
امارات متحده عربی در موقعیت خوبی قرار دارد تا پیشرفتهایی را که در زمینههای مختلف به دست آورده، از ایجاد تعادل در روابط با قدرتهای رقیب منطقهای و جهانی تا ایجاد تنوع در اقتصاد خود و رسیدگی به نگرانیهای دیرینه محیط زیستی، تداوم بخشد.
به مناسبت فرارسیدن پنجاهمین سالگرد استقلال امارات متحده عربی، نگاهی اجمالی و توامان به گذشته و آینده موجب شادی و همچنین تامل میشود. با توجه به انتظار و توقع اندکی که در ابتدا از امارات متحده عربی میرفت و همچنین با در نظر گرفتن منطقه جغرافیایی دشواری که در آن واقع شده، پیشرفت امارات در نیم قرن اخیر چشمگیر است. در زمان استقلال آن کشور، اگر خارجیها میپرسیدند که آیا هفت امیرنشین آن اصلا خواهند توانست اتحاد داشته باشند چه رسد به این که به یک کشور کاملا منسجم تبدیل شوند، کسی بر آنان خرده نمیگرفت. آن زمان دو سال به اولین جهش عظیم قیمت جهانی نفت، در خلال جنگ اعراب و اسرائیل در اکتبر ۱۹۷۳، مانده بود و اقتصاد امارات متحده عربی هنوز در حالت خفته به سر میبرد.
دهههای بعدی شاهد توالی پیوسته چالشهای بزرگ دیگر بود. در حوزه امنیت و سیاست خارجی، منطقه شاهد انقلاب «اسلامی» ۱۹۷۹ در ایران، جنگ ایران و عراق در طول دهه ۱۹۸۰، اشغال کویت در همسایگی امارات توسط صدام حسین در سال ۱۹۹۰، شبح تروریسم جهادی قبل و بعد از ۱۱ سپتامبر و ظهور داعش، . در حوزه مناسبات داخلی اعراب، قیامها و جنگهای داخلی کل دهه گذشته، که اغلب با اخوانالمسلمین یا جنبشهای همفکر آن گره خورده بود، منطقه اطراف امارات را به لرزه درآورده است. و از دیدگاه اقتصادی، سقوط و صعود مداوم بهای انرژی به معنی وجود تردید مداوم و تنظیمها و تطبیقهای فوری بوده است.
با این وجود، امارات متحده عربی نه تنها جان سالم به در برده، بلکه در این دوره پرتلاطم خاورمیانه شکوفا هم شده است. امارات تا حد زیادی موفق شد از درگیری مستقیم در مناقشات عمده منطقه پرهیز کند. آرامش داخلی خود را حفظ کرد، و میشود گفت که یگانه کشور در میان کشورهای عرب گرفتار به «نفرین نفت» است که اقتصادش را از نظر ساختاری متنوع کرده، و مجموعهای از سرمایهها و فعالیتهای در سطح جهانی را در بخشهای غیرمرتبط با انرژی، از جمله در بخش تجارت، حملونقل و لجستیک، امور مالی، گردشگری، فناوری و زمینههای دیگر، به اقتصاد خود اضافه کرده است.
در سالهای اخیر، امارات متحده عربی با افزایش مداخلههای نظامی خود در منطقه تا حدودی از این مسیر منحرف شد و برای مدتی لقب محبوب آمریکایی یعنی «اسپارتای کوچک» را به خود اختصاص داد؛ در مقیاسی کوچک اما از نظر سیاسی نمادین در ماموریت نظامی (و بدسرنوشت) آمریکا در افغانستان شرکت کرد، و نیروهای مسلحاش از دوردستهای لیبی تا یمن در نزدیکی خانه، خود را به آب و آتش زدند.
با این حال، امارات متحده عربی اخیرا و داوطلبانه چنین تلاشهایی را رها کرده و در عوض تصمیم گرفته تا سیاست خارجیاش را در جهتی کاملا متضاد متمرکز سازد: عامل صلح و آشتی در منطقه شود. ا
سال گذشته، امارات متحده عربی در اقدامی به همان میزان اهمیت به شکلی فشرده با بسیاری از رقبای قدیمی منطقهای مانند ایران، عراق، ترکیه، قطر، و حتی سوریه تماس برقرار کرده است. چابکی و هشیاری این چرخشهای حسابگرانه قابل توجه است. و چشمانداز موفقیت در به سرانجام رساندن تماسها با تمامی این جریانهای مخالف، با آن که تضمینشده نیست، اما منطقا نویدبخش به نظر میرسد.