
انسان اگر بنده شد خیلی بالا رفتهاست، شما ببینید آنجایی که خدا میخواهد از پیامبر تعریف کند، در معراج با اوصاف بنده، او را خطاب میکند «سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ » خدا بنده را بالا میبرد، بنده را به معراج میبرد.
آنجایی هم که میخواهد قرآن نازل کند میگوید بنده، «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ»، خدا قرآن را بر بنده نازل کرد.
عباد مخلص
در سوره صافات صحبت از «عِبادَ اللَّهِ المُخلَصینَ» میشود، «وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ» شما جزا داده نمیشوید مگر به آنچه عمل میکنید، «إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ»، مگر عباد مخلص؛ یعنی عباد مخلص اصلا عمل نمیکنند، میدانید یعنی چه؟ با یک مثال میگویم.
اگر یک چیزی محو در چیز دیگری باشد، مثل اینکه شما قوای بدنیتان محو در روح شماست، به محض اراده دست خودتان را تکان میدهید، الان عمل منتسب به دست شماست یا به شما؟ دست اصلا اراده ندارد این شمایید. لذا عباد مخلص پس از بندگی دیگر اصلا عمل نمیکند، عمل منتسب به کسی دیگر است، فکرش منتسب به کس دیگر است زبانش منتسب به کس دیگر است؛ «سبحان الله عمّا یصفون إلّا عباد الله المخلَصین» خدا از هر وصفی منزه است مگر وصف مخلصان.
میخواهم چیزی نخواهم!
برخی میگویند ما چگونه تصمیم بگیریم؟ به حضرت زهرا(س) گفتند چه میخواهی؟ گفتند «اُرِیْدُ اَنْ لَا اُرِیْدُ» میخواهم چیزی نخواهم، هرکس هرچقدر بنده شود برای او تصمیم میگیرند، وگرنه ما در کوره راه، شعور تصمیم نداریم، خوب است برای آدم تصمیم بگیرند؛ به ظاهر تو تصمیم گرفتهای اما قلب تو را یکیدیگر گرفتهاست.
عمل بدون حساب!
عبادالله مخلصین، چون عمل ندارند اصلا حساب و کتاب ندارند، «فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ، إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ»، عبد مخلص اصلا در قیامت حاضر نمیشود، چون اصلا اعمالش به خودش منتسب نیست، او مسئولیت عملش با امامش است، «يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ»، امام نامه عملش را به او میدهد؛ این برای کسی است که جلوی حضرت حق جبهه نمی گیرد. او در مقابل خدا حرفی ندارد، هیچ است، اما این هیچ، خیلی میارزد.
مادامی که با پای لنگ لنگان خود حرکت میکنی، مثل بچه که با کفش میرود و خستگی خودش را بیان میکند و میگوید که من دیگر نمیتوانم، آن لحظه پدر بغلش میکند، دارد حرکت میکند ولی حرکتش از خودش نیست، «وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ» مادامی که طلب نصرت از خدا میکنی از تو حرکت و از خدا برکت! یک زمان میگوید من دیگر نمیتوانم حرکت کنم، هر وقت حرکت کردم گند زدم! اگر اینطور کرد بغلش میکنند، این فرهنگ بندگی باید در ما جا بیفتد.
هیچ شدن در مقابل خدا
میگویند خدا هر کس را بپسندند، خدا عقل را از او میگیرد تا برود آن کار را بکند بعد عقلش را به او می دهد، عقل را میگیرد تا حساب کتاب نکند، این قلبش دست خدا افتاده، عمل برای خودش نیست، حساب کتاب قیامت نخواهد داشت، چرا؟ چون در مقابل خدا هیچ شدهاست.
تواضع، پایه بحثهای اخلاقی
پایه مباحث اخلاقی همین است؛ «وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا» بندگان خدا، مشیشان روی زمین با تواضع است، نه اینکه من فلان کارهام؛ میگوید من نظر ندارم باید ببینم نظر خدا چیست، خدا حاج قاسم را رحمت کند، آنقدر متواضع بود که شما با خودت میگفتی، ایشان خار چشم دشمن است؟! وقتی کار جدی میشد مثل شیر صحرا بود، اما همینطور با او رفتار میکردی اینقدر متواضع بود.
اولین ویژگی از عبادالرحمن این است «وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً؛ هرجا خالی بود بنشین! چرا این شد علامت تواضع؟ میگوید اگر کارت ویژه ردیف جلو را داشتم میروم، اگر نه اصلا نمیروم!
«وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا» با حالت تبختر حرکت نکن، با حالت هون حرکت کن، مگر تو چه کسی هستی؟!
تفاوت بین حاکمیت ما و جریان پیامبر
در روش مدیریتی پیامبر یعنی آماده نگهداشتن مردم در وضعیت انقلابی، آیا مردم توجیه هستند؟
یک تفاوت مهم بین حاکمیت ما و جریان پیامبر این است که پیامبر خیلی سعی میکردند که کارها را توجیهکنند و برای آنها دلیل بیاورند، و توضیحدهند و تبیینکنند. اول مبانی توحیدی و معاد را میگوید، احکام و دستورالعملی هم در سوره های مکی ندارد، دارد تبیین میکند، حتی به این متوقف نمیشود که تبیین کردهباشد.
یک تبیین و یک تبیّن داریم، تبیین یعنی من توضیح میدهم ولی ممکن است شما متوجه نشوید؛ تبین یعنی من توضیح میدهم و شما متوجه میشوید.
«وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى» قرآن، کفر و شرک و همه را تبیّن میگوید، اگر مسئله روشن نشود شقاق با پیامبر هم مشکل ندارد، اما اگر روشن شد حالا اگر کسی مخالفت کرد خطاست.
«لااکراه فى الدین قد تبیّن الرشدُ مِن الغَىّ» نه قد بَیَّنَّ، نه اینکه رشد غی تبیین شد، رشد و غی تبیّن شد، یعنی جامعه فهمید این رشد است و این ضلالت؛ حالا که فهمید دیگر اکراهی در دین نیست. باید قوانین برای جامعه روشن بشود.
عبارت امر به معروف و نهی از منکر را نگاه بکنید، اگر یک چیزی معروف نباشد نمیشود به آن امر کرد. چرا نگفت حسن و قبیح؟ نه، چون باید عرف هم بشود، شناخته بشود.
فاصله زیادی بین علم تا ایمان است، «قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ» من با قلب شما کار دارم. در کتاب چهلحدیث، مثالی آمده برای بررسی فاصله بین علم و ایمان؛ آیا میدانی که از مرده کاری برنمیآید؟ حالا کنار مرده میخوابی؟ نه. چرا؟ چون علمت به ایمان تبدیل نشده، میترسی!
در صفین گفتند که لشکر دارد به هم میریزد. حضرت علی رفتند در لشکر از توحید گفتند! توحید طرف را حل بکن، قضیه حل میشود. اگر با مبانی درستِ توحید جلو نیایی همین میشود، دروغ میگوییم و سیاسیکاری میکنیم؛ همین خلا بزرگ انقلاب اسلامی است، مردم را حساب نکردن و توضیح ندادن، به شعور مردم توهین کردن. آقا دائم به سیاستگذاران میگوید راست بگویید! تو را به خدا راست بگویید!
برای ورود به کانال پیامرسان تلگرام «مکتوبات هیأت الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.