بعضی آیه ها هستند که سالها پیش، چه از سر جبر چه از سر شوق شنیدیمشان، اما انگار تا وقتش نرسد معنایشان را درک نمی کنیم. چند روز پیش بود که نمیدانم این آیه قرآن از کجای ناخودآگاهم انگار پرت شد وسط حافظه فعال کوتاه مدت خودآگاه..
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا ۚ فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا 97 ?
کسانی که فرشتگان (قبض ارواح)، روح آنها را گرفتند در حالی که به خویشتن ستم کرده بودند، به آنها گفتند: «شما در چه حالی بودید؟ (و چرا با اینکه مسلمان بودید، در صفِ کفّار جای داشتید؟!)» گفتند: «ما در سرزمین خود، تحت فشار و مستضعف بودیم.» آنها [= فرشتگان] گفتند: «مگر سرزمین خدا، پهناور نبود که مهاجرت کنید؟!» آنها (عذری نداشتند، و) جایگاهشان دوزخ است، و سرانجام بدی دارند.

تفسیرهای مختلفی طبعا بر این آیه نوشته اند و هر کس هر چه می خواهد از آنها بر می گیرد. اما به گمان من معنا مشخص و عجیب همیشه تاریخ پرکاربرد است.
سرزمین خدا وسیع است..