون نقطه در کتاب برسید، میفهمید یک حس کاملاً متفاوته.
فضای مجازی تنبلی هم آورده. نه به اون حالتی که نخوایم کاری کنیم. محتوای فضای مجازی... خودش اتفاق میافته و نیازی به زحمت زیادی نیست. شما فقط باید نگاه کنید. ولی کتابخوانی نیاز به فکر داره، نیاز به جمعآوری داره که فضای مجازی این موضوع رو دشوار میکنه.
(امیدوارم اشتباه نگیرید، من خودم هم در فضای مجازی خیلی میچرخم.)
ولی قرار نیست همهچیز رو گردن فضای مجازی بندازم، چون فقط قسمت کوچکی از اون مربوط به کمتر خوانده شدن کتابهاست. علت دیگری که میتونم پیدا کنم و باور دارم یک علت بسیار بزرگه، تغییر قلم هست.
بهعنوان یک شخص نوجوان، به سختی میتونم کتابهای حدود ۶۰ سال پیش رو بخونم. پدربزرگ و مادربزرگهامون هم به سختی میتونن کتابهایی که امروزه نوشته شدن رو بخونن. با هر نسل، نوع نوشتن تغییر بسیار زیادی میکنه. ولی بهخاطر اینکه کتابها فروش نمیرن، به سختی جایی برای کتابهای نو پیدا میشه و ناشرها سختگیرتر میشن؛ که باعث میشه نویسندههای جدید کمتر قبول بشن و بنابراین، قلم جدیدی هم پیدا نمیشه. یکی از دلایل همین است.
همسنهای من شاید مجبور باشند یک کتاب چندین سال پیش رو دو بار بخونن تا کامل متوجه بشن؛ ولی اگر یک نویسنده نوتر باشه، به راحتی میتونیم اون رو متوجه بشیم.
خوشبختانه بازار کتاب و تعداد نویسندهها در سنین نوجوانی بسیار بالا رفته که به خوبی میشه اون رو دید.
و خب، یک علتی که نمیخوام بهش اشاره کنم، ولی حقیقت تلخیه که باید گفت. در نسلهای نوتر، کتاب خواندن بهعنوان کاری حوصلهسربر، برای مردم رومخ و افراد حوصلهسربر است. یا مردم اصلاً به سمت اون نمیرن، یا انقدر سر اون اذیت میشن که یا کنارش میذارن یا دیگه نشونش نمیدن. من به شخصه علت تنفر از کتاب رو در این روزها متوجه نمیشم.
من حتی نمیگم کتابخوان بشید. فقط میگم کتاب بخونید-فرق زیادی بین این دوتا هست.
داستان خواندن رو شروع کنید. به بقیه توصیه کنید. دوستهاتون رو تشویق کنید. کتابهای داستان واقعاً چیزهای غیرقابلتوصیفی هستند که باید خودتون تجربه کنید. پس یکم حساسیت و موبایل رو بذارید کنار و اون کتاب خاکخورده رو بردارید.