بسم الله الرحمن الرحیم
۲۳ آذر ۱۴۰۲ / حجتالاسلام قنبریان / جلسه سوم

چگونه یک دین به سامان (استیساق) میرسد؟
نظام دین نامهای دیگری در روایات دارد. در خطبه قاصعه به نام حصن الله و در خطبه 169 به نام سلطان الله.
اگر بخواهیم اقدامات پیامبر جهت نظام دادن به دین را ذکر کنیم، میتوان گفت ایشان امر و مردم را به هم گره زد که در ادامه بیشتر درباره این موضوع صحبت میکنیم. در ابتدا ایشان بین مردم پیوند اجتماعی قویای ایجاد کردند. دوم، قدرت ناشی از پیوند اجتماعی را به اطاعت خدا گره زدند. سختتر از شکافتن هسته اتم همین ایجاد پیوند بین همه ملتها است که با وجود دشواری، پیامبر موفق به ایجاد ان شد و طاعت مردم را به دین خدا گره زد. مجرای اراده خدا، قدرت ناشی از همین پیوند است.
فاطمه زهرا سلام الله علیها درخطبه فدکیه به این قدرت اینگونه اشاره میکند:
شما ای بندگان خدا پرچمداران امر و نهی او، و حاملان دین و وحی او، و امینهای خدا بر یکدیگر، و مبلّغان او به سوی امّتهایید.
پیامبر همچنین در امر(حکومت) تربع ایجاد کرد. یعنی ان را جاگیر کرده و ان را در برگرفت.
هر نظامی امر و مردم را باهم دارد و درصورتیکه بتواند این دو را به هم برساند نظام دین را سرپا کرده است. امیرمومنان در خطبه قاصعه از این نظام چهارضلعی به نام حصن الله یاد میکند. بنابراین حصن الله یک شخص نیست بلکه یک نظام است. کسانی مثل امیرمومنان میتوانند چنین نظامی ایجاد کنند و ما باید به ایجاد این پیوند کمک کنیم.
اتفاقنظر همه بر امین الله بودن پیامبر
هنر پیامبرانه ایجاد انسجام در مدینهای که مشرک و یهود هم داشت، بود. پیامبر با مشخص کردن اختیارات و وظایف هر کدام میان اوس و خزرج پیوند برادری ایجاد کرد همگی را تحت یک حکومت در اوردند.
ارباب،حاکم یا امام؟
بار معنایی امام نه در واژه حاکم میگنجد نه در واژه ارباب. امام رضا میفرمایند:
الامام، الانیس الرفیق و الوالد الشفیق والاخ الشقیق والامُّ البّرة بالولد الصغیر
امام همدم و رفیق است و پدر مهربان؛ برادر دوقلو است و مادر نیکوکار به فرزند کوچکش.
منظور از سلطان الله برپا کردن امر خداست. سلطان الله یعنی مردم به یکدیگر و به علی (ع) پیوند خورده باشند و پیوندشان به دین گره خورده باشد و این پیوند از روی اختیار باشد. هدیه کردن اطاعت از سر ملامت یا اکراه نباشد بلکه با اختیار باشد. بنابراین در این راستا یکی انکه امر خدا باید خوب مستقر شود و دیگری اینکه مردم باید خوب به هم پیوند بخورند.
مردم سالاری روبروی استبداد است و برپایه ولایت است که میتواند ولاء مثبت یا منفی باشد. اگر ولی، ولی خدا باشد ولایت مبت است. درواقع اگر این ولایت را از روی عقل انتخاب کردی ولایت مثبت و اگر از روی هوی و هوس باشد ولایت منفی است. با هر مردمسالاریای ولایتی است. شهید بهشتی میفرماید: حکومت اسلامی حکومتی است که با رای ازاد اکثریت مردم روی کار بیاید ولی راهبری مردم را براساس تمایلات پست انجام نمیدهد بلکه براساس مصالح انها انجام میدهد.
میثاقی را نقض نکنید که حرم شما در زمین است.حرم ،پیوند امت با هم و با نظام دینشان است.