بسم الله الرحمن الرحیم
شب اول محرمالحرام ۱۴۴۵ / ۲۷ تیر ۱۴۰۲ / حجتالاسلام عابدینی

شب اول محرم است، امشب نکاتی را دربارهی ادب ورود به این ماه عرض میکنیم و انشاالله فردا وارد موضوع این چهار شبمان میشویم.
میرزا جواد آقای تبریزی در کتاب المراقبات آورده که زمانها، منازل سلوک الی الله هستند. یعنی هر زمانی منزلی در این مسیر به سمت خداست و اثری ویژهی خود دارد. زمان تکرارناپذیر است و اگر از آن غفلت کنیم از دست میرود مگر آنکه خداوند توفیقی برای جبران آن نصیب انسان بفرماید. در این میان، برخی زمانها ویژهاند مثل ماه محرم، رمضان و... حال اگر انسان این را دانست در بدست آوردن آثار این ماه مراقبت ویژهای انجام میدهد. امام(ع) می فرمایند که هر کس آماده است «فلیرحل معنا». پس ماه محرم، ماه راه افتادن است. ما با آمدن به این مجالس میخواهیم به امام(ع) لبیک بگوییم که آماده حرکت هستیم. لذا باید در خودمان احساس حرکت کنیم و این احساس این است که انسان میخواهد نسبت به گذشته تغییراتی ایجاد نماید.
همراهان حضرت(ع) در این ماه یک سفر زمینی داشتند و پس از آن یک سفر معراجی. ما هم در ماه محرم یک سفر زمانی داریم که همان گذر ایام است که با شرکت در مجالس دل را جلا میدهیم؛ تا میرسد به جایی که انسان میبیند باب باطن عالم برای او باز شده است. سیدعلی آقای قاضی فرموده بودند: در دو جا باب باطن عالم بهسوی انسان بیشترین گشایش را دارد، هنگام قرائت قرآن و در مجلس عزای امام حسین(ع).
امام حسین(ع) میفرمایند:
یَا ابنَ آدَمَ! اِنَّما اَنتَ اَیّامٌ، کُلَّما مَضی یَومٌ ذَهَبَ بَعضُک
وقتی زمان میگذرد، بخشی از وجود ما میگذرد. تو خودت زمان هستی و هر روزی که از تو میگذرد، بخشی از وجودت رفته است. حال، اگر انسان در این رفتن چیزی بدست نیاورد، دچار خسران عظیمی گردیده است.
فرق دارد که آدم ابنالوقت باشد یا ابوالوقت باشد. ابنالوقت تسلیم زمان است، اوست که در زمان حرکت میکند. اما ابوالوقت زمان را در دستش دارد، زمان است که تسلیم اوست. انسان اگر میخواهد جریانساز باشد، باید اول بتواند بر زمان خودش تسلط پیدا کند.
در روایات آمده حضور در مجالس امام(ع)، زیارت خود امام(ع) است. اگر به این فهم برسیم، نحوهی حضور ما در مجالس عوض میشود. و کسی از این مسئله بهره میبرد که باور کند این را. وجود امام(ع) که گسترده است، ماییم که در حجابیم. این مجالس پردههای غفلت ما را کنار میزند. فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللهِ.
نحن الصلاة في كتاب الله عز وجل و نحن الزكاة و نحن الصيام ونحن الحج و نحن الشهرالحرام و نحن البلدالحرام ونحن كعبة الله ونحن قبلة الله ونحن وجه الله، قال الله تعالى: «فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللهِ» ونحن الآيات و نحن البينات
هر عمل صالحی که جلوی انسان قرار میگیرد، راهی به سوی ملاقات امام است. در روایات آمده است که ائمه فرمودهاند «نحن الصلاة، نحن الزکاة، نحن الصیام...» هر قدر انسان عمل صالح را دوست دارد، حضرت را دوست دارد. در میدان عمل صالح باید امام را ببینیم.
ورود همه به ماه محرم یکسان نیست. نماز جماعت برای یک نفر مانند رسولالله معراج اوست، و برای دیگری میبینی توجهش در نماز فقط به خودش بود. ظاهر عمل یکیست، اما باطن بسته به وجود فاعل آن عمل متفاوت شد. در اذن دخول به حرم ائمه(ع) میخوانیم: «فأذن لي يا مولاي في الدخول افضل ما أذنت لأحدٍ من اوليائك» پس معلوم است ورودها یکی نیست. ورودمان به مجلس چنان باشد که داریم بر اهلبیت(ع) وارد میشویم. اذن بگیریم از ایشان.
بحث را با این روایت از امام رضا(ع) به پایان میبریم:
من تذكّرَ مصابنا و بكىٰ لما ارتكب منّا كان معنا في درجتنا يوم القيامة
هر کس مصیبت ما را یاد کند و بگرید بر آنچه بر ما وارد شد، همراه ما و در درجهی ما خواهد بود در روز قیامت. چگونه این مصائب را ذکر کنیم؟ میرزا جواد آقای تبریزی در المراقبات اینطور میگویند...
یا سیدی یالیتنی کنت فداءً لک من جمیع هذه البلایا
یا لیت أهلی و أولادی کانوا مکان أهلک و أولادک مقتولین مأسورین
یا لیت سهم حرملة لعنة الله علیه ذبح رضیعی...