منصوره جعفری، فارغالتحصیل کارشناسی فیزیک
قبل از اینکه این متن را بخوانید صفحهی اینستاگرامتان را باز کنید و وارد بخش دایرکتها بشوید. حتما با چند نفر از دوستانتان گفتگو کردهاید و احتمالا تعدای از این افراد، جنسیتی غیر از شما دارند. چقدر از این افراد را در دنیای واقعی میشناسید؟ سطح ارتباطتان با آنها چقدر است؟ حول چه موضوعاتی با آنها صحبت میکنید؟ معمولا چه زمانی سراغشان میروید؟ وقتی کاری با آنها دارید یا زمانی که حوصلهتان سر رفتهاست؟! اینها سوالاتی است که پاسخشان گره سختی به آیندهی زندگیتان میزند!
جمله حیرانند و سرگردانِ عشق
قدیمها که گوشی هوشمند و فضای مجازی نبود؛ جوانان فوقش یا طی یک تصادف جزوهای عاشق می شدند یا در خیابان چشمشان مجذوب محبوب میشد و هرطور شده ارتباط اولیه را برقرار میکردند. شده با انداختن شماره تلفنشان درون کیف سوژهی مورد نظر تا بلکه زنگ بزند و بعدا با خانواده خدمت برسند! قدیمترش هم که اصلا این حرفها نبود! کاسهی آشی بود و دخترکی که کلی پشت چادر گلگلیاش سرخ و سفید میشد تا پسر همسایه برود و ظرف خالی را بیاورد.
قدیمها عشق چیز مقدسی بود که هر جایی نمیشد پیدایش کرد. حالا اما همه چیز تغییر کردهاست، حتی تعریف و کیفیت حضور عشق! این روزها عشق را در دست میگیریم، عکسش را با انگشت اشاره ورق میزنیم و نهایتا با لایک کردنی احساسمان را منتقل میکنیم. اگر هم خیلی دلمان برایش تنگ بشود، دایرکتی هست و پیام صوتی و حتی ویدئوکال! شاید بپرسید که اشکالش کجاست؟ بله شاید برای من و شمایی که یکی دوتایی رمان عاشقانه خواندهایم و با این گوهر ناب بیگانه نیستیم، اتفاقا این ارتباطات مجازی خیلی هم خوب باشد. اما به نوجوانان اواخر دهه هشتاد فکر کردهاید؟ آنها که دارند عشق را با نمونههای تقلبیاش اشتباه میگیرند، همانان که این روزها حتی کلاس ادبیات و حافظ خوانیشان هم مجازیست...

باور مکن که صورت او عقل می برد
دوباره بروید سراغ اینستاگرام. این بار صفحهی جستوجو را باز کنید. احتمالا کلیپهای متنوعی برایتان پیشنهاد شدهاست که برخی خندهدار و سرگرم کنندهاند برخی هم سخنان گهربار اهل هنر و رسانه! میان دستهی اول کمی که بگردید، دختران و پسران نوجوانی را مییابید که هیچ کاری نمیکنند! بله هیچ کاری! دخترانی را میگویم که با کلی آرایش یک آهنگ یا دیالوگ جالب را دابسمش کردهاند یا پسرانی که دارند چهرهی مغرور و بدن ورزشکاریشان را به نمایش میگذراند. اگر لایکی(likee) و برنامههای دیگر را هم داشتهباشید خواهید دید آسمان همه جای مجازی همین رنگ است! آنچه محوریت دارد و مهم است؛ بدن است و زیباییاش. آن هم نه هر زیبایی! بلکه آن چیزی که در شبکهی اجتماعی موردنظر خریدار دارد! شما را نمیدانم ولی من هر وقت این نوجوانان را میبینم که بجای حضور در کلاس مجازی دارند کلیپ استوری میکنند، تن و بدنم میلرزد! از این همه دیکتاتوری که سهم روح و روان و جسمشان میشود، خسته و برآشفته نمیشوند؟!
در این بین شاید این نوجوانان تنها کسانی باشند که هیچ تقصیری هم ندارند. آنها احتمالا پدر و مادر کارمند و سر شلوغی داشتهاند که راحتترین کار را برای رسیدگی به امورات خودشان، در سرگرم کردن بچه با گوشی دیدهاند و حالا هم هیچ کار ندارند که فرزندشان سر کلاس است یا در صفحات فضای مجازی ولگردی میکند. فکر میکنید اگر این نوجوان در خیابان مشغول گذران وقت بود، پدر و مادرش باز هم اینقدر بیتفاوت بودند؟ من که بعید میدانم! مشکل اینجاست که والدین فضای مجازی را باور نکردهاند!
طریق عشق سستی بر نتابد
بگذارید برگردیم سراغ مفهوم عشق، این گوهر کمیاب دنیای مدرن. فکر میکنید نوجوان دهه هشتادی که روزگارش را در اینستاگرام میگذراند، ده سال دیگر چه تعریفی از عشق دارد؟ اصلا برای وجود عشق اعتباری قائل خواهد بود؟! این نوجوانان عمدتا در فضای مجازی رفتارهایی هنجارشکنانه و بیحیاگونه میبینند که اگر به آنها دل بدهند، دیگر با حقیقت مفاهیم ارتباط نخواهند گرفت چرا که با تعریف جعلی و نادرست آنها مانوس شدهاند. آنها به مرور برای چارچوب داشتن در ارتباط با جنس مخالف شانیتی قائل نخواهند بود، دیگر از انجام هر حرکتی جلوی خانواده ابا نخواهند داشت و خیلی زود با بلوغ جنسی مواجه خواهند شد. چرا که ساعات زیادی از شبانه روز را پای تماشای چالشهای هنجارشکن و لایوهای شاخهای اینستاگرام گذراندهاند، همانها که جز نمایش دادن بدن هیج هنری ندارند!
طبیعی است اگر خودشان هم به ارتباط گیری بدون حد و مرز با جنسیت دیگر روی بیاورند. اگر خیلی خوششانس باشند و قربانی پدوفیلیها و دزدان اطلاعات خصوصی نشوند؛ قطعا آنچنان گرفتار این گرداب بیپایان خواهند شد که راهی برای رهایی نیابند.
نشانههای چیزهایی که اشاره کردم، همین حالا هم لااقل در اینستاگرام قابل مشاهده است. کافیست کلیپهای بشدت جنسی نوجوانان دبیرستانی با دوستان جنس مخالفشان را ببینید که برایش کپشن زدهاند: «یک روز خوب کنار عشقم!» اما کدام عشق؟! همان که چند صباحی مهمان شب و روزشان است و تا چشمشان یکی جذابتر و بهترش را گرفت رهایش میکنند؟! همان عشقی که برایشان فرقی ندارد اگر طرف مقابلشان با چند نفر دیگر هم درمیانش بگذارد؟! فکر میکنید این خالی شدن زندگی آنها از مفهوم عشق چه تبعاتی دارد؟! بگذارید کمی راهنماییتان کنم، فکر کردن به بقیهاش باخودتان!
معنی عشق که گم بشود، دگرگون که بشود، دیگر تلاش برای رسیدن هم معنا نخواهد داشت! صبر و تحمل هم معنی نخواهد داشت! تعهد و پایبندی هم که همان اول از زندگی رخت برمیبندد! عشق که جایش را به گونههای جعلی بدهد، ایمان و باور به خدا هم از قلب پاک خواهد شد! اگر شک دارید به نوشتههای پر از حس پوچی و بیهدفی که بعد از هر شکست عشقی پست میشود، نگاهی بیندازید!