بسم الله الرحمن الرحیم
شب چهارم محرمالحرام ۱۴۴۵ / ۳۰ تیر ۱۴۰۲ / حجتالاسلام عابدینی

در ذهن عموم ما این است که دوران غیبت، دوران عقاب بشریت است. آیا این ذهنیت درست است؟ روایات ما در این باره دو دسته میشوند که دستهی غالب میگویند، دوران غیبت دوران کمال بشریت است.
آیا اینکه حضرت(عج) دیده نمیشود یعنی در عالم فعال نیست؟ امام نیست؟ «وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّـهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٠٥﴾» هر کاری میخواهید بکنید بکنید، اما بدانید خدا و رسولش و اولیائش همین الان اعمال شما را شاهد هستند. باید امام حی وجود داشته باشد. نمیشود دورهای و زمانی باشد که امام معصوم یا نبی در کار نباشد. «لولا الحجة، لساخت الارض بأهلها» اگر نباشد حجت الهی، زمین اهلش را فرومیبلعد.
دوران غیبت افضل دوران عالم است. «أرضیٰ ما یکون العباد» راضیترین دوران است خدا از بندگان در دوران غیبت. «افضل اهل یقین» اینها برترین اهل یقیناند. چون به حقیقتی ایمان آوردند که آن را ندیدند. «حُجِبَ عَنهُم الحُجَّةُ فَآمَنوا بِسَوادٍ على بَياضٍ» در روایات آمده عبادت دوران غیبت افضل عبادات است؛ به طوری که راوی به امام(ع) عرض میکند اینطور که شما میگویید، یعنی ما دعا نکنیم ظهور بشود؟! که حضرت(ع) اینجا میفرمایند آیا نمیخواهید که این حقیقت فراگیر بشود؟
پس روایاتی که غیبت را عقاب و محرومیت معرفی میکنند چه معنیای دارند؟ جواب این است: اصل غیبت افضلیت دارد بر همهی دورانها، اما طولکشیدن غیبت برمیگردد به عدم آمادگی ما. طول کشیدن غیبت است که محرومیت است.
در دوران غیبت قرار است مردم از مرتبهی جسم امام عبور کنند. امام را محدود در بدن امام نبینند. قبلتر حضرات معصومین(ع) حاضر بودند و مردم میدیدند ایشان را. قبل از جریانات غیبت میبینید از زمان امام جواد(ع) عمر حضرات کوتاهتر میشود. حضرات در حصر قرار میگیرند. دیگر مردم ارتباط ندارند. زمینهچینی دارد میشود که امام هست و جایش را هم میدانید، اما نمیتوانید بروید پیشش. حتی دارد که امام عسگری(ع) وقتی میخواستند با مردم صحبت کنند رودررو صحبت نمیکردند، از پشت پرده با مردم صحبت میکردند.
بعد دوران غیبت صغری میرسد، که مردم میدانند این شخص بالخصوص نصب امام است و از طریق او میتوانند با امام ارتباط بگیرند. دارد این کمالی کمکم برای مردم محقق میشود.
در غیبت کبری چه حقیقتی محقق میشود؟ امام(عج) کسی را به نصب عام منصوب میکنند. یعنی خصوصیاتی را بیان میکنند، که آن کسی که این ویژگیها را داشته باشد، «فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ»
در روایات ما آمده که سنت همهی انبیاء نزد امام زمان(عج) هست. سنت موسوی، سنت عیسوی، سنت سلیمانی، سنت ابراهیمی...
از جمله این سنتها سنت یوسفیست؛ برادران یوسف یوسف را میدیدند و با او ارتباط داشتند، برای گرفتن گندم هم با او رفتوآمد داشتند، اما او را به عنوان یوسف نمیشناختند، به عنوان عزیز مصر میشناختند. این دربارهی امام زمان(عج) با مؤمنین هم خواهد بود. امام(عج) با مؤمنین ارتباط دارند و در رفتوآمد هستند، اما مردم نمیدانند که او امام(عج) است.
در روایت دارد که بر سر سفرههای شما میآید، در خانههای شما میآید، در کوچههای شما قدم میزند، ... و همچنین دارد «عرفه صالحٌ أو طالح» وقتی حضرت(عج) ظهور میکنند، هر انسان صالح و هر انسان بدکاری میبیند که او را از قبل میشناخته است.
در روایات ما دربارهی بعضی اعمال صالح وارد شده که نتیجهی خاصی دارد. مثلا دربارهی انفاق، «مَّثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ» مانند دانهای است که کاشته بشود و رشد بکند و ۷ خوشه بدهد، هر خوشه ۱۰۰ دانه بدهد. این انفاق ۷۰۰ برابر میشود.
در دستهی دومی از روایات، آمده که هر عملی که شما انجام میدهید روی تمام اعمال قبلی شما تأثیر میگذارد. اگر این عمل صالح است همهی اعمال قبلی شما را یک رتبه میبرد بالاتر. همهی اعمال گذشتهی من زنده هستند. مانند شاخههای درخت که با رشد درخت بالاتر میروند.
همچنین عمل من نسبت به اعمال آیندهی من هم تأثیرگذار است؛ توفیق ایجاد میکند برای عملهای در آینده.
و اما نگاه سوم، که هر عمل صالحی در واقع ارتباط با شأن امام است.
حقیقت صالح بودن، تنهی درختی است به نام درخت ولایت و درخت طوبی، که این تنه در خانهی امیرالمؤمنین(ع) است و همهی حسنات شاخههای این درخت هستند که در میان مؤمنین پراکنده هستند. هر کسی عمل صالحی انجام میدهد، به شاخهای از این درخت وصل شده. اینگونه شاخهی سخاوت او را به ولایت متصل میکند. «نحن أصل کل خیر و من فروعنا کل برّ»
در حدیث ثقلین پیامبر(ص) میفرمایند این دو چیزی که من باقی گذاشتم، قرآن و عترت، «لن يفترقا حتى يردا على الحوض» هرگز جدا نمیشوند. آیتالله بهجت میفرمودند اگر اینطور است پس اگر یکی از این دو از انسان غائب شده انسان کجا باید دنبالش بگردد؟ آدرس حضور امام کجاست؟
انسان اگر به محضر قرآن رسید تا امام را پیدا کند. هر جایی که قرآن از خوبیها صحبت میکند، از انسان صالحی سخن میگوید، از انبیاء و اولیاء سخن میگوید، اینها همه صفات ما میگوید. در عین حال که صفات آن مؤمن و آن نبی است، صفت ما هم هست. همهی این صفات در ما هست.
اگر به این نگاه برسیم که اعمال صالح ظهورات امام است. بعد میشود انسان عمل صالحی ببیند و پشت کند؟ همسایهداری ماییم، خوشخلقی ماییم، ...
سختترین کارها برای انسان راحت میشود؛ اگر الان به شما بگویند که یقینا و یقینا اگر امروز با هر سختی و هزینهای هست راه بیفتی بروی مشهد، حتما امام رضا(ع) را ملاقات خواهی کرد و آنچه بخواهی را هم به تو میدهند، انسان همین الان بلند میشود و به سرعت میرود.
«كذب من زعم أنه معنا و هو متعلق بفروع غيرنا»
دروغ میگوید آن کسی که میگوید با شماییم اما چنگ زده به شاخههای دشمنان ما. همانطور که به خوبی چنگ زدن، بدی هم چنگزدن به شاخهی دشمنان اهلبیت است.
بگردیم در وجودمان، نکند در وجود ما شاخهای از شاخههای دشمنان اهلبیت باشد که ما به آن چنگ زده باشیم.
«المحتاج، رسول الله تعالی إلیکم» محتاج فرستادهی خدا به سوی شماست. پیک ویژهی خداست به سوی شما. اگر کسی نامهای بیاورد که مهر و امضای خدا رویش باشد و بگوید خدا مرا مخصوص فرستاده، آیا انسان جرئت میکند بیتوجهی کند به او؟
عمل صالح را اگر با نیت پاداش اول انجام دادی، خوبه اما حیفه. اگر با نیت اول و دوم انجام دادی، بهتر است اما باز هم کم است. اگر عمل صالح را با نیت اول، که جزایی دارد، و دوم که ارتباط دارد با سایر اعمال، و سوم که لقای امام است ببینی، با این نگاه عمل صالح انسان را به آن عالم وارد میکند. جریان عاشورا این حقیقت را برای کسانی که بودند در کربلا، نسبت به امامشان آشکار کرد...