اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
نحمده و نستعينه و نستغفره، و نتوکل علیه. و السلام علی رسول الله و علی آل الله و لعن اعدائهم. صلی الله علیک یا مولانا یا امیرالمومنین، صلی الله علیک یا مولانا یا محمد الهادی، صلی الله علیک یا مولانا یا موسی بن جعفر الکاظم، بابی انتم و امی و نفسی و مالی و اولادی و عثرتی یا اهل البیت النبوه
تبریک عرض میکنم خدمت خواهران و برادران گرامی، ایام عید سعید قربان و از آن مهمتر، عید الله الاکبر، بزرگترین عید امت اسلام، عید سعید غدیر خم را. همچنین میلاد مسعود امام هادی (ع) و امام موسی بن جعفر (ع). انشاالله خداوند متعال همهی ما را اهل شیعیان اعتقادی و عملی اهل بیت عصمت و طهارت و شجرهی طیبه اولاد امیرالمومنین (ع) قرار بدهد، به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
ماه ذیالحجه است و شروعش با روز مسعود پیوند مبارک یگانه زوج معصوم عالم خلقت، ابالامه، علی(ع)، و امالمومنین، فاطمه زهرا(س)، شروع میشود و پی در پی، اعیاد و موالید مبارک اهل بیت(ع) را داریم. با خودم فکر کردم که ما در این جلسه چه باید بگوییم که همه را با هم جمع بکنیم؟ به ذهنم رسید که نکتهای را در باب فلسفه و ماهیت عید قربان عرض کنم و یک داستان عشقی را مطلع کار قرار دهم و در نهایت نتیجهای را در باب نسبت ما با شجره ولایت، عرضم را خاتمه دهم.
تبریک عرض میکنم خدمت دوستان هیئتی که در این چند ماهه به جرگهی متاهلین پیوستند. انشاالله خداوند قسمت کند به زودی زود همراه کربلای معلی، جشن تحول دوستان مجرد باقی هیئت الزهرا را انشاالله که، ضمن اینکه در محورهای متعددی میدرخشد، در محور به تاهل رساندن ایتام آل محمد هم بدرخشد، انشاالله.
سفر مجنون به سوی لیلی
مولوی در دفتر چهارم مثنوی معنوی، داستانی از لیلی و مجنون را آورده. که مجنون که عربی بادیهنشین بوده است به قولی، عاشق دختری بود از قبیلهای، مشهور به لیلی. حالا اینکه این چه اوصافی داشت و این چرا عاشق او شده بود و اینها بماند. در ذاکره عمومی ما لیلی نماد یک خانم خیلی زیبارو است. در حالی که در واقعیت کاملاً برعکس است و میگویند خیلی جمالی هم نداشت لیلی. ولی مجنون دردش درد ظاهر نبود، درد کششی باطنی بود. عاشق بود به کسی که جمالی نداشت.
هوس زیارت لیلی و وصال معشوق کرد. گفت من که تا قبیلهی آنها دو سه روز راه بیشتر ندارم، سریع سوار ناقه (شترم) میشوم و به دل جاده میزنم و انشاالله دو روز دیگر به وصال محبوب خواهم رسید. زمانی که خواست سوار شتر شود، شتر تازه بچهدار شده بود و کرهای در آغل داشت، با خودش حساب و کتاب کرد که اگر بخواهم کره را همراه ناقه در سفر ببرم، پا به پای مادرش نمیتواند بیاید و سرعت مرا میگیرد. من هم مجنون هستم، مشهور به جنون عشق، سریع میخواهم به وصال برسم، بهتر است که این کره را در آغل ببندم و تنها با ناقه سوار بشوم و تنها به دل جاده بزنیم. جناب مولانا این سلوک مجنون در صراط الی لیلی را همراه با این مرکبش تصویر کرده؛ میفرماید که:
همچو مجنون در تنازع با شتر گه شتر چربید و گه مجنون حر
میل مجنون سوی آن لیلی روان میل ناقه از پی کرهاش دوان
یک دم ار مجنون ز خود غافل شدی ناقه گردیدی و واپسگر شدی
در سه روز ره بدین احوالها ماند مجنون در تردد سالها
نمادپردازی مولانا
خب بهتر از من مستحضر هستید که ادبیات اصیل فارسی ما تقریباً یک دور ترجمه و تفسیر آیات و روایات اهل بیت عصمت و طهارت هستند، حتی آن شعرا و ادبایی که در بین تاریخ ادبیها به اهل تسنن بودن مشهور هستند؛ وقتی آدم این اشعار را میخواند، اگر با سفرهی معارف نورانی قرآن کریم و مجامع روایی ما آشنا باشد، کاملا مشهود است و بعضی جاها هم تصریح کرده.
جناب مولانا در زمره عرفای قرن هفتم دسته بندی شده، از جملهی یکی از نحلههای سلوک عرفانی جهان اسلام مشهور است و آن داستانش با استاد سلوک شمس تبریزی و اینها معروف است که کاری با آن نداریم.
خب جناب مولانا شما با این نمادپردازی که میکنی، چه میخواهی بگویی؟ مجنون دقیقاً نماد چیست؟ لیلی نماد چیست؟ ناقه چه ربطی به ما دارد؟راه و کره نماد چیست؟ در ادامه این قطعه ایشان رمز را باز میکند. از زبان مجنون میگوید:
گفت ای ناقه چو هر دو عاشقیم ما دو ضد پس همره نالایقیم
جان ز هجر عرش اندر فاقهای تن ز عشق خاربن چون ناقهای
جان گشاید سوی بالا بالها در زده تن در زمین چنگالها
میل جان اندر ترقی و شرف میل تن در کسب اسباب و علف
خطوتینی بود این ره تا وصال ماندهام در ره ز شستت شصت سال
راه نزدیک و بماندم سخت دیر سیر گشتم زین سواری سیرسیر
تضاد درونی
جناب مولانا در پایهی معارف قرآن کریم، درگیری درونی آدمیزاد را روایت میکند. شهید مطهری رضوان الله تعالی علیه در کتاب «بیست گفتار» گفتاری به نام «آزادی معنوی» دارد؛ در آن سخنرانی ایشان این مثنوی جناب مولانا را شاهد مثال آورده و ایشان میفرماید تنها مخلوقی که در عالم خلقت مظهر تضاد درونی است، انسان است. البته ظاهرا اجنه هم هستند که آنها داستانشان اینقدر پیچیده نیست. آن پیچیدهترین طراحی پروردگار متعال در جهان آفرینش آدمیزاد است و آدمیزاد مظهر تضاد درونی است.
دو بعد وجودی در تمام فعل و انفعالات انسان، مثل مجنون و ناقه با هم درگیر هستند. یکی میخواهد به سمت عرش رود، آن یکی به سمت فرش میکشد. یکی تمام خواب و خیالش حال و هوای لیلی است، دیگری همهی توجهش گرفتار کرهاش است. در این درگیری زندگی آدمیزاد شصت، هفتاد سال در این دنیا رقم میخورد. و شما به هر کسی، ورزشکار باشد، هنرپیشه باشد، موزیسین باشد، خواننده باشد، راننده باشد، قاتل باشد، جانی باشد، میلیاردر باشد، کارآفرین باشد، استاد باشد، آخوند باشد، غیر آخوند باشد، مهندس باشد، غیر مهندس باشد، بپرسی که از زندگی راضی هستی یا نه؟ به لیلی که تمام زندگیات به رسیدن به او فکر میکردی، رسیدی؟ الان رضایت عمیق از وصال به مطلوبیتهای عمیق وجودیات داری؟ تقریباً 99.99 درصد مصادیق آدمیزاد در طول تاریخ، من الازل الی الابد، حس وصال ندارند. به همین خاطر بلافاصله این هجران از لیلی بیقراری و ناآرامی به همراه دارد. و آدمی را پیدا نمیکنی که آرام باشد، اصلاً او را میبینی به تو حس آرامش منتقل کند. هر کسی میخواهد باشد، هر کجا میخواهد باشد. مخصوصاً در دورهی پساتمدن غرب، با ویژگیهایی که آنها در تمدنشان رقم زدند، خیلی شدیدتر شده، نهاد ناآرام جهان و انسان. هرکس در هر رشتهای هست، در هر کاری که هست، در هر حال و هوایی که تنفس و زندگی میکند و خواب و خیال خودش را دارد، به هر سمتی که می خواهد برود، هر کس لیلی خودش را دارد؛ یکی لیلیاش ثروت است یعنی خیالش و تصورش این است که من به فلان نقطهی اقتصادی که برسم دیگر به وصال محبوبم رسیدهام و آرام خواهم شد. یکی لیلیاش شهرت است، شهرت اقسام دارد، شهرت علمی داریم که من و شما گرفتارش هستیم، شهرت اجتماعی داریم که من و شما گرفتارش هستیم که شهرت اجتماعی انواع و اقسام دارد که برای ما معمولاً از «نوع حب جاه» است که فرمود این رذیله آخرین چیزی است که ممکن است از قلب یک مؤمن بتواند بکند، بیندازد دور؛ «آخِرُ ما يَخْرُجُ مِنْ قُلُوبِ الصِّدِّيقينَ حُبُّ الْجاه»، معمولاً آن انسانهای بزرگ را شیطان جنی و انسی با این ابزار فیتیله پیچ میکنند و از صراط برمیگردانند.
نماد جان آدمی
مجنون نماد جان آدمی است در راه رسیدن به هر چیزی که برایش انگیزهی حرکت دارد، هر چیزی که با آن عشق میکند، هر چیزی که با آن حال میکند، هر چیزی که میدود برای رسیدن به آن.
ما همه مجنون هستیم و همه دنبال لیلی هستیم؛ منتهی لیلیهایمان فرق میکند؛ یکی لیلیاش شهوت است، یکی لیلیاش شهرت است، یکی لیلیاش ثروت است، یکی لیلیاش عافیت است؛ بخور و بخواب و رشد کن. لیلی هدف زندگی است، هر کس برای رسیدن به نقطهای تکاپو میکند، آن نقطه مظهر معشوق و هدفی است که آدم رهرو و متحرک تمام ویژگیها و امکاناتش را برای به سرعت رسیدن به سمت آن بسیج میکند.
مرکب این زندگی
ناقه چیست و راه کجاست و کرّه چیست؟ ناقه مرکب آدمیزاد در این جادهی زندگی است. ما الان در چه جادهای هستیم؟ در روایات اسم آن «دنیا» است؛ ما به دنیا میآییم. البته قبل از آن هم ظاهراً در جادهای بودهایم که کاری به آن نداریم. ما فعلاً موجود متحرکی هستیم که از بدو ایجاد نطفه در رحم مادر در جاده قرار گرفتیم و مقاطع مسیر این جاده را داریم طی میکنیم.
من روزی مثل شما دانشجو بودم و شما روزی مثل پسر من نوجوان بودید، در این جاده داریم میرویم تا ۶۰ سالمان شود و موهایمان سفید شود، یا به لیلی میرسیم یا نمیرسیم و قهراً جهان طبیعت ما را از جاده خارج خواهد کرد.
مرکب ناقهای است که ما سوار بر آن در حال حرکت هستیم که در زندگی دنیا «تن» است؛ حقیقت آدمیزاد که زندگی به آن نسبت پیدا میکند، روح. روح یعنی عامل و ابزار زندگی. اصلاً ماهیتش زندگی است. لغتش هم به همین معناست. آن زنده زمانی که وارد این دنیا می شود، سوار یک مرکب میشود. به محض اینکه روح در چهار ماهگی در نطفه در رحم مادر ولوج می کند. مجنون سوار بر ناقه می شود، در حرکت در جادهی زندگی در دنیا. این کالبد طبیعی ما که بدون روح هیچ چیز نیست، همان خاکی است که بوده، قبلش همان است، زمانی هم که روح جدا شد همان میشود. زندگی و حرکت مال سوار است. مرکب این تن و بعد مادی ما در حرکت است. اینجا معما مقداری باز شد.
غرایز طبیعی
با این تفسیر کره نماد چیست؟ نماد هرچیزی که مورد توجه این غریزههای مادهبنیان است، که شهید مطهری فطرت را در مقابل غریزه به کار می برد. بعضی از محققین یک اصطلاح عام فطرت درست میکنند و میگویند: فطرت یعنی گونهی خلقت، هر چیزی که انسان هست؛ هم غریزه، هم بعد روحانی. ایشان فطرت را مقابل غریزه استفاده کرده و میگوید: وجه امتیاز حیوان و انسان این بعد فطرت انسانی است در برابر غریزه.
کره نماد غرایز طبیعت مادی ماست. اگر این طبیعت مادی را ول کنی، به دنبال چیست؟ خور و خواب و خشم و شهوت و ثروت و شهرت و چیزهای دیگر. کره نماد مطلوبیتهای غریزی است.
مصداق دنیایی
خب حالا مجنون ما سوار بر ناقهی ما به سمت لیلی ما در جادهی زندگی ما در حال حرکت است. عالم انسانی، به قول مولوی دارالمجانین است. روح سرگشته انسانی که در این دنیا به سمت هدفی در حال حرکت است، نماد مجنون است. مجنون میرود تا به مطلوبیتهایی که به آنها اعتقاد دارد، برسد و آن آخر خط که به وصال لیلی رسید، حس عمیق آرامش و خوشبختی داشته باشد. حالا مدام به این ناقه میزند که سریعتر برو، کرهاش را هم همراه نکرد، ولی در راه این در تخیلات عاشقانه خود میرود و افسار مرکب سست می شود. ناقه لیلیاش پشت سر است، آن کره است؛ عکس حرکت مجنون. تا افسار را شل میکرد و در حال و هوای عشقی و خیالی خود میرفت، این ناقه برمیگشت، خطوتینی بود این ره تا وصال. قبیلهی لیلی دو روز بیشتر فاصله نداشت، من دو روزه رسیده بودم.
خطوتینی بود این ره تا وصال ماندهام در ره ز شستت شصت سال
ریشهای ما سفید شد و به آرامش نرسیدیم. خدایا بالاخره کی خودت را به ما نشان میدهی؟ حالا ما مذهبها مثلاً، ما تا کی باید برویم که برسیم به چیزی که حس میکنیم اگه به آن برسیم آخرش حس آرامش و خوشبختی داریم؟ اساساً این مجنون دنبال کدام لیلی باید باشد در این دنیا؟ حالا مثلاً ازدواج کردید و رسیدید به یک لیلی از جنس مخالف، تمام شد؟ الان حس آرامش حاصل میشود؟ ته خط آنجاست؟ یکی از دلایلی که مجردها ازدواج نمیکنند، شنیدن خاطرات رفقای متاهلشان است، تازه آنجا اول بدبختیهاست. البته نترسید، دنیا همه بدبختی است. آنجا همهی فشارها از جاهای دیگر شیرینتر است.
ساختار وجودی دوگانه انسان
«خطوتینی بود این ره تا وصال» این حقیقت را من آیات و روایاتش را هم بخوانم، که نگویید حاج آقا اشاره کردی و رفتی، قرآن هم همین را تصویر کرده؛ سورهای در قرآن داریم که بیشترین قسم را خدای متعال در این سوره خورده، چه سورهای است؟ «والشمس»؛ ۱۱ قسم ابتدای سوره شروع میشود، پشت سر هم، خداوند متعال قسم میخورد، در پایان قسمها گزارهای گفته، معلوم است این گزاره خیلی مهم بوده که ۱۱ قسم در نادرترین سورهی قرآن، خداوند متعال خورده که این حقیقت را بگوید. قسم آخر: «وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا»؛ قسم به جان تو و ساختار وجودی تو، که این «ف» فاء نتیجه است، که چه ۱۱ تا قسم خوردی؟ «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»؛ سی پی یو انسان دوگانه است، این الهام، الهام تکوینی است، یعنی ساختار وجودی شما اینگونه است: «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»؛ فجور نماد مطلوبیتهای غریزه، بعد طبیعیِ شما، تن، بدن، ماده. «و تقواها»؛ تقوا، نماد کشیدن افسار ناقه به سمت لیلیای که ماوراءالطبیعه است.
جان گشاید سوی بالا بالها در زده تن در زمین چنگالها
این دوگانهی عرش و فرش که در ادبیات عرفای ما زیاد استفاده شده، همین دوگانهی سورهی شمس است: «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا».
داستان خلقت حضرت آدم در سورهی بقره، آن فرشتهها به خدا چه گفتند، چه سوال کردند؟ که بعد هم سوال شده که این فرشتهها که اختیار نداشتند چطور توانستند اعتراض کنند؟ علامه طباطبایی رضوان الله علیه میفرمایند اینها ملائکهی ارضی هستند، یعنی نزدیک به تدبیر زمین هستند، متوجه حقایق عالم ماده هستند، به همین خاطر سوال برایشان پیش آمد، «قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ»؛ چه چیز در حضرت آدم علی نبینا و آله و علیه السلام دیدند که این سوال را از خداوند متعال پرسیدند؟ آدم در ساختار وجودی خودش سیپییو دوگانه داشت، آن بعد غریزه را نگاه کردند و گفتند این برای قدرت حاضر است میلیونها سر ببرد، در طول تاریخ کرور کرور. برای لیلیِ قدرت، جاه، میلیونها سر برید. یک دریا خون ریخته است. این برای شهوت، تحریکش بکنی، میرود اولیاء خدا را میکشد یا آبرویشان را میبرد. در طول تاریخ داشتهایم؛ خصوصاً تاریخ اسلام! نمونهی عملی بسیاری از این تفاسیر قرآن هست. خیلی از طراحیهای جبههی دشمن در طول تاریخ توسط خانمها طراحی شد؛ آقایان مجنون رفتند و این طرحها را انجام دادند. خانمها در مردان قدرت نفوذ دارند. مردها را کوک میکنند؛ آقایان هم میروند و انجام میدهند.
بینهایتطلبی انسان
نگاه به بُعد غریزهی آدم ابوالبشر کردند. سوال برایشان پیش آمد. آقا این غریزه که بینهایتطلب است؛ این هر چه بخورد، سیر نمیشود. دیدید بعضی از این آدمها ریشهایشان سفید شده، هنوز مثل یک کودک سر غذا با بقیه دعوا میکند! بابا این را ۶۰ سال است داری میخوری؛ بس نیست؟ تمام نمیشود. این ۶۰۰ سال در دنیا باشد، همین است! خوشمرام بینهایتطلب است. دست روی هر چیزی میگذارد، بینهایتطلب است. بگو ثروت. خب حالا الان شما یک ۴۰۰ - ۵۰۰ میلیارد تومان پول داری دیگر. الان دیگر با قلبی آرام و ضمیری مطمئن از دنیا میروی. الان حالت حال آرامش است نسبت به ثروت.
جبههی حق، دست فقرا
هر چه بیشتر دارند، ترس از دست دادن بدتر، طمع برای داشتن بیشتر. لذا در طول تاریخ اسلام و ادیان توحیدی همیشه فقرا و مستضعفین بار انبیاء و اولیاء را کشیدهاند. شذ و ندر، نادر بودهاند سرمایهدارانی که آمدند پشت جبههی ولایت. یک دانه خدیجه (س) داشتیم که آنطور برای پیامبر زمان خودش ایثار کرد. کم داریم، نداریم. یک حدیثی هم که جعل کردند که فقر از هر دری بیاید، ایمان از آن در ... دروغ محض است. این تاریخ اسلام، این معارف آن. غلط کرد هر که گفت. کاری کردیم فقر را کردیم ننگ و عار در جامعهی اسلامی. جوان فقیر، ما که فقیر گفتم در بعضی از عرایضم، کسی است که دخل و خرجش به هم نمیخواند، حالا ممکن است دکتری باشد؛ ممکن است خیلی باشخصیت باشد؛ دخل و خرجش با هم جور نیست. تازه ازدواج کرده است؛ میخواهد برود ازدواج بکند، با این وضع. به لحاظ فقهی فقیر محسوب میشود. حالا ننگ است؟ آن از طرف خانوادهها، این هم از طرف خود بچهها. اصلا اعتماد به نفس ندارد. آقا با افتخار در طول تاریخ تمام جبههی حق بارَش روی فقرا و مستضعفین بوده است. فقر یک افتخار است! که پیغمبر مکرم اسلام فرمود «الفَقرُ فَخری»؛ من افتخارم این است. حالا بعضیها میآیند و تفسیر باطنی میکنند. نه آقا. تفسیر باطنی سر جای خود، فقر وجودی. تفسیر ظاهریاش هم سر جای خود. فقر اقتصادی.
پایان مطالبههای انسان کجاست؟
و جاه و مقام و شهرت و علم و ... . آقا کِی تمام میشود؟ ۶۰ سالگی تمام میشود؟ ۷۰ سالگی تمام میشود؟ ۸۰ سالگی تمام میشود؟ این موجود بینهایت طلب است روی هر کمالی که دست بگذارد بینهایت طلب است؛ در معنویت بی نهایت طلب است، راضی نمیشود، هر چقدر میچشد، از هر چه بچشد عطشش بیشتر میشود. عطشش بیشتر میشود. «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ»؛ اصلا پیامبر برای چه آمد؟ برای اینکه روح را روح بسازد. انسان را انسان نگه دارد. اساساً رسالت نبوت و دین این است.
همه در رنج هستیم
آقای مجنون حواست به راه، لیلی و درگیری که با ناقه روز به روز و شب به شبداری باشد. یک لحظه غفلت کنی، ناقه برمیگردد دو روز راه میشود هفتاد سال و آخر هم نمیرسی. «يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ»؛ همه شما از مسیر پیچ و خم خواهید گذشت. هیچ کسی در هیچ نقطهای از دنیا، در هیچ نقطهای از تاریخ نمیتواند ادعا کند من زندگی بیدغدغهای داشتم. این سنت خداست و این جاده. «يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ»؛ فقط رنجهایتان با هم فرق میکند. آن فقیر فکر میکند اگر فقرش برطرف شد این ثروتمندان دارند عشق و حال دنیا را میکنند و در آرامش هستند. آن کسی که بیرون دانشگاه است، پشت دیوار دانشگاه شما است خیال میکند اینهایی که داخل دانشگاه هستند الان اینها زندگیشان ... . اینهایی که داخل دانشگاه هستند نسبت آنهایی که در فلان کرسی تحقیق و تدریس هستند خیال میکنند آنها... . آن زیر دست فکر میکند اگر مدیر شود... .
رنج مقدس
خانمی که پاتوق کتابها را در محلات راه انداخته کتابی نوشته به نام «رنج مقدس». زندگی خودش را روایت کرده. عنوانش خیلی قشنگ است. آقا رنج در دنیا مقدس است. چرا؟ چون طراحی تربیتی خداوند رب العالمین برای انسانها است و ربوبیت رابطهی جزئی است نه کلی. رب من با رب شما با رب فاطمه زهرا(س) متفاوت است. گرچه همه به ذات پروردگار متعال برمیگردد. لذا در قرآن کریم دقت کنید آنجایی که میگوید «ربَّکُم»، آنجایی که میگوید «ربَّکَ»؛ دقت کنید محتوا کاملا متفاوت است. رنج مقدس است حتی اگر فقر باشد. فقر مقدس است چرا؟ چون انسانساز است. ازدواج در اسلام مقدس است، چرا؟ چون یکی از اهداف عالیهی خداوند متعال برای طراحی مریخیها و ونوسیها و درگیری این دو تا جزیره در پیوند است خانوادگی بیداری جان این دو جنس انسان و تربیت و رشدشان است. رنج مقدس! «گویند که سنگ لعل شود در مقام صبر». اگر کسی رنج نکشد، فشار به او نیاید اصلا رشد نمیکند میشود «ناز پرورده تنعم نبرد راه به جایی». چیزی نمیشود نه برای خودش نه برای جامعهاش.
عید آزادی مجنون
خب عرضم تمام. عید قربان، عید آزادی مجنون از طبیعت خود است. برای چه عید میگوید؟ حضرت ابراهیم (ع) با چه چیز امتحان شد؟ بعد میدانید اولیاء خدا که از دنیا چیزی نمیخواهند، تیر و تخته و ماشین و کارخانه و نمیدانم ریاست و اینها که برای اولیاء خدا چیزی نیست. یک یوسف که جمالش و هیبتش فقط خداست و تنها خداست، معشوق یعقوب میشود. فقط این است که میتواند یعقوب را (ع) گیر بیندازد. خدا با همین امتحانش میکند. ابراهیم (ع) با کی شیخ الانبیاء -فرصت نیست درباره حضرت ابراهیم (ع) صحبت کنم- که به پیامبر ما فرمود: ابراهیم اسوهی تو و امت تو هست. خیلی مقامش بالا است. فرزند معنویِ طیب و طاهر خدایی و الهی مایهی امتحان میشود. باید این تعلق را بکنید. «الْقَلْبُ حَرَمُ اللَّهِ فَلَا تُسْكِنْ حَرَمَ اللَّهِ غَيْرَ اللَّه»؛ کرهها را باید قربانی کنید. کرهها را باید در عید قربان قربانی کنید.
جان آزاد شود، حر شود، مجنون حر، بیت اول. آزادگی، آزادی معنوی. میدانید علت این که ظلم در دنیا زیاد است، جمهوری اسلامی به اهدافش نمیرسد، نمیتوانیم آرمانهای جمهوری اسلامی را محقق کنیم، ریشههای اصلیِ اصلیِ اصلیِ اصلی آن کجاست؟ ما که اسیر هستیم، هر کسی هر جایی قرار میگیرد، اسیر است. چون آزادی معنوی ندارد، نمیتواند رشد و آزادی اجتماعی در عملکرد و کارنامهی خودش ایجاد کند. لذا انبیاء و اولیاء خداوند متعال سختترین امتحانها را برایشان در نظر میگرفت برای این که جانهایشان صیقل پیدا بکند، تمام تعلقات را بیرون بریزد. مصداق «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» شود. «الْقَلْبُ حَرَمُ اللَّهِ فَلَا تُسْكِنْ حَرَمَ اللَّهِ غَيْرَ اللَّه».
خب ما اگر میخواهیم ولایت را یاری کنیم در عید ولادت که به نظر من، عید همگرایی جامعهی ایمانی است. غدیر یک واقعهی سیاسی نیست، یک واقعهی اجتماعی است. ولایت یک پدیدهی سیاسی نیست، یک پدیدهی اجتماعی است، اجتماعی-تربیتی است. ولایت محور همگرایی اجتماعی است. چرا حول ولایت همگرایی اجتماعی حاصل نمیشود؟ به خاطر اسارتهای ما. کرور کرور مطالبات مقام معظم رهبری در حوزههای مختلف، چرا ما نمیتوانیم؟ حالا روزی قدرت دستمان میافتد دیگر، یک جایی قرار میگیریم. همین اسارتها نمیگذارد. راه رسیدن به دست ولایت برای بیعت، بیعت واقعی آزادی معنوی و قربانی کردن، غرائز و اهداف غریزی و مادی و فردی در قربانگاه عشق است.
خداوند متعال انشاالله همهی ما را مأنوس با راه علی (ع)، جان علی (ع)، اهداف علی (ع) و اولاد علی (ع) در دنیا و آخرت قرار دهد، به برکت صلوات بر محمد (ص) و آل محمد (ص).