
احساسات جلو برنده
به احساساتی که هفته قبل از شهادت حاج قاسم داشتیم و هفته بعد از آن، کمی توجه کنید. مخلوطی از تاثر و تاسف و معنویت و بغض و حماسه و سرور، همگی در وجود ما الان هست و این احساس در دنیا جلوبرنده است؛ اما در صورتی که به آن توجهی نشود خاموش میشود و سرد میشود. چه بسا الان از به جریان نیفتادن این اتفاقات درون همهی ما، چیزی عایدمان هم نشود. این فقط در حد یک تذکر در ذهنها باشد. کمی به این موضوع فکر کنیم.
ویژگی افراد باتقوا
در آیات ۱۵۶-۱۵۷ سوره مبارکه اعراف به ویژگی افراد با تقوا اشاره میکند؛ این افراد چه کار میکنند؟ کسانی هستند که تبعیت میکنند از پیامبر امّی. این پیامبر چه کار میکند؟ امر به معروف میکند، امر به نیکیها میکند. از بدیها باز میدارد، نهی میکند. طیبات را برای این افراد حلال میکند، چیزهای ناپاک را بر این افراد حرام میکند. چهار موردی که دربارهی پیامبر فرمود، یک حد و مرزی است. پیامبری که دستوراتی میآورد. در حالت عادی وقتی کسی دستوراتی میآورد، در ذهن ما این فکر به وجود میآید که قرار است محدود شویم؛ در همه ساحتهای وجود ما میخواهد ورود کند و بگوید این کار را بکن این کار را نکن. به تعبیر خود قرآن توجه کنید که گفته میشود اینها محدودیت نیست بلکه باعث میشود از دوشتان بار بردارد و از غل و زنجیر بیرونتان آورد، آزادتان میکند. این رازش چیست؟
انسان، یک مخلوط پیچیده
ما در وجودمان غرایز، امیال متفاوت، شهوات و عقل داریم. ما یک موجود پیچیدهای هستیم. به تعبیر روایات ما مخلوطی از ملک و بهیمه هستیم. یعنی یک کمی فرشتهایم، یک کمی حیوانیم. از امام صادق(ع) سوال شد که فرشته بالاتر است یا انسان؟ امام صادق(ع) به قولی از امام علی(ع) استناد کردند؛ فرمودند خدای متعال فرشته را با عقل آفرید، به او شهوت نداد. به چهارپایان شهوت داد، عقل نداد. آن عقلی که به فرشته داده، چیست؟ آن عقل، نیروی تشخیص راه درست است. یعنی خدای متعال به او کار درست را وحی کرده است و امیالی هم در درون او نیست برای مخالفت با این عقل؛ او اختیار دارد، اما نتیجه اختیارش مشخص است. مثل کسی که گرسنه است، یک غذا جلوی او گذاشته شده است، انتخاب دومی ندارد و او همین غذا را میخورد. با اختیار میخورد، ولی اختیارش در همین حد محدود است. چهارپایان شهوت را دارند، یعنی فقط به اقتضای امیالش عمل میکند، دنبال تشخیص اینکه کدام کار درست است، کدام کار غلط است، نمیرود.
اگر کسی عقلش را بر شهواتش غلبه داد، از فرشتگان بالاتر است و آن کسی که شهواتش بر عقلش غالب شود، او از چهارپایان پایینتر میرود. یک مقایسه جالبی است. انسان خودش انتخاب کند که در میان کدام طیف بایستد، بالاتر از ملائکه برود، پایینتر از حیوانات برود یا بین این دو.
چارچوب دین آزادی میآورد
کسی که خودش را مقید به چارچوبهای دین و اخلاق و رعایت اصول میکند، به آزادی میرسد. به تعبیر شهید مطهری برای اصلاح جامعه فقط کسانی میتوانند اینکار را انجام دهند که از چنگال یکسری نفسانیات آزاد شده باشند. حالا آنها میتوانند این را برای جامعه به ارمغان بیاورند. چون اگر او درگیر نفسش باشد، منافع یک امت را میفروشد. علت اینکه در دین میخواهند کنترل خشم و کنترل شهوت به ما یاد دهند این است؛ اینکه روزه میگیریم، برای این است.
راز علی(ع) شدن
حضرت علی (علیهالسلام) در نامهاش به عثمان بن حنیف میگوید: «من از دنیای شما به یک قرص نان و یک پیراهن پاره اکتفا کردهام. شما مثل من نمیتوانید باشید. چون من خودم را مثل خار بیابان پرورش دادهام». خار بیابان در مقابل باد و طوفان و نبود آب و... در مقابل همه اینها مقاوم است. خوب این دستورات برای این است که انسان به جایی برسد که در سختترین قسمتها هم کم نیاورد. نه مثل یک گل لطیفی که در مقابل کوچکترین ناملایمات از میدان کنار میکشد.
تفسیر قرآن در قاسم سلیمانی
تفسیر قرآن گاهی یک آدم است، قرآن مجسم که رسول مکرم اسلام(ص) است. حالا هر کسی، هر چقدر خودش را به آن نزدیک کند، تفسیر قرآن میشود. مثلا سردار قاسم سلیمانی میتواند تفسیر این آیه باشد: «ای کسانی که ایمان آوردید، اگر میخواهید برگردید، یاری نکنید، خدا اصلا هیچ ضرری نمیبیند. خدای متعال افرادی را میآورد، که اینها خدا را دوست دارند، و خدا اینها را دوست دارد». کسانی که در مقابل مومنین خاشعند، کوچکند. در مقابل کفار، نفوذناپذیرند. به چهره سردار سلیمانی نگاه کنید، هم خشم در چهره او هست و هم مهربانی.
مردم معادن سرمایه
اینکه در روایات میگوید مردم معدنهای طلا و نقره هستند؛ مردمی که برای حق در میدان آمدند؛ این سرمایه است. این جریان چگونه میتواند سیل عظیمی راه بیندازد. سرمایهها را فقط کسی میتواند آزاد کند که خودش به آن نقطه رسیده باشد. کسی که از مسیر غلبه عقل بر شهوات رفته باشد.