ویرگول
ورودثبت نام
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریف
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریفمکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه صنعتی شریف
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریف
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریف
خواندن ۲۵ دقیقه·۳ سال پیش

متن کامل سخنرانی شب اول / «محرم ماه راه افتادن است...»

شب اول محرم‌الحرام ۱۴۴۵ / ۲۷ تیر ۱۴۰۲ / حجت‌الاسلام عابدینی

مقدمه

سلام علیکم و رحمةالله

بسم الله الرّحمن الرّحیم الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی محمّد و آله الطّاهرین و لعن دائم علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین

اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَة وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا

عرض سلام و ادب و احترام خدمت همه دوستان بزرگوار داریم. ان شاءالله بتوانیم چند شبی که در محضر دوستان هستیم، بتوانیم عرض ارادتی به امام حسین (ع) داشته باشیم و بپذیرند عزاداریمان را و ما را به ماه محرم راه بدهند.

زمان، منزل سلوک الی الله

شب اول است، شب اذن و تقاضای ورود است. ابتدا آغاز می‌کنم با نکته‌ای که مرحوم آمیرزا جواد آقای ملکی تبریزی در اول کتاب شریف المراقبات می‌فرمایند:«که زمان‌ها منازل سلوک الی الله هستند.» هر زمانی یک منزلی است و اثری دارد که این اثر تا وجود آدمی از این اثر بهره‌مند نشود، نتیجه‌اش محقق نمی‌شود و حتی اگر سال بعد انسان زنده باشد؛ سال بعد آن منزل و زمان، منزل دیگری است و اثر دیگری دارد؛ تکرار این زمان نیست. مثل این می‌ماند که برای انسان از ابتدای عمرش تا انتها منازل و حرکت‌هایی را قرار دادند که اگر انسان این‌ها را درست طی بکند آن ابدیت نهایی برایش محقق می‌شود؛ ولی اگر در هر کدام از این‌ها اختلالی داشته باشد، غفلتی داشته باشد؛ به همان مقدار محروم است مگر اینکه خدای سبحان از طریق آن کارهای جبرانی که قرار داده است؛ انسان به جبران مافات و آن از دست داده‌هایش برخیزد.

پس اساس این است که هر زمانی اثری ویژه دارد؛ مثل اینکه هر غذایی اثر و نتیجه خاصی دارد، زمان‌ها نیز همین است. به خصوص بعضی زمان ها ویژه هستند مثل ماه محرم، ماه مبارک رمضان، دهه ذی‌الحجه، ایام غدیر یا فاطمیه و امثال این‌ها در جذب به سوی باطن عالم ویژه هستند. که آن‌ها کار، آمادگی، قابلیت و فاعلیت ویژه در آن زمان ها برای انسان ایجاد می‌شود.

ماه محرم از این زمان هاست. شاید جزو اشرف این زمان‌ها برای سلوک الی الله است و لذا قدردان باید باشیم.

اگر همچین مسئله‌ای باور بشود که هست؛ آن موقع انسان در مراقبت بدست آوردن آثار آن؛ مراقبت ویژه به خرج می‌دهد. در ورود به ماه محرم، انسان دقت بیشتری می‌کند لذا ماه محرم همانطور که امام حسین (ع) فرمودند:«هر کسی آماده است فلیرحل معنا» هم‌سفر ما بشود؛ راه بیفتد.

ماه محرم راه افتادن است. از امشب که اولین ساعات ماه محرم است ما در حقیقت لبیک می‌خواهیم بگویم با آمدنمان در این مجالس که اماده حرکت هستیم، احساس حرکت بکنیم.

احساس حرکت این هست که انسان نسبت به گذشته‌اش، جبران‌‌هایی، تغییراتی را می‌خواهد ایجاد کند. یعنی با امام حسین (ع) می‌خواهد مثل سفر زمینی که حرکت اصحابش یک سفر بود و بعد عروج بود، چنانچه که پیغمبر اکرم(ص) «سبحان الذی أَسْرى‏ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى» {سوره اسرا-آیه۱} از مسجد الحرام به مسجد الاقصی یک حرکت زمینی بود و از مسجد الاقصی یک حرکت معراجی عمودی بود. در محرم هم همراهان حضرت یک سفر زمینی داشتند و یک سفر معراجی داشتند. ما هم در ماه محرم یک سفر زمانی داریم که ایام ماه محرم است روزها و شب های ماه محرم است که هر شب همراه می‌شویم دلمان را با یاد حضرت و با نام حضرت و محبت حضرت جلا می‌دهیم و جلای بیشتر و جلال بعد از جلا تا می‌رسد به آن ‌ که در آن مرحله انسان یک دفعه می‌بیند در آن مرحله باب باطن عالم در درون انسان باز شد گشوده شد جذب آن باطن شد و چشمش نتایجی را می‌بند که قبلا ندیده بود.

لذا مرحوم آقا سیدعلی آیه‌الله قاضی رحمه الله فرمودند: «در دو جا باب باطن عالم سرعت گشایش دارد. یکی وقت قرائت قرآن کریم است و یکی مجالس امام حسین (ع) است» که در این دو جا باب ‌ باطن عالم به سوی انسان‌ و سالک گشوده‌تر می‌شود.

أنت ایامٌ...

لذا زمان محرم که با مجالس امام حسین (ع) همراه است، یک زمان ویژه در حرکت است؛ این نکته اول. ونکته دوم این است که خود امام حسین فرمودند «یابن آدم انما انت ایام» تو خودت زمان ها هستی فکر نکن تو در زمان هستی «انما انت ایام» بلکه اصلا خودت زمان هستی و هرگاه زمانی از تو می‌گذرد روزی از تو می‌گذرد، هر روزی که می‌گذرد بعض تو رفته. «انما ذهب بعضک» بعض تو رفته. بعضی از تو رفته. اگر اینگونه باشد انسان وقتی داره بعضش ، وجودش دارد می‌گذرد خب در قبالش اگر چیزی به دست نیاورد خسران عظیمی است. اگر بعضی زمان ها آدم اگر بداند مثل اوج زندگی انسان است که در اینجا نتایج خیلی عظیم است. مثل این ایام. این هم یک نکته که «انما انت ایام» ما خودمان زمان هستیم اصلا. یک موقع هست که انسان ابن الوقت است که زمان وقتی برایش پیش می‌آید از زمان استفاده می‌کند اما یک موقع انسان به مرحله ای میرسد که می‌شود «اَبُ الوقت» یعنی زمان‌ساز است. ‌مثلا امام رحمه الله در ایجاد انقلاب اسلامی و انقلاب روحی در آن موقع و در جهان زمان‌ساز بود تسلیم وقت نبود. تسلیم وقت بودن به‌شرطی که آدم نهایت استفاده را بکند خوب است اما آنجایی که انسان زمان‌ساز می‌شود جوری می‌شود زمان را او ایجاد می‌کند یک مرتبه عالی‌تری است. امام حسین(ع) با نهضت کربلا زمان‌سازی کرد یعنی یک زمانی را ایجاد کرد و نهضتی را ایجاد کرد که هرکس با این زمان ارتباط برقرار می‌کند این به تحول می‌رسد. به کمال می‌رسد. «اَبُ الوقت» بودن است نه «اِبنُ الوقت» بودن. این هم یک نکته که سعی کنیم در رابطه‌هامان، حرکتمان در حقیقت برای جریان سازی «اَبُ الوقت» باشیم. هر چند انسان باید اول اگ«اِبنُ الوقت» بشود آنجا را قدر بداند، حق وقت را ادا بکند؛ آن موقع بعد از این می‌تواند «اَبُ الوقت» بشود و جریان ساز باشد.

حضور در مجالس امام(ع)، زیارت خود امام(ع) است

این هم یک نکته ای که لازم بود عرض بکنم. نکته ی دیگری که لازم است اینجا عرض بشود شب اول، امشب ان شالله بحث های ما، به عنوان یک مدخل و اذن ورود است که رابطه‌ی‌مان را با مجالس امام حسین علیه سلام گرم تر کنیم. ان شالله از فردا موضوع بحثمون را وارد خواهیم شد. یکی از نکات این است که اگر کسی وارد محرم می شود و واقعا محرم را یک حرم می بیند، همان جوری که روایات ما ناظر است به اینکه مجالس امام حسین علیه سلام زیارت امام حسین علیه سلام است و اگر انسان وارد مجالس امام حسین علیه سلام می شود حقیقتا به دیدار امام آمده و با امام ملاقات کرده است. اگر این باورش در وجود ما صورت بگیرد، قطعا مراقبه ی حضور ما در مجالس امام حسین (ع) متفاوت می شود‌؛ یعنی شما اگر باور کنید امام حسین علیه سلام در مجلس نشسته و از شما پذیرایی می کند و به شما خوش آمد می‌گوید واقعا شوق به آمدنتان بیشتر از این نمی شود؟ آیا اگر انسان محضریت امام را ادراک بکند حالش بهتر از این نیست؟ اگر می خواهد از مجلس برود بداند امام اینجا هست، گونه‌ی دیگری اقدام نمی‌کند؟ یا مثلا هر کدام از این‌ها وقتی باور صورت بگیرد خیلی متفاوت می‌شود. من عرض کردم که مرحوم سید جعفر شوشتری رحمه الله علیه ایشون می‌فرماید که: "مجالس امام حسین (ع) مثل زیر قبه ی امام حسین علیه سلام است." که چه تو زیر قبه اوج ارتباط با حضرت است زیر قبه‌ی حضرت در کربلا، اوج ارتباط است. ایشون می فرماید مجالس امام حسین، زیر قبه‌ی حضرت بودن است، این رابطه را ادراک کردن است، ملاقات و زیارت خود حضرت است. چون حقیقت حضرت یک حقیقت گسترده است که همه جا در حقیقت وجود مبارکش توسعه پیدا کرده است و ما مرتبط می شویم، ما در حجابیم وقتی می آییم به مجالس حَضَرات، ما حجاب را کنار می زنیم.

"لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَٰذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ" (ق، ۲۲)

تو در غفلت بودی، ما پرده ی غفلت تو رو کنار زدیم. یعنی انسان چشمش باز می شود و می بیند که "اِ! ما واقعا در محضر حضرت بودیم!" چنانچه در مورد امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف دارد، وقتی حضرت ظهور می کند، «عرفَهُم صالِحاً اَو طالِح» ؛ هر کسی که صالح بوده، آدم خوبی بوده، یا نه آدم بدی بوده (طالح آدم بد است، آدمی که اهل عمل زشت است) هر کسی، «عَرَفَهُ» می بیند از قبل حضرت را می شناخته، می دیده، عرفه، فعل ماضی است مضارع نیست. هر کسی می بیند که از قبل حضرت را می دیده، حضرت را می شناخته، اما تطبیق نمی کرده که این امام زمان (عج) است. یک بنده‌ی خدایی همین دو سه روز پیش می گفت نشسته بودم (پیرمردی بود) از خانه آمده بودم بیرون یک جایی نشسته بودم یک کسی آمد کنارم نشست. یک خرده من را نصیحت کرد مثلا نماز شبت را می‌خواندی قبلا، الان دیگر یک مدتی است این کهنسالی (نزدیک ۹۶ سال داشت) باعث شده که یک خرده سخت شده برایت این را بخوان. حیف است، داشته باش این را، فلان چیز را اینجوری کن، فلان کار را اینجوری کن، بعد هم به من گفت اگر درد دلی داری به من بگو من هم نشستم درد دلم را باز کردم براش حرف زدم و حرف هایم را گفتم و خیلی هم گاهی هم به من می‌گفت این را اینجوری کن درست می‌شود، آن را آنطور کن درست می‌شود. بعد خلاصه خداحافظی کرد و رفت گفت وقتی رفت من یک دفعه احساس کردم که چقدر این را دوست دارم دلم تنگ شده است برایش با اینکه تا به حال ندیده بودمش حواسش هم نبود این قصه را داشت برای من می گفت که یک همچین کسی آمد. بهش گفتم خلاصه از دست دادی ها! اون کار خودش رو کرد و رفت.‌ اما تو هم از دست دادی که این کی بود آیا فرستاده‌ی حضرت بود خود حضرت بود ما نمی‌دانیم. انقدر به ما نزدیکند. بعد هم این را بعدا انسان می بیند. بعدا انسان می بیند...

هر عمل صالحی که انسان، جلوی راهش قرار می گیرد، ارتباط با امام زمان است. چون عمل صالح نازله‌ی حضرت است، ظهور حضرت است، هر کار. لذا توی روایات هم دارد که «نَحْنُ الصَّلاةُ و نَحْنُ الصّيامُ» ما نمازیم ما روزه ایم ما زکاتیم.


ما حسن هم‌جواری در همسایگی هستیم، خوش خلقی ما هستیم یعنی هر عمل صالحی را که شما می­بینید، ملاقات با امام است. هر صبحی که انسان از خانه بیرون می‌­آید آیا با اعمال صالح مختلفی مواجه می‌­شود یا نه؟ جلوی رویش می‌آید گاهی انجام می‌­دهد گاهی انجام نمی‌­دهد. می­‌تواند یک سلام بکند. می‌­تواند روی خوش نشان دهد. یک کمکی به کسی بکند، همه این­ها از خانه تا بیرون شروع می­‌شود. بعد ببیند همه این­ها ملاقات بوده، برای آدم بد هم این­ها پیش می‌­آید یا نه؟ بله جلوی راهش قرار می­‌گیرد. باید ببیند این چیزهایی که همه را رها کرد همه این­ها حضرت بوده، در لحظه مرگ ما این­ها را می­‌بینیم، در روایات دارد در لحظه مرگ انسان وجودش یک­جا جمع می­‌شود، می­‌بیند به مقداری که شوق به اعمال صالح داشته، حضرت را دوست دارد و به مقداری که بغض به اعمال صالح داشته، حضرت را دشمن دارد. یعنی مقدار شوق ما به عمل صالح، حضرت است. چون عمل صالح او است. منتهی عمل صالح برای ما به عنوان یک چیز جدا تلقی می­‌شود. چنانچه ما نگاهمان در عالم آیه‌ای نیست که همه چیز را آیه ببینیم، همه چیز را مستقل می‌­بینیم و اشیا را آیه نمی‌­بینیم، در نظام عمل صالح هم این‌چنین است. ماه محرم آمده ما تمرین بکنیم برای اینکه نظام آیه بودن را در عمل صالح در دیدن امام قوی‌­تر بکنیم و محبتمان را بیشتر جلوه بدیم.

یک نکته دیگر، هر کدام از این نکات برای ما یک کار است، یعنی فقط حرف نباشد. از الان می‌رویم خانه کنار زن و فرزند و اطراف و همینجا کنار همدیگر، نگاهمان این باشد. بعضی بزرگان می‌­فرمایند نه فقط عمل صالح امام را نشان می‌­دهد بلکه صالحین هم به واسطه عمل صالح انجام داده شده، آیینه­‌هایی هستند که امام را در خودشان نشان می‌­دهند. آن‌­وقت انسان کجا رو کند که از حضرت غائب باشد، نه کجا رو کند، که حضرت را ببیند! «...فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَه...«{بقره، ۱۱۵} هر جا رو کند وجه الهی آشکار است و بعد در روایت داریم نحن وجه الله. خود خدای سبحان وجه نیست، وجه دارد. وجه الله ماییم هر جا رو کنید من را می‌­بینید. آن­وقت در این نگاه انسان هر جا رو کند امامش را حاضر می‌بیند. این نگاه امام باعث می­‌شود به فرمایش آیت الله بهجت غیبت از انسان برداشته می‌­شود. غیبت مربوط به ندیدن جسم است. در روایت دارد «لا یَری جِسمُه»، جسمش دیده نمی‌­شود نه اینکه حضرت غائب است؛ و لذا امام در دوران غیبت فعال­‌تر از امام در دوران ظهور است. ان شالله یک شب بحث خواهیم کرد که امام در دوران غیبت فعال‌­تر از امام در دوران حضور است که حضرات معصومین بودند.

یک نکته دیگر هم این است که در ورودمان به ماه محرم همه یکسان نیستند. چنانچه یک نماز جماعت برقرار می‌­شود و در این نماز جماعت هر کسی یک مرتبه­‌ای از کمال برایش پیدا می­‌شود، یک کسی می‌­شود پیامبر اکرم و معراجش در نماز محقق است و یک کسی هم از عالم خاک خارج نمی‌­شود و همش فکرش در این مسائل است. ولی همه ظاهر فیزیکی داشتند یا نداشتند؟ چهار رکعت نماز خواندن و زمانشان هم مساوی بوده یک جماعت بوده همه در یک مکان بوده و در یک زمان بوده و همه یک فعل را انجام دادند. اما یک فعل می­شود «ضَرْبَةُ عَلّیٍ یَوْمَ الْخَنْدَق افْضَلُ مِنْ عِبادَةِ الثَّقلَین». ولی ضربه دیگری هم می­‌شود ضربه ابن ملجم که او را اشقی الاشقیا می­‌کند. هر دو یک شمشیر بالا رفته و پایین آمده. ظاهر هر دو عمل از جهت تحلیل رؤیتی یک حقیقت واحد است ولی این را در مرتبه اشقی الاشقیا قرار می­دهند و او را در مرتبه «افْضَلُ مِنْ عِبادَةِ الثَّقلَین». این به چه برمی­‌گردد؟ به نفس عمل به عنوان آن عمل فیزیکی برنمی‌­گردد. به آن باور و معرفت برمی­‌گردد که این کجا مصرف شده؟ و از کجا نشأت گرفته؟

ورود افراد به ماه محرم متفاوت است

ما در ورودمان به ماه محرم و هر زمانی، مختلف وارد می‌شویم. لذا در اذن ورودی که برای ورود به مزار حضرات داریم، بعد از آنکه ابتدا خطاب می‌کنیم به حضرت که ما باور داریم که غایب شما مثل حاضر شماست. باور داریم بر اینکه «يَرَوْنَ مَقَامِي، وَ يَسْمَعُونَ كَلامِي، وَ يَرُدُّونَ سَلامِي» ما باور داریم که شما ما را می‌بینید. ما باور داریم که شما کلام ما را می‌شنوید. ما باور داریم که شما جواب سلام ما را می‌دهید. اینها را در آنجا شهادت می‌دهیم. «وَ أَنَّكَ حَجَبْتَ عَنْ سَمْعِي كَلامَهُمْ» خدایا شما گوش ما را از شنیدن جواب سلام آنها محجوب کردی ولی در قبالش یک علامت بالا قرار دادی که آن جواب سلام است. «وَ فَتَحْتَ بَابَ فَهْمِي بِلَذِيذِ مُنَاجَاتِهِمْ» برای ما حال نجوا با آن‌ها را ایجاد کردی که حقیقت جواب سلام این است که انسان ارتباط برقرار کند. حال ارتباط و نجوا پیدا بکند. این جواب سلام است. می‌گوییم ما اینها را باور می‌کنیم.

اما در انتهای اذن ورود می‌گوییم خدایا حالا که اینچنین ارتباط تخاطبی و حاضر در کار است به من اذن بده. «فَأْذَنْ لِي يَا مَوْلايَ فِي الدُّخُولِ» به من اذن بده ای سید و مولای من که من وقتی وارد می‌شوم «أَفْضَلَ مَا أَذِنْتَ لِأَحَدٍ مِنْ أَوْلِيَائِكَ» بهترین اذن را به من بده که بهترین ورود باشد. چون همه یک اذن ندارند و یک جور وارد نمی‌شوند‌. ببینید انسان همان‌جوری که وارد می‌شود، همان‌جور هم خارج می‌شود. «اَللّهُمَّ اجْعَلْ مَحْیاىَ مَحْیا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَماتى مَماتَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» اگر انسان حیاتش بر این صورت شکل گرفت مماتش هم مساوی با نحوه حیاتش است. اگر کسی نهایت صلاح را در عاقبتش می‌خواهد باید در زندگیش این را تمرین بکند که محقق بشود.

باورمان بشود که اذن ورود به مجالس اهل بیت را اگر آنها دادند، خودشان هم از ما دستگیری می‌کنند. اگر من بگویم خودم آمدم خودم هم می‌روم، آنها می‌گویند بله خودت آمدی خودت هم رفتی، عیبی هم ندارد و کمال هم می‌دهند. اما این کمال کجا، آن کمالی که آنها به ما بدهند کجا. باور داریم از در که وارد می‌شویم داریم بر آن‌ها وارد می‌شویم، لذا اجازه می‌گیریم از ایشان و معرفت داریم.

من هیچ موقع یادم نمی‌رود که حضرت آیت الله بهجت مکرر تکرار می‌کردند که «محرومیت های ما حاصل باورهایمان است». محروم می‌شویم چون باور نداریم. باورمان نمی‌شود که در مجالس امام حسین (ع) خود حضرت حضور دارند، نظر دارند و توجه دارند. باورمان نمی‌شود که رفتن به مجالس حضرات زیارت حضرات است. باورمان نمی‌شود که اذن ورود اثر دارد بر اینکه من در چه مرتبه‌ای قرار بگیرم. باورمان نمی‌شود که مراقبه در مجالس حضرات، مراقبه در حضور حضرات است. این باور باعث بهره‌مندی بیشتر می‌شود. یعنی اگر من حالم حال مراقبه بود، اگر خسته نشدم قطعا بهره من بیش از دیگران می‌شود. اگر انسان اختیارا این محدودیت ها را ایجاد بکند البته بهره‌مند هم می‌شود.

معارف ما خیلی عظیم است. سعه و رابطه حضرات با ما خیلی شدید است. رابطه، رابطه‌ی دور نیست. در روایات زیادی این رابطه، رابطه‌ی نزدیک است. کافی است انسان توجه کند. تا توجه بکند، «فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ» پرده کنار میرود. یعنی آن حقیقت هست اما پرده مانع شده، که آن پرده هم خودمانیم نه که چیز دیگر واسطه باشد. لذا «احتَجَبَ بِغَيرِ حِجابٍ مَحجوبٍ» خدای سبحان محجوب است اما نه با حجاب دیگری، بلکه حجاب خود ما هستیم که در روایات هم آمده.

نکته دیگر این است که اگر باور کردیم که با حضرات ارتباط داریم، آن‌موقع تقاضاهایمان هم حتما متفاوت می‌شود.

حتما من وقتی بدانم حضرت اینجاست چیزی که از حضرتی که در حاضر باشد میخواهم لذا دارد که امام صادق (ع) میفرمودند من حرکت میکردم حاجتی مرا به سوی خدا میکشاند وقتی به محضر ربوبی بار پیدا میکردم «نسیتُ الحاجة» اینقدر این رابطه زیبا بود و غرق در شهود الهی میشدم، حاجت را یادم میرفت. مرحوم ابن فهد حلی یک بیانی دارد خیلی زیباست. ابن فهد میگوید: یک کسی بود که مورد احترام پادشاه زمانه اش بود این هر چند وقت یک دفعه به دیدار این پادشاه میرفت.- اینجا پادشاه مادی را مثال زده تا از این انتقال پیدا بکند- وقتی او میرفت مردم و حاجتمندان میدانستند که این وقتی به آنجا میرود مقرّبه است بالاخره پادشاه به حرفهای او اعتنا میکند، نامههایشان را در جیب او میگذاشتند. وقتی او به آنجا میرفت اینقدر غرق ارتباط بود چیزی از او نمیخواست، اما او میدانست که این حامل نامههای مردم است. میگوید دستور میداد نامهها را دربیاورند پاسخهایش را بدهند، اجابتها را بکنند بعد این بر میگشت. وقتی برمیگشت میرسید، درمیآورد مال هرکس را جواب میداد، همه خواستهها اجابت شده بود. میگوید این حال ارتباط ما با خداست که ما بار پیدا میکنیم به محضر ربوبی حاجت ما را میکشاند که بیاییم اما وقتی میرسیم غرق در نعمت حضور و محضر میشویم ولی خدا اینطور نیست که اگر من فراموش کردم حاجتم را، آنجا نگفتم او هم یادش برود او میداند که این حاجت را دارم لذا حاجت را برطرف میکند. این هم یک نکته که حواسمان باشد اگر این محضریّت را باور کردیم، آن موقع نوع نگاهمان خیلی متفاوت میشود.

اینجا دو سه تا روایت هم در محضرش باشم خیلی نکات برای مجالس حضرت دارد اما در عین حال سعی میکنیم که بعضی از روایات را داشته باشیم. در روایتی میفرماید: «سمعتُ أبا عبدالله (ع) یقول إنَّ الحُسَینَ بنَ عَلِی (ع) عِندَ رَبِّهِ عَزِّ وجَلَّ، ینظُرُ إلی مُعَسکرِهِ، ومَن حَلَّهُ مِنَ الشُّهَداءِ مَعَهُ، وینظُرُ إلی زُوّارِهِ، وهُوَ أعرَفُ بِحالِهِم، وبِأَسمائِهِم وأسماءِ آبائِهِم، وبِدَرَجاتِهِم ومَنزِلَتِهِم عِندَ اللّهِ عَزَّ وجَلَّ مِن أحَدِکم بِوَلَدِهِ، وإنَّهُ لَیری مَن یبکیهِ فَيَستَغفِرُ لَهُ، ويَسأَلُ آباءَهُ عليهم السلام أن يَستَغفِروا لَهُ . ويَقولُ : لَو يَعلَمُ زائِري ما أعَدَّ اللّهُ لَهُ لَكانَ فَرَحُهُ أكثَرَ مِن جَزَعِهِ، وإنَّ زائِرَهُ لَيَنقَلِبُ وما عَلَيهِ مِن ذَنبٍ».

میفرماید حسین بن علی (ع) به لشکریانش و زوارش نگاه میکند از نزد خدا و مقامی که در آنجا دارد یعنی از چشم خدا به ما نگاه میکند. در روایت دارد که راضین کسانی که اهل رضا هستند به موطنی میرسند که از چشم خدا به عالم نگاه میکنند «أولئک ینظرون إلی المخلوقین بنظري إلیهم» با چشم من به عالم نگاه میکنند و از آن چشم خیلی زیباست آدم بتواند به عالم نگاه بکند. میفرماید امام حسین (ع) از آن منظر که عند ربّه هست «ینظر إلی زوّاره» -عرض کردیم مجالس حضرات مجالس زیارت هست- به زوارش نگاه میکند «وهُوَ أعرَفُ بِحالِهِم، وبِأَسمائِهِم وأسماءِ آبائِهِم» همه را با ایل و تبارش میشناسد. فقط اسمی نمیداند که این اسمش فلان است، تمام حقیقت ما را «وبِدَرَجاتِهِم ومَنزِلَتِهِم عِندَ اللّهِ» میداند حتی میفرماید حضرت «أعرف بهم مِن أحَدِکم بِوَلَدِهِ» چطور ما فرزندمان را خوب میشناسیم و با فرزند دیگری اشتباه نمیگیرم میگوید حضرت از خود افراد که فرزندانشان را میشناسند بهتر اینها را میشناسد. «وإنَّهُ لَیری مَن یبکیهِ» هر کس که برای حضرت گریه میکند را حضرت میشناسد و میبیند «و یستغفر له» از آن منظر استغفار میکند برای مؤمنین. استغفار امام (ع) اجابتش قطعی است یه وعده نیست. من استغفار میکنم ممکن است آداب استغفار را نتوانم رعایت کنم و توبهام مقبول نشود اگر درست نباشد اما اگر امام (ع) برای من استغفار کند، راه نزدیک شده لذا آمدن ما به مجالس امام حسین (ع)؛ استغفار حضرت را برای ما به دنبال دارد. یعنی موانع وجود ما برای سیرمان برداشته میشود.

یعنی موانع وجود ما برای سیرمان برداشته می­شود.

بعد می­‌فرماید: «فَيَستَغفِرُ لَهُ ، ويَسأَلُ آباءَهُ عليهم السلام أن يَستَغفِروا لَهُ . ويَقولُ : لَو يَعلَمُ زائِري ما أعَدَّ اللّهُ لَهُ لَكانَ فَرَحُهُ أكثَرَ مِن جَزَعِهِ، وإنَّ زائِرَهُ لَيَنقَلِبُ وما عَلَيهِ مِن ذَنبٍ».

فیستغفر له فقط خودش استغفار نمی­‌کند، «یَسأل آبائه علیهم السلام» از پدرانش هم می­خواد «أن یستغفروا له». امیرالمؤمنین برای ما استغفار می‌­کند. پیغمبر اکرم (ص) برای ما استغفار می‌­کند. بعد حضرت می‌فرماید : «لو یعلم زائري اگر آن کس که زیارت من را کرده بداند چه چیزهایی خدا برای او آماده کرده «لکان فرحه أکثر من جزعه» گریه می­‌کند اینجا به خاطر مصیبتی که بر ما وارد شده اما می‌فهمد و می‌داند که این گریه چه خوشی رو به دنبال خواهد آورد چه فرحی رو برای او به دنبال خواهد آورد «و إنّ زائره لینقلب و ما علیه من ذنب» برمی‌­گردد در حالی که از زیارت و این مجالس برگشت «ما عَلیهِ مِن ذَنب» هرچقدر ورودش رابطه‌­اش، باورش، قوی‌­تر باشد این «یَنقلبُ علیهِ و ما علیهِ مِن ذَنب» برای او قوی تر محقق می­شود. این مسأله باز هم بر می­گردد به باور ما. ما اگر گفتیم مگر می­‌شود مگر شدنی است آدم یک زمانی این همه غفلت داشته است، چرا نمی‌­شود؟ ببینید آدم یک لحظه­‌اش را گره می‌­زند به یک حقیقت نامتناهی. هر عددی ضربدر نامتناهی می‌­شود نامتناهی. من یک موقع خودم هستم، من یک محدود کوچک حقیر هستم و هر کاری هم بکنم نگاهم یک نگاه کوچک است، اما من یک موقع یک کاری را از روی محبت و اطاعت برای امامم انجام می­‌دهم یعنی من مطیع شدم یک حقیقت نامتناهی را، حکم او در وجود من نافذ شده، اگر حکم او در وجود من نافذ شود؛ عمل من به او گره خورده نه به من. من خودم را تسلیم کردم در این عمل به او و آنچه که او خواست و فرمود را من با محبت عمل کردم. این عمل ضربدر نامتناهی می‌­شود. یک دفعه می‌­بینی همه متناهی‌­های قبل که غفلت­‌ها بوده با این عمل چه می‌­شود؟ پاک می­‌شود، تمام می‌­شود، باور کنیم شدنی است.

خدا رحمت کند آیت الله بهجت را، ایشان می‌­فرمود «خدای سبحان گاهی در زمان تصرف کرده» مثلاً این روایت شریف که می‌­فرماید: «صلاةَ اللیل رهبانیةَ اُمَتي» نماز شب رهبانیت امت من است. ایشان می‌­فرمود که «رهبانیت یعنی 24 ساعت مراقبه شبانه روز که هیچ غفلتی در آن نباشد»، مسیحی ها ازدواج نمی­‌کردند به دنیا مشغول نمی‌شدند دائماً در محضر رب بودند و احساس رابطه رب و عبد را داشتند و مراقبه داشتند، حضرت می‌­فرمایند نماز شب نیم ساعت، یک ربع ساعت است حالا به مقداری که هر کس شوق دارد یک ساعت، ربع ساعت است اما اثر آن 24 ساعت مراقبه است. ایشان می‌­فرماید این تصرف در زمان است تصرف در زمان، یعنی یک ربع ساعت اثر 24 ساعت. یک شب اثر هزار ماه «لیلة القدر خیرٌ من ألف شهر» {قدر، 3}، این­ها تصرف در زمان است، که می‌­شود یک مجلس امام حسین (ع) یک قطره اشک با محبت، می‌­شود اتصال با امام زمان (عج)، که فطرت کل است و ریخته شدن آن حجاب‌­ها وغفلت­‌های سابق است؛ شدنی است. تصرف در وجود است، این محبت اکسیر عظیمی است، ما ساده نگیریم آن را که ساده نیست. یک دفعه گره خوردن به یه حقیقت نامتناهی است.

در ادامه روایت می فرمایند: « وَ إِنَّ زَائِرَهُ لَیَنْقَلِبُ وَ مَا عَلَیْهِ مِنْ ذَنْبٍ» مبدأ گناه را در وجود انسان چکار می‌کند؟ زشت می‌کند. انسان از مجلس امام زمان می­ آید بیرون می­بیند مرزش با بدی پررنگ‌تر شد میلش به بدی کمرنگ‌تر شد. میلش به خوبی بیشتر شد، مرزش با خوبی کمرنگ‌­تر شد چون راحت تر می‌پذیرد. این مربوط است به همان یک قطره اشکی که اسمش اتصال با فطرت کل است. لذا این می‌شود کسی که یک قطره اشک بریزد می­‌فرماید گناهانش آمرزیده شده «کَیَوم وَلَدَتهُ اُمُّهُ» مثل روزی که از مادر زاده شده.

شب اول محرم‌الحرام ۱۴۴۵ / ۲۷ تیر ۱۴۰۲ / حجت‌الاسلام عابدینی
شب اول محرم‌الحرام ۱۴۴۵ / ۲۷ تیر ۱۴۰۲ / حجت‌الاسلام عابدینی

اینگونه به یاد مصیبت اهل‌بیت بیفتیم...

ما شب اول است بناست یک مقدار در مجلس امام حسین (ع) صحبت بکنیم تا اینکه یک قدری آماده بشویم، قدر مجلس سید الشهداء را بدانیم تا اینکه ان شاء الله از فردا شب در موضوع بحثمان باشیم.

در یه روایت دیگری می‌فرماید که از امام رضا (ع) حسن بن فضّال از پدرش نقل می­‌کند: قال الإمام (ع): «مَن تَذَكَّرَ مُصابَنا وبَكى لِمَا ارتُكِبَ مِنّا كانَ مَعَنا في دَرَجَتِنا يَومَ القِيامَةِ» کسی که مصیبت­های ما را یاد بیاورد و گریه‌اش بگیرد از آنچه که بر سر ما آمده، با ما و در درجه ماست در روز قیامت. منتهی چطور؟ من این را از مرحوم آقا میرزا جواد آقای ملکی تبریزی عرض می‌کنم که چطوری می‌­شود؟ مصیبت را یادش بیاید یعنی چه؟ یعنی فقط همین قصه را بخواند؟

مرحوم آقا میزرا جواد آقای ملکی تبریزی در کتاب شریف المراقبات وقتی مراقبات محرم را می‌فرماید _این را بگویم خیلی دلهایمان بسوزد_ می­‌گوید انسان حالش اینطور باشد که وقتی مصیبت‌­ها را با امام (ع) می‌­شنود این زبان را داشته باشد:

«يا سيدي، يا ليتني كنت فداءً لك مِن جميع هذه البلايا وجُلِّ هذه الرزايا، فيا ليتَ أهلي وأولادي كانوا مكان أهلك وأولادك، ويا ليت َسهم حرملة ذبح رضيعي، يا ليت ولدي قُطِّع عِوَض ولدك إرباً إرباً، ويا ليتَ كبدي تفتّت من شدة العطش، ويا ليتني فديتك بنفسي من ألم هذه الجراحات، ويا ليت ذاك السهم كان بمنحري، ويا ليت ذاك السهم كان بمهجتي، ويا ليت حرمي وأخواتي وبناتي وقَعْنَ في هوان الأسر يُسَقْنَ في البلاد سوق الإماء ووضع بذلك عن أهلك الأسر والهوان، فيا ليتنا دخلنا النار وابتلينا بالعذاب ودُفعت عنكم هذه المصائب».

یا سیدي یا امام حسین (ع) یا ابا عبدالله «یا لیتني کنتُ فداءً لک». کاش من قربان شما می­شدم و فدای شما «من جمیع هذا البلایا» این بلا­ها به من می­خورد. راست بگوید آدم این را. «مِن جميع هذه البلايا وجُلِّ هذه الرزايا» این سختی­ها به من می‌­رسید تا من مانع بشوم از اینکه به شما برسد. «و یا لیت أهلي و أولادي کاش که اهل من و اولاد من کانوا مکان اهلک». کاش خانواده من به جای خانواده و فرزندان شما بودند. کودک من، شیرخواره من تیر به او می‌­خورد راست بگه این را. کودک را تصور بکنیم بچه داریم نوه داریم برادر داریم خواهر داریم بگوییم کاش این تیر می‌­خورد، به کودک شما نمی‌­خورد. کاش جوان من إرباً إربا می­‌شد علی اکبر (ص) شما نه. می­‌گوید وقتی مصیبت‌­ها را می‌­شنوی اینطور نگاه کن که ای کاش زن و بچه من اسیر می­‌شدند، در بیابان­ها این­ها را می­‌بردند، تصور کنیم زن و بچه‌‌­یمان را خواهر و مادرمان را. بگوییم کاش این­ها اسیر می‌­شدند در بیابان­ها این­ها را می چرخاندند تازیانه‌­ها به این­‌ها می‌­خورد خیمه‌­ها و خانه­‌های این­ها سوخته می‌­شد این­ها در به در می­‌شدند فرار در بیابان‌­ها داشتند، خار در پای این‌­ها می‌­رفت، زخم در وجود این‌­ها می‌­نشست کاش این‌­ها اینگونه بر ما وارد می‌­شد تا از فرزندان و خاندان شما و شما دور می‌­شد. «یا لیتَ سهمُ حرمله ذبح رضیعي» کاش تیر حرمله گلوی شیرخوار مرا دریده بود تا فرزند شما به این مبتلا نمی‌­شد «یا لیتَ قُطعَ ولدي عوض ولدک اربا اربا» کاش بچه من به جای علی اکبر اربا اربا می‌شد. «یالیت کبدی تفتّتت من شدة العطش» کاش کبد من آن­چنان از شدت عطشی بر آن وارد می‌­شد تکه تکه می­‌شد به طوری که بین آسمان و زمین وقتی نگاه می‌­کردم غیر سیاهی نمی‌­دیدم. وقتی می‌­شنویم اینطوری آماده باشیم می‌­فرماید «ويا ليتني فديتك بنفسي» کاش این جراحت‌­ها که یکی با عصا، یکی با سنگ یکی با نیزه دیگری با تیر هرکس هر چه که داشت، بر من می‌­زد نه بر شما. «يا ليت ذاك السهم كان بمنحري» کاش آن آخرین تیری که آمد بر گلوی شما بر گلوی من وارد می‌­شد. « يا ليت ذاك السهم كان بمهجتي» کاش خون من بر زمین ریخته می­‌شد يا ليت حرمي وأخواتي وبناتي وقَعْنَ في هوان الأسر» کاش این­ها اسیر می‌­شدند «يُسَقْنَ في البلاد سوق الإماء» مثل کنیزان این­ها را به این سو و آن سو می‌­کشاندند. اینطور باید انسان با مصیبت امام حسین (ع) رابطه برقرار کند. «ووضع بذلك عن أهلك الأسر والهوان». بالاتر اینجا می‌­گوید یا امام حسین (ع) «يا ليتنا دخلنا النار وابتلينا بالعذاب ودُفعت عنكم هذه المصائب» کاش ما در آتش جهنم می‌سوزاندند و در آن وارد می‌­شدیم اما شما این مصائب از شما دور می­‌شد.

شب اول محرم است امشب را از مادرشان از مادرمان اجازه بگیریم زهرا جان اجازه بدهید بهتر از اجازه­ای که به همه و اولیاءتان دادید ما وارد شویم در این ماه، زهرا جان یادمان نمی‌­رود وقتی امیرالمؤمنین (ع) غریبانه شما را دفن کردند وقتی که خاک را روی قبر ریختند «فَلَمَّا نَفَضَ يَدَهُ من التراب» وقتی دستش را از خاک تکان داد ایستاد «حجم به الحزن» یک دفعه تمام حزن عالم بر حضرت بارید و بر او وارد شد تازه فهمید زهرایش را از دست داده. آن­جا رو کرد به پیغمبر (ص) رو کرد به رسول خدا (ص) که «یا رسول الله (ص) قلّ عن صفیّتک صبري» یا رسول الله (ص) صبرم تمام شد کمرم شکست.

صلّی الله علیک یا ابا عبدالله اما لا یوم کیومک یا ابا عبد الله. وقتی شما بر برادر وارد شدید آن جا که دیدید عباس بر زمین افتاده دست بر کمر گرفتید «الآن انکسر ظهري و قلّت حیلتي». صلّی الله علیک یا ابا عبدالله صلّی الله علیک یا ابا عبدالله.

محرمسخنرانیدانشگاه شریف
۳
۰
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریف
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه شریف
مکتوبات هیات الزهرا(س) دانشگاه صنعتی شریف
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید