از فاطمهها نوشتن دشوار است. میدانم آنطور که باید نمیتوانم حق مطلب را ادا کنم. من از فاطمۀ معصومه تنها حرمش را میشناسم؛ همانجایی که هربار آن را صمیمانه به آغوش کشیدهام و بیقرار و به یاد حضرت مادر، بر نقش «یا فاطمه إشفعی لی فی الجنه» ضریحش دست کشیدهام. من رازهای دخترانۀ دلم را برای او گشودم، به زیارتش رفتم ولی نه عارفاً بحقها. حالا به دنبال رازهای زندگانیاش بیشتر از همیشه مشتاقم.
یادآوری بلندی مقامش در کلام معصومین، آن هم پیش از تولد، شگفتآور است. حضرت صادق(ع)، مقام شفاعت وسیع ایشان را سالها پیش از ولادت بشارت میدهد. بانویی که در کودکی پدر را از دست میدهد و تحت تربیت برادر قرار میگیرد و اینگونه از سرچشمۀ علم دو معصوم سیراب میگردد.
حضرت امام رئوف به ایشان لقب معصومه میدهد. بانویی که همکفوش در زمانه یافت نمیشود. بزرگترین امامزاده است. دختری فاطمی و زینبی که شاگردان زیادی در مدینه پرورش میدهد.

فداها ابوها
چند نفر برای پرسیدن سؤالهایشان از حضرت موسی بن جعفر(ع) به مدینه آمدهاند. پدر در خانه نیست. به سفر رفته است. فاطمه کاغذ پرسشها را میگیرد تا پس از بازگشت پدر، به ایشان تحویل دهد. فردا که میآیند تا از بازگشت امام بپرسند، فاطمه پاسخها را مکتوب به ایشان میدهد. خرسند بازمیگردند. در مسیر امام را میبیند و ماجرا را برایش نقل میکنند. امام پس از خواندن نوشتهها سه مرتبه میفرمایند: «فداها أبوها!» [پدرش به فدایش]
فاطمه پاسخها را داده بود! ایشان در آن زمان حداکثر ۱۰ سال داشتهاند چرا که در ده سالگی پدر را از دست میدهند.
هجرت کریمه
یک سال از رفتن برادر میگذرد. حالا برادر نامهای نوشته و معصومه را به خراسان فراخوانده است. فاطمه بیقرارتر از همیشه است. کاروان به راه میافتد. به هر شهری که میرسند، گویی کلاس درس حضرت صادق برپا میشود. انگار راز هجرت فاطمه، دفاع از ولایت بوده است! حدیث روایت میکند، به پرسشها و شبهاتی که راجع به حضرت رضا( ع) پس از پذیرفتن ولیعهدی مأمون به وجود آمده است، پاسخ میدهد. و اینگونه پیام غربت برادر را به شیعیان میرساند و پایههای امامت شیعه را تقویت و بازسازی میکند.
اقدامات ایشان تهدید بزرگی برای حکومت است تا جایی که در ده فرسخی قم، کاروان مورد حملۀ مخالفان قرار میگیرد. مردان کاروان به شهادت میرسند. فاطمه بیمار میگردد و حالا باید رسالتش را زینب وار ادامه دهد. اما تفاوتهاست در حال او و زینب؛ که او در ده فرسخی شهر عاشقان اهلبیت است و زینب در راه اسارت شام... .
به یاد سخن پدر میافتد که فرمود: «قم آشیانۀ آل محمد و پناهگاه شیعیان است.»
با استقبال باشکوه مردم قم به شهر وارد میشود. همه مشتاق میزبانی دختر امام هستند. شتر حضرت در مقابل خانۀ بزرگ قم مینشیند و ایشان ۱۷ روز در این خانه به عبادت میپردازند و همینجا دیده از جهان فرو میبندند و رسالتشان را به پایان میرسانند؛ رسالتی که از زمان امام باقر(ع)، ائمه بر آن اهتمام داشتند و آن ایجاد پایگاه تشیع در ایران بود.

آری از مقام ایشان گفتن دشوار است. اما همین بس که حضرت رضا (ع) فرمود: «هرکس معصومه را در قم زیارت کند، مانند کسی است که مرا زیارت کرده است.»