در این زمانهای که نفس میکشیم، باب شده است که هر از گاهی یک نفر از جامعهشناسان معلومالحال صدایشان بلند میشود که؛ عرف! عرف! عرف! میگویند: شما چرا عرف را رها میکنید؟ فرهنگ و دینتان را به عرف بسپارید.
بعد، فوراً وارد مغالطهای میشوند که بسیار خطرناک، عامهپسند و بدون پایه علمی است. میگویند: آقا! شما به حرف جامعه خودتان بی احترامی میکنید. ایرانیان، از زمان باستان فهیم و با شعور بودند. پس، رها کنید. نظارتها را کم کنید و آنقدر بنیادگرا نباشید. در پرانتز مینویسند: بنیادگرایی بسیار بد است چراکه بنیادگرایی انسان را به یاد داعش میاندازد.
میگویند: اگر دیدی در جایی، خلاف شرعی صورت میگیرد، حق نداری به عنوان کسی که در این حکومت قرار داری، جلوی آن بایستی. چرا؟ چون عرف خودش میفهمد.
بیخیال! رگ غیرت دینی را کنار بگذار. غیرت، دیگر معنایی ندارد و مناسب دوره مدرنیته نیست. و فوراً، در بوقهای بسیار زیادی که سهم تبلیغات مدرنیته چندین هزار برابر بیشتر از سهم تبلیغات دینی شماست، تبلیغ میکنند که؛ جامعهی ما نمیخواهد.
بعد، آرامآرام جلوتر میرود که اصلا جامعه ما دین را نمیخواهد. دین را هم عرفی کنید. حقوق بین الملل شرعی نیست، ببینید عرف چه میگوید.
جلوتر که میآییم، میگوید: شما اشتباه میکنید که میخواهید از حق مظلومی در جایی دفاع کنید! ببینید عرف دنیا چه میگوید و این ماجرا انتها ندارد.
متنی را میخواندم که مانند روضهی باز بود و انسانِ بامعرفت باید چندین برابر بیشتر از روضهی قتلگاه، با خواندن این متن زار بزند. گفته اند: در سال ۶۱ هجری، شاخصان و عقلای زمان، حسین(ع) را خطاکار میدانستند و این عبارت درست است. یعنی، به زعم این جامعهشناسان، اگر حسین(ع) در این زمان بیاید و عرف او را نپذیرد، آنها به صراحت میگویند حسین(ع) را کنار بگذار. برای اینکه حسین(ع) را خطاکار جلوه دهند، شب و روز تبلیغ کردند که این عرف ساخته بشود.
عزیزان من که عرق دینی دارید، وقتی نشود که وارد تخصصی شدید، به شما بگویند: دین و اعتقاداتت برای بیرون از اینجاست و صرفاً با تخصصات وارد شو چرا که، جامعه تخصصگرا شده است و شما مانند همه بشوید.
عرف دستساخته و بسیار تحت تأثیر تبلیغات است. تبلیغات تمام زندگی ما را در دست گرفته است. کدام فیلم، شیئ را میبینید که تحت تاثیر فرهنگ و سبک زندگی غربی نباشد؟ برای مثال، مسئلهی جامعه جهانی و جهان وطن بودن را چندین دهه بر سر ملل جهانی سومی میکوبیدند. اما ترامپ همین اواخر ثابت کرد که این چنین چیزی وجود ندارد. همه دارند میجنگند و همدیگر را میدرند.
در ایام دهه کرامت هستیم.
سه معصوم بودند که تمام بار رسانه و تبلیغاتشان را سه بانو بر عهده گرفتند. حضرت زهرا(س) الی الابد دشمن علیبنابیطالب(ع) را خار و حقانیت علی(ع) را بر همگان ثابت کرده است. حضرت زینب(س) زمانی که بیشترین هجمهی تبلیغاتی علیه اهل بیت(ع) بوده است و حسین(ع) را خارجی میخواندند، شهر به شهر چرخید و رسانهی اباعبدالله بود و اگر نبود، کربلا در کربلا میماند.
دوران امام رضا(ع) دوران بسیار سختی بود و حضرت با شیعیان و خودیها درگیر بودند. زیدیها، سادات حسنی، عباسیها، واقفیه، اسماعیلیه، محدثین و... که هر کدام دستگاهی داشتند و خواص را با خود همراه کرده بودند. بسیاری از آنها ادعای تشیع میکردند.
امام رضا(ع) اولین امامی بود که قصد داشت صراحتاً، امامت خودش را تعریف کند؛ شیعه را به ایران بکشاند و یکپارچه کند. در ابتدای کار، از غربت فراوان حضرت، حتی برادران ایشان در وجود امام هشتم شک کردند. در این شرایط، امام نیاز به یک رسانه قوی دارد.
حضرت معصومه(س) در این زمان چه کردند؟ ابتدائاً، برادرانشان که تعدادی از آنها فریفته شده بودند را به خط اهلبیت و امام رضا(ع) جمع کرد. ثانیاً، برخلاف حرکت امام رضا(ع) از شهرهای شیعی رد شدند و هر کجا نشستند، امام رضا(ع) را تبلیغ کردند. در هنگام مسمومیت هم، توجه عالم را به قم جلب کردند. چرا قم؟ قم از لحاظ اقلیمی، منطقهای محفاظتشده به شمار میآمد. علما، اصحاب ائمه و... آن منطقه خاص را محلی برای پرورش دادن و تبلیغ معارف اهلبیت(ع) قرار دادند. ورود حضرت معصومه(س) به آنجا منجر شد علمای قم تمرکزشان را نسبت به امام رضا(ع) بیشتر کنند و تمرکز شیعیان دنیا در طول قرون متمادی نسبت به قم جمع شود و شیعه اثنیعشری اصیل در آنجا آموزش و گسترش داده شود.
اگر اهلبیت(ع) هم چنین تصوری داشتند که عرف همه چیز را تعیین میکند، رسانههای معصومین(ع) هیچ کاری نباید میکردند. چرا که عرف آن زمان خودش قدرت تشخیص داشت و دیگر نیاز به این فداکاریها و... نبود.