آيا ميتوان عاشق همهي عالم بود؟ آيا ميشود همه را دوست داشت و به همه عشق ورزيد؟
آنگاه که صحبت از گستره محبت ميشود، تصور ميکنيم دايره آن، فقط وابستگان ما را در بر ميگيرد و يا کساني را که حقي بر گردن ما دارند؛ يعني قبلا به ما خير رساندهاند. يا در نهايت؛ آنان که حاضرند در مقابل محبت ما، به ما خير برسانند «يک معامله!» ولي اين گونه نيست. چرا که ميتوان و بايد همه را دوست داشت!
منظور از «همه» چيست؟
همه يعني: همه آفريدهها و به عبارتي «عالَمين»؛ همان دايره وسيعي از مخلوقات که پيامبر خاتم(ص) مأمور بود که رحمتش را به همه گستره آن برساند.
حديث: «هرکه مردم را بيشتر دوستبدارد، خدا را بيشتر دوست داشتهاست»
آيه:«مومن کسي است که خدا را بيشتر دوست بدارد»
نتيجه؟ مومن مردم را دوست دارد.
منظور از «دوست داشتن» چيست؟ ميتوان گفت: «خيرخواهي، کمککردن، خيررساندن، دلسوزي، مداراکردن، گذشت و بخشش و رفع موانع خيرخواهي»، همه و همه در دايره محبت ميگنجد.
فکر مي کنيد خدا مارا دوست دارد؟
در قرآن کريم خداوند هفده بار و به نُه گروه گفتهاست: «دوستتان دارم».
در ضمن بيستوسه بار و به چهارده گروه گفتهاست: «دوستتان ندارم».
به ليست «آنان که خدا دوستشان دارد» و «آنان که خدا دوستشان ندارد» نگاهي کنيم تا ببينيم خود ما در کدام گروه هستيم.
تقريبا همه ما به خاطر برخي از صفاتمان در زمره کساني که خدا دوستشان دارد و همچنين به خاطر برخي صفاتمان در زمره کساني هستيم که خدا دوستشان ندارد. يعني خدا هم دوستمان دارد و هم ندارد! بهنظر تناقضي هست اما اميرالمومنين(ع) گره از اين مساله ميگشايد: «همانا خداوند بنده را دوست دارد ولي عمل او را دوست ندارد.»
پس خداوند بين ذات آدمي و اعمال و صفات او قائل به تفکيک است. به عنوان مثال، هنگامي که فرزندي دروغ ميگويد و مادرش به او ميگويد «دوستت ندارم!» منظورش تاييدنکردن آن صفتياست که الان انجامداده. و الّا مادر خوشبختي و سعادت همين فرزند را ميخواهد و حتي گفتن جمله «دوستت ندارم» را براي دورکردن فرزند از آن صفت ناپسند به زبان ميآورد. حالا تو بگو محبت مادر کجا و محبت خداي مادر کجا...
اگر خدا همه را دوست دارد، چرا دستور به جهاد با ناپاکان و زورگويان ميدهد؟ اگر ما بايد همه را دوست بداريم، چرا دشمنان را لعن ميکنيم و حاضريم خونشان را بريزيم؟
گفتيم قهر خدا نه خود ِآدمي را بلکه زشتيهاي او را طرد ميکند و ميراند. ممکن است فردي باشد که به بازگشت او اميد است، پس بنا بر اصل دوست داشتن ِهمه، بايد او را امر به معروف کرد، دستش را گرفت و برايش دعاي خير کرد. اما کسي که ديگر اميدي به بازگشت او نيست و هرروز بيشتر در گمراهي فرو ميرود، درخواست هلاکت ِاو عين محبت به اوست. امام سجاد(ع) در دعاي خود ميفرمايند: «خدايا اگر عمرم چراگاه شيطان است و هر روزم بدتر از ديروز است، همين الان مرا بميران!»
بلکه گاهي فرد ادامه حياتش براي جامعه مضر است؛ مانند عضو فاسدي در بدن که سلامت ساير اعضاي بدن را در معرض خطر قرار داده است. بنابر اصل دوست داشتن ِهمه، لازم است عضو فاسد را از بدن قطع کنيم که فسادش سرايت نکند.
برگرفته از کتاب «همه را دوست بداريم» از عليرضا برازش