
امروزه تماشای فیلمهای علمی تخلی لذت خاصی دارد و برخی مواقع از خود میپرسیم که مصالح هوشمند برای ساخت و ساز تنها به فیلمها ختم میشود؟ اما مواد هوشمند مدتی است که مهمان صنعت ساختمان ما شدهاند و مانند یک سایبورگ حتی میتوانند تغییر شکل دهند و به هر شکلی تبدیل شوند که ما انتخاب میکنیم.
مواد هوشمند طوری طراحی شدهاند که به محرکهای محیطی مانند دما، فشار و وجود اکسیژن پاسخ دهند. دانشمندان از سراسر جهان در حال توسعه محصولاتی هستند که زمانی تصور میشد تنها با استفاده از جادوی هالیوود امکانپذیر است. در ادامه این مطلب ۳ مصالح هوشمند برای ساخت و ساز در حال توسعه برای کمک به ایمنتر و بادوامتر کردن ساختمانها و سازهها بیان شده است.

بتن یک ماده اصلی ساختمان است اما حتی بتن نیز زمانی که با آب، باد، تنش و فشار مواجه میشود شروع به خرد شدن میکند. روش فعلی مقابله با ناپایداری سازه در بتن، اضافه کردن افزودنی بتن همچون روان کننده بتن یا تعمیر آن بوده است. اما اگر تنها کاری که باید انجام میدادید این بود که کمی آب اضافه کنید. نوع جدیدی از بتن هوشمند حاوی هاگهای باکتریهای خفته و لاکتات کلسیم در غلافهای مستقل است. هنگامی که این غلافها با آب تماس پیدا میکنند، سنگ آهک ایجاد میکنند، ترکها را پر میکنند و بتن را تقویت میکنند. تخمین زده میشود که بتن خود ترمیمشونده با حذف نیاز به تعمیر تا ۵۰ درصد در هزینه طول عمر بتن صرفهجویی کند. بتن هوشمند هنوز در حال آزمایش برای تعیین مدت زمان ماندگاری باکتری است اما محققان امیدوارند که بتوانند به زودی بتن هوشمند را به طور رسمی به صنعت ساخت و ساز معرفی کنند.

مثال فیلم معروف ترمیناتور ممکن است شما را در مورد تغییر شکل فلز کمی بدبین کند اما همه علامتها نشان میدهند که آن مزیت چشمگیری در دوام آسمانخراشها، پلها و خانهها تاثیر به سزایی دارد. فلزات میتوانند تحت فشار زیادی قرار گیرند و به طور موقت تغییر شکل دهند اما آنها طوری طراحی شدهاند که شکل اولیه خود را «به خاطر بسپارند» و در صورت تغییر به نوعی به آن برگردند.
به عنوان مثال، استفاده از آن در ساخت یک پل، به حفظ پل در برابر آسیبهای ناشی از طوفان یا زلزله کمک میکند. استفاده عملی از این نوع فلزات تا حد زیادی هنوز در مرحله توسعه است و دانشمندان به طور خاص در حال مطالعه چگونگی استفاده از فلز هوشمند توسط صنعت ساختمان هستند. در کنار این فلزات میتوان محصول نفوذگر بلورسازی پودری استفاده کرد تا از رفع نشت درزهای اجرایی و درزهای سرد جلوگیری شود.
شرکتهایی مانند Shape Change Technologies LLC در صنعت پیشرو هستند، با پیشرفتهایی که قبلا توسط جامعه پزشکی به منظور گسترش اکتشافات خود برای استفاده مهندسان مورد استفاده قرار گرفته است.
پوششهای خود ترمیم شونده، درزگیرها و چسبهای جدید وارد بازار شده و از قبل استفاده میشوند. مقاله اخیر CNN.com درباره شرکت آمریکایی Autonomic Materials و توسعه پوششهای خود ترمیم شونده در سازههای دریایی مانند کشتیها و سکوهای نفتی مورد بحث قرار گرفته است. این پوششها با پلیمرهایی ساخته شدهاند که به طور ذاتی با یکدیگر واکنش نشان میدهند و باعث ایجاد فرآیند خوددرمانی میشوند. اکتشافات Autonomic Materials فقط برای سازههای مبتنی بر آب است اما این شرکت به دنبال توسعه مواد برای استفاده گستردهتر در صنعت ساخت و ساز است.
مصالح هوشمند ساخت و ساز هنوز مورد استفاده قرار نگرفته است اما در فرآیند آزمایش توسط گروهی از دانشمندان، یک پوشش خود ترمیمی است که میتواند روی بتن اعمال شود. مجله ACS Applied Materials & Interfaces اخیرا در مورد کشف علمی این پوشش نوشت اما اشاره میکند که هنوز برای استفاده صنعتی آماده نیست. این ماده زمانی که ترک میخورد و در معرض نور خورشید قرار میگیرد توانایی خود ترمیم شدن را دارد و به اشعههای فرابنفش اجازه میدهد با ذرات موجود در بتن که منبسط میشوند و سپس شکافها را پر میکنند، واکنش نشان دهند.