مهمان دوم «بدون مرز با حسین(ع)» محمدرضا جبهداری است. دانشگاه تهران لیسانس صنایعش را گرفته و به همراه همسرش که دانشجوی محیط زیست شهیدبهشتی بوده، عازم امریکا شده است و میگوید اگر خواستید تا آمریکا بروید برای تحصیل، حتماً مزدوج بروید.
یک ماه اول را در دانشگاه اوهایو بودند ولی غربت شدیدش باعث شد یک ماه بعد بروند مریلند. میگوید جوّ مذهبی شهرها باهم فرق میکند و این معیار بسیار مهمی است که قبل از اپلای از آن غافل بوده است. حالا بعد از شش سال دارد روی پایاننامه دکترای صنایع و سیستم کارمیکند و پای کار آمده تا از تجربیاتش، حالوهوای مسلمانان و زندگی شیعیان در امریکا برایمان بگوید.

حیات: شما از ابتدا واشنگتن بودید؟
ما ۶ سال هست که الان آمریکا هستیم. سپتامبر ۲۰۱۴ که رسیدیم، یک ماه بعدش محرم بود. حالا حساب کنید ما در ایران، در دهه محرم دیگر حداقل روزی ۳ هیئت میرفتیم! خب بالاخره از بچگی در این سیستم بزرگ شدهبودیم و عشق ما بود و هیئت. بعد رسیدیم اوهایو. نگاه میکنیم هیچ چیزی نیست! حالا چند تا ایرانی داشت. گفتیم خدایا چه کار کنیم. اولین استارت شروع کردیم آنجا با همین سایتهایی که پخش آنلاین داشتند، تازه شروع کردهبودند. دیگر آن سال خیلی سخت گذشت و ما مثلا خانه خودمان یک برنامه گرفتیم، یادم نمیرود. ما دعوت کردیم ایرانیهای آنجا را. از تقریبا بیستوخوردهای نفر، یک نفر آمد که آن هم خانمش آمریکایی بود.
یک ترم ما آنجا بودیم و آمدیم دانشگاه مریلند و لطف خدا بود واقعا. اولاً که قدر مسجد و اینها را دانستیم. یعنی وقتی که ما آمدیم مریلند، یادم نمیرود. فاطمیه بود. ما رفتیم مجلس فاطمیه و اینجا یک مسجد شیعیان پاکستان دارد به نام اداره جعفریه. خیلی آنها با صفا هستند. رفتیم آنجا و اولین بار روضه انگلیسی! آخر روضه انگلیسی آنجوری به دل ما نمینشیند. هر کاری هم میکنی روضه باید فارسی باشد. یعنی آنهایی که ۴۰ سال هست اینجا هستند هم همینطورند. با این حال اولین بار بود در عمرمان روضه انگلیسی میشنیدیم و در مجلس آنها. بعدش رفتیم مسجد خودمان، مسجد ایرانیها. IEC. مرکز تعلیمات اسلامی. خب بزرگترین مرکز شیعیان شرق آمریکاست. خیلی بزرگ است و مثلا عاشورا ما پارسال ۲۵۰۰ تا غذا دادیم. یک همچین جمعیتی میآید آنجا. خلاصه این جوی که اینجا بود، خیلی متفاوت بود. اینجا مثلا یک شعاع تقریبا یک ساعت، یک ساعت و خوردهای ما ۹ تا مسجد شیعیان هست. دیگر دست ما باز شد، میتوانیم انتخاب کنیم و به بقیه دوستانمان هم هرکس بود گفتم.
بقیه دوستانمان هم گفتند که اگر میخواهید اول برو شهرتان ببین جای مسجدش، مرکز مسلمانها چطور است؟ چون واقعا فشاری که به ما میآید در جو زندگی اینجا فقط با مسجد میشود کنترلش کرد.
حیات: کمی بیشتر از این فشار بگویید. آیا مثلا در آنجا که ادعاهای مختلفی از آزادی و غیره و اینها دارند، فشار خاصی یا تهدید خاصی برای مسلمانها دارد؟
عرضم به خدمت شما که این آزادی بیان و اینها که سوسولبازی است! اصلا اینجا واقعا به آن معنا نیست. نه! یعنی حقیقتش را بخواهید، اینجا بچهها حتی در GPSشان خیلیها آدرس مسجد را نمیزنند بیایند. مسجد ما هم دوربین مداربسته دارد و برای عزیزان پخش مستقیم دارد، یعنی دقیق رصد میشوند! به خاطر همین خیلیها نمیآیند، تعارف هم نمیکنند، اصلا چند تا از بچههای مذهبی هم به خود من گفتند: ما آنجا نمیآییم. میترسیم برای بحث گرینکارتمان مشکلی پیش بیاید و به ایران هم نمیگویند. یک مقدارش هم خب ترس بیربطی است، ولی خب یک چیزهایی دیدهاند، یعنی آره یک سری مسائل هست، برخوردهای بدی میشود. اینها خب بر اساس قوانین اگر بخواهند کسی را اذیت کنند، میتوانند! بالاخره یک چیزی میتوانند گیر بیاورند، چند وقت پیش دو نفر را گرفتند سر بحث خمس و این چیزها و چیزهای خیلی معمولی شاید باشد، یعنی این ترس را در دل مردم میاندازند یا بعضی از دوستان که میآمدند، مثلا کربلا رفتهاند و اینجا آمدهاند و کمی در فرودگاه اذیتشان کردهاند و... این چیزها خیلی طبیعی است، یعنی اینهایی که مثلا دور هم هستند، اصلا یک کمیتهای را شروع کردهاند، اینها برای امام جماعتها وکیل میگیرند! که آره، این امام جماعتها یک مقداری دارند اینها هم اذیت میکنند، میآیند آن وکیلها را به جان اینها میاندازند که از طریق قانونی جلویشان را بگیرند؛ چون ماها قانون را نمیدانیم و میشود خیلی جلویشان را گرفت. من دارم سربسته عرض میکنم خلاصه اینها یک چیز روتینی هست اینجا.
باید یک جایی خودت را به شارژ بزنی!
آن مسجدی که من گفتم اجتماع شیعیان، حالا ممکن است یک مقداری هم بعضیها بگویند دارد زیادهروی میکند ولی به نظرم آن حس، من وقتی اولین بار رفتم آن مسجد IEC احساس کردم مسجد محل خودمان رفتم. یک حس بسیار عالی آرامش بخشی بهم دست داد که بگم تا مدتها ما هر هفته یکبار مسجد میرفتیم، یعنی واقعا اینی که گفتم: باید یک جایی باشد شما خودت را به شارژ بزنی، حسی که من واقعا داشتم، محرم که اصلش بود، ما هر سال میرفتیم، بچهها بودند، ما هر سال ۲ ماه، ۳ ماه قبل محرم، شروع میکردیم شعرهامان را آماده میکردیم، بعد مداحهای ما که مداح نبودند، اینجا مداح شدند! دو سه ماه مانده به محرم، همهی این کارها را منظم تا آخر، اکسل داشتیم که همهی شبها مشخص بود... خب امسال نشد، امسال این توفیق را نداشتیم.

حیات: امسال در ایران مراسمها با یکسری پروتکلهای بهداشتی و فاصلهگذاری، ماسک و همهی تجهیزات به لطف خدا قطع نشد. همین هیئت خودمان این طور بود، شما چطور؟
حقیقتش بیشتر دلیل عدم برگزاری، حس مسئولیت بود. توی اداره جعفریه یک یا دو هفته قبل از محرم، یک بندهخدایی گویا مریض شدهبود و چند نفر، فکر کنم ۲۰ نفر کرونا گرفته بودند، یک بندهخدایی هم از بین رفت، به خاطر همین، همهی مسجدهای اینجا ترسیدند، ما برنامه گروه کوچک خودمان را، همان که خدمتتان عرض کردم، آماده میکردیم، ۵، ۶ نفر دور هم جمع شدیم، تقریبا یک ۷، ۸ شبی دور هم جمع شدیم، و در مغازه فرشفروشی یک از دوستان عزاداری کردیم، آنجا جمع شدیم و خیلی کوتاه، کوچک شد در حد جلسه خانگی، مسجد خودمان هم دو تا بعداز ظهر در پارکینگ برنامه گرفتیم و سینهزنی داشتیم.
حیات: من خیلی دوست دارم جزئیات را بگویید. مداح از کجا یاد میگیرد؟ سخنرانی را چه میکنید؟ مخاطب چند نفر است؟
عرض کردم اینجا بزرگترین مسجد شرق آمریکاست. یعنی این میزان شیعهی ایرانی هیچ جا نیست. اینجا ما روحانی خیلی داریم، اتفاقا یکی از روحانیهای اینجا حوزه علمیه تاسیس کردند. و بحثهای اسلام و ستیز را در دانشگاه واشنگتن شروع به تدریس کردند. یعنی الان یک کرسی و هم حوزه باز شده. جالبش اینجاست که اینجا هر کسی روحانی شیعه است، فارسی حرف میزند. چون یک دور رفتند ایران و دوره دیدند.
سخنرانی ما اما یکی دیگر هست، یک حاج آقایی هست ایشان، روضه را ایشان میخواند، دقیقا مثل سبک مسجدهای ایران است ایشان. از همان قدیمیها! ایشان در دفتر حافظ منافع ایران کار میکند. ایشان روضه میخواند و بقیه بچهها بیشتر بحث مداحی را دارند.
قبلاً اینجا هرسال هم مداح میآوردند هم سخنران، دعوت میکردند. خیلی هم راحت بود. اتفاقا مداحهای خیلی معروفی آمده بودند، سال پیش از چهار سال پیش، یک دفعه شروع کردند به مداحها ویزا ندادن! ما چهارسال پیش یک دفعه حساب کنید دو ماه مانده بود به محرم، به مداحمان ویزا ندادند. آمدند مسجد به ما گفتند که ببینید برنامه امسال را خودتان باید جمع کنید. مداح نداریم، هرکاری میکنید بکنید. بچهها آن موقع شروع کردند هرکسی هرچیزی داشت رو کرد. دیگر شروع کردند، خیلی تمرین کردند و واقعا واقعا الان به حدی رسیدند، شما الان، حالا، میتوانید بروید در یوتیوب بزنید اگر دوستان علاقهمندند بزنید: Islamic education center مرکز تعلیمات اسلامی. فیلم تقریبا هر شب محرم را دارد.
حیات: مخاطبین هیئت چقدرند؟ مثلا شرکتکنندهها حدودا؟
ما تقریبا، حالا پارسال را مثلا مثال بزنم برایتان، شبهای آخر هفته جمعیتمان میرفت بالا. برای شبهای معمولی تقریبا سیصد. چهارصد تا حداقل غذا میدادیم، بعد آخر هفتهها میرسید به هفتصدتا. ششصدتا هفتصدتا، بعد دوباره میگویم تاسوعا و عاشورا که دیگر اوج میگرفت، تقریبا تاسوعا، عاشورا دوهزار تا دوهزار و پانصد تا غذا هم میدادیم. جمعیت زیاد میشد.
حیات: خدا قوت بدهد به شما. پس هیئت عملا هیئت مثل ایران است. همین بحثهای مالی را چه میکنید؟
دولت که نه کمک میکند و نه اجازه میدهد از جاهای دیگر کمک بگیریم! معمولا مساجد با خمس میچرخد و کمکهای مردم. مساجد با این دوتا میچرخد یعنی همهاش را مردم کمک میکنند .
حیات: اجازه هم نمیدهند مثلا ایران یا کشورهای دیگر کمک کنند؟
IEC یک پرونده دارد، پرونده خیلی سنگینی هم دارد که یعنی دو سه بار داشتن میبستن IEC را، داشتن میگرفتنش. کلی وکیل گرفتند و چه کارهایی کردند و علت آن هم این بوده است که گفته شده شما از ایران پول میگیرید و خیلی تلاش کردند که به اصطلاح این را پلمپ نکنند.
حیات: برای چه چیزی از هیئات در ایران دلتان تنگ شدهاست؟ چه چیزی در مساجد و هیئات، در جمعهای خودمان میدیدید ایران بود که آنجا نیست؟ جای چه چیزی را خالی میبینید؟
حقیقتش را بخواهید بخشی از محرم نوستالژی است یعنی آن حس قدیمی که داری که همه سیاه پوشیدهاند و پرچم نصب کردهاند. اینجا کسی بخاطر ترس پرچم نصب نمیکند مگر عدهای از افراد که اصطلاحا تندرو گفته میشوند. آن فضای هیئت که همه با هم ذکری را تکرار میکنند ولی اینجا اینگونه نیست حتی بعضا ذکر را بلد نیستند که بگویند. دلم برای آن جوی که در هیئت خودمان داشتیم تنگ شدهاست. هر هیئتی در ایران یک چیزی دارد. هیئت حاج محمود یک چیزی دارد. مثلا هیئتهای محلی یک چیز دیگر دارند. ما مثلا آخر شب وقتی که میدیدیم هنوز درست سینه نزدیم میرفتیم یک هیئتی بود چهارراه شهدا، هیئت یا زینب(س)، آنجا سینه میزدیم مثلا. خب اینها هرکدامش یک کارکردی داشت برای ما داشت. اينجا همهاش همین یکی است. و من واقعا بعضی وقتها احساس میکنم کم بود. یعنی چون خب مجبوریم خیلی منظم بر اساس ساعت کار کنیم. مثلا کل برنامه ما باید ٣۵ تا ۴٠ دقیقه تمام بشود. برای ما خب واقعا کم است. ما بیشتر دوست داریم باشد. ولی، واقعا آن جوی که در ایران همه جا سیاهپوش میشد و حس میکردیم محرم، بوی محرم از کوچهها میآمد. آنها، آن حس را من خیلی دوست داشتم و آن نوع جو هیئتهای ایران، همه در هیئت بودند، همه هیئتی بزرگ شدند.
اينجا خیلیها را ما داریم آشنا میکنیم با هیئت، و آنجوری نبودند و اینها همین کل دینداریشان ده شب محرم است.
من خیلی صحبت کردم، ببخشید دیگر وقتتان را هم گرفتم.
حیات: نه ما که کیف کردیم! واقعا میگویم.سلامت باشید
برای ورود به کانال پیامرسان تلگرام «مکتوبات هیأت الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.