در روزها و شبهایی هستیم که مکرر گفتند و میگویند: #در_خانه_بمانیم ! و زندگیمان شده تعدادی کلاس مجازی و تکلیفهایشان، و البته استراحت ِخیلیکافی، بهعلاوهی کتاب و موبایل و فیلم و..! این روزگار، که انگار حالاحالاها ادامه دارد، آن روی خوب ِسکهش این است که فرصتی ناب داریم برای کمی سکون و سکوت و خلوت... و کمی دودوتا چهارتا که: واقعا توی زندگی دنبال چه میگردیم و اینطور پرشتاب، میخواهیم کجا برویم...
نظرسنجی حیات چهلویکم، یک تلاش جمعی است برای پاسخ به این سوالات اساسی. 291 نفر یاریمان کردند: 28.2 درصد خانمها و 71.8 درصد آقایان. 81درصد کارشناسی، 6درصد ارشد و 3درصد دکتری. قبل از شروع، قدردان عزیزانی هستیم که صاف و روراست و صمیمی، برایمان از نگاهشان به زندگی گفتند. در زیر، گزیدهای از پاسخها و نمودارها، بههمراه تحلیل حیات از نتایج نظرسنجی، پیش روی شماست.
فکرمیکنید چنددرصد افراد درزندگیشان هدف بزرگی دارند که محرّک و الهامبخششان باشد برای تلاش و تکاپو؟ اگر از ما بپرسید، میگوییم: 62درصد؛ مخاطبان حیات اینچنین گفتند. ضمناً رویهمرفته، بیش از 96درصد ِعزیزان، یا در زندگیشان چنین هدفی دارند یا فعلا ندارندش ولی درپیاش هستند. در سوال دیگری هم پرسیدیم که آیا اصلا لازم است هدف داشته باشیم که 80درصد مخاطبان گفتند:«بله» این یعنی اجمالا معتقدیم: در زندگی، اگر هدفهایی داشتهباشیم، بهتر است.
بعضی عزیزان ما را غریبه ندانستند و از اهدافشان در زندگی برایمان نوشتند: از «تاسیس شرکت در شریف» و «نویسندهای بزرگ شدن» گرفته تا «خوشحالی مادرم»، «حس کردن خدا در وجودم» و «آماده شدن برای دوران زیبای صاحبالزمانم(عج)»
خب،... گیریم باید در زندگی هدف داشتهباشیم، آن هدف آخرش چی باشد و چه کنیم؟ مثل ِیکپیشنهاد، پرسیدیم:«آیا لذتبردن از لحظههای زندگی میتواند به عنوان هدف از زندگیکردن باشد؟»
یکی گفت: «نباید توی مسیر زندگی چیزی رو از دست داد، باید از مسیر لذت برد!» دیگران امّا، نظرات متفاوتی داشتند. عدهای قادر بودند از آرمانهای بلندی لذت ببرند اما این لذت را باعث آن بلندهمتی نمیدانستند. آمارش را هم که ببینید هیچ همگرایی و نزدیکی دستگیرتان نمیشود. حدود 40 درصد موافق، 43درصد مخالف و بقیه درمیان. گویی لذت در اذهان و قلبهای ما، تعاریف و شدتهای مختلفی دارد.
مطابق نتایج این سوال، خانمها نسبت به آقایان بیشتر به دنبال لذتبردن از زندگی هستند. درحالیکه 37درصد از آقایان در پی ِلذت هستند، از خانمها 48درصد پاسخ دادند:«بله»!
فکرکردیم یک گزینهی دیگر که ممکن است بخواهد بیاید و بشود هدف زندگی ما، «رسیدن به آرامش» است. 52درصد موافق بودند. این یعنی آرامشداشتن نسبت به لذتبردن طرفداران بیشتری دارد. اینجا هم خانمها آرامشخواهتر(!) از آقایان از آب درآمدند. 62درصد خانمها و 47درصد آقایان رسیدن به آرامش را خواهان بودند. نکتهی دیگر اینکه هرچه از کارشناسی به سمت دکتری پیش میرفتیم، آمار میگفت درصد بیشتری از عزیزان در جستجوی آرامش هستند؛ گویا بالارفتن سن اهمیت بعضی خواستهها را پررنگتر میکند... بهترتیب 50، 56 و 62 درصد در این مقاطع تحصیلی به آرامش گفتند: «بله»
«چقدر توی زندگیت احساس آرامش میکنی؟» خدا رو شکر بیشتر عزیزان ِمخاطب ِما در زندگیشان آرامش دارند. نمودار میلهایش پیش روی شماست.(همهش را نخواهید ما بگوییم، شریفید مثلا! فهم و تحلیل این یکی پای خودتانJ) جالبترش این بود که هرکس از آنچه به او آرامش میدهد، برایمان گفت که چندتاییشان را پشتسرِهم برایتان ردیف میکنیم:
همراه و همدم| خواب!| مادر| انجام کار درست| حس مفیدبودن| صحبت با خدا با زبون خودم| رفیق خوب| روضه| کتاب| تنهایی| موسیقی و فیلم| رمان| نسیم خنک| درس و کدنویسی| بیمشغلهبودن(رهایی از تز و تمرین و فشارها)| نشستن پیش خانواده
بیش از 60درصد عزیزان، معتقدند مرگ پایان کار نیست و بعد از مرگ، راه ادامه دارد. آن 23درصدی که گفتند نمیدانند بعد از مرگ چهخبر است، وسوسهمان میکنند که یک پرونده ویژه را بگذاریم کنار، برای مرگ و قبر و عالَم پس از آن!
اینکه «چقدر به مرگ فکر میکنیم؟» سوال بعدیمان بود. طیف پاسخها اینچنین میگوید که اینطور نیست که اصلا به یاد مرگ نباشیم و گاهی در فکرش هستیم. حال «وقتی به مرگ فکر میکنیم چه حسی داریم؟» این یکی نمودارش را دیگر نشد اینجا جادهیم، اگر خواستید در @Azzahraa_Maktubat پیدایش میکنید. نمودار، طیفی را نشان میداد از«خیلی حس بدی دارم» تا «خیلی حس خوبی دارم». یک نمودار ِنرمال ِاستانداردِ زنگیشکل! 51درصد در مرکز ایستادهاند و از هرطرف بروی، بهشکل متقارن قد نمودار کوتاه شده. گویی عموم ما، چندان حس خاصی نسبت به مرگ نداریم.
حدیثی از کتاب دینوزندگی دبیرستان یادم آمد! بخوانیم و بگذریم: «زیرکترین مردم، کسى است که بیشتر از همه، به یاد مرگ باشد و خود را براى آن، آمادهتر سازد.»
یک سوال دیگر که البته جوابدادنش اختیاری بود ولی استقبال خوبی شد برای پاسخ گفتنش، این بود: «کار(هایی) هست که دوست داری قبل از مردن حتما انجام داده باشی؟ نام ببر. کدوم هاش رو شروع کردی یا انجام می دی یا فرصتش رو از دست دادی...» اینجا گزینههای روی میزِ عزیزان انقدر متنوع بود که واقعا نمیتوان منصفانه تعدادیشان را آورد و گفت این بود حرف شما. اصلا فکر کنم بهتر است اینجا اندکی سکوت کنیم که برای خودتان روی این سوال، کمی بگردید و خلوت کنید.
این پرسشنامهی ما تا اینجا، هم تستی بود و هم تشریحی؛ حیف بود سوال جای خالی هم ندهیم! اول خودتان جای خالی را پرکنید، بعد هم اگر مایل بودید، پاسخ بعضی از عزیزان ِما را تماشا کنید:
- سخت و شیرین
- عجیب
- جذاب و گیجکننده
- بازیچه
- چیز بیمعنی و پرزحمت و بینتیجهای
- درد قشنگ
- جاری
- بهترین هدیه خداوند
- عبدبودن
- عاشقی کردن و پرواز و موفقیت
- نور