اَعوذ باللّه من الشیطان الرجیم، بسم اللّه الرّحمن الرّحیم و به نَستعین و صلی اللّه علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرینَ. اللّهم صلِّ علی محمّد و آل محمّد و عجّل فرجهم.
جهت شادی ارواح طیبهی شهدا، روح حضرت امام، همهی گذشتگان، ذوی الحقوق، پدر و مادرمان، معلمهایمان، اساتیدمان، الفاتحه مع الصّلوات. اللّهم صلِّ علی محمّد و آل محمّد و عجّل فرجهم.
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم. الحمدللّه ربِّ العالمین، الرّحمن الرّحیم، مالک یوم الدّین، ایّاک نعبدُ و ایّاک نستعین، اهدِنا الصّراط المستقیم، صراط الّذین انعمتَ علیهِم غیر المغضوب علیهم و لا الضّالین. بسم اللّه الرّحمن الرّحیم. قل هو اللّه احد، اللّه الصّمد، لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوواً احد.

ویژگیهای عبادالرحمن
ویژگیهای عبادالرحمن که از بندههای خدا عرض میکردیم، این ویژگی را عرض کردیم که «...الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا...» {فرقان، 63}. یک ویژگی ممتاز بندگان خدا این است که: «وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا، إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا» {فرقان، 65 و 66}. کسانی هستند که یقولون، یقولون مضارع است؛ یعنی استمرار دارد. قولشان و حرفشان این است؛ یقولون یعنی دائما دارند این را میگویند. خودشان به خودشان دائما دارند یک چیزی را به خودشان تذکر میدهند که «رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ»، که خدایا این عذاب جهنم را از ما بردار. انگار خودش را در عذاب جهنم میبیند، منصرف بکن. «إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا»، عذاب جهنم یک مصیبت بیپایان است. «إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا»، یک جای بدی است و اینجا افتضاح است. این را برای خودش ذکر کرده است.
اهمیت و جدیت بحث معاد: در قرآن و در زندگی امروزی
به چند نکته توجه بکنیم. اولا در بحثهای قرآن، بحث معاد خیلی جدی است. ما متاسفانه در توضیح مباحث خودمان معاد را معمولا به کار نمیبندیم، مگر اینکه در یک دعوایی باشیم و میگوییم به خدا واگذارت میکنم. مثلا روز قیامت تو را به خدا واگذار میکنم. در صورتی که قرآن اینطور نیست. قرآن صفحه به صفحهاش و لابهلای همه مباحثش، از بحث معاد دارد خروجی میگیرد. از بحث فردی، سلوکی، عبادی، سیاسی، خانوادگی، اجتماعی، خروجیهای بحث معاد را میگیرد. و لابهلای همه این بحثها، بحث معاد رو طرح میکند. ما اینطور فکر کردیم، که بله به جای این پلیس به نام معاد اگر بیاییم و حاکمیت و حکمرانی را آیتی بیس[1] بکنیم، دیگر احتیاجی به معاد هم وجود ندارد. بنده مخالفتی با آیتی بیس کردن ندارم. نه تنها مخالفت ندارم، موافق هم هستم. همین که ما یک کد یکتایی به نام کد ملی داریم که سه چهار تا کشورند که کد ملی دارند، حتی آمریکا هم ندارد، کد بیمه دارد که همه هم بیمه نیستند. یک کد یکتا به هر کدام از ما تعلق گرفته است، که خودش زمینه را برای خیلی از مفاسد میبندد. شما همین الان فرض بفرمایید فردی هست که دارد از آستان قدس حقوق میگیرد، از ستاد اجرایی هم دارد میگیرد. البته فرض هم نیست، هیات علمی هم میگیرد. پیدا کردن این کاری ندارد. اگر یک تقاطع بدهید، این دادهها را که فقط با یک کد ملی هست، میشود پیدا کرد. نمیشود؟ میشود. سخت است؟ نه. میخواهیم، اما نمیگذارند. وگرنه هیچ کاری ندارد. از نظر آیتی یکی از سادهترین کارها است که اینها را با هم تقاطع بدهید. این کار به ما میگوید که افراد مجموعا از همه جای نظام، چقدر پول میگیرند. انجامش کاری هم ندارد. به این دلیل که اینها مجموعا یک کد ملی است. این کار را نمیکنیم، چون نمیخواهیم. لذا آیتی بیس کردن خیلی هم کار مشکلی نیست، خیلی هم لازم است. ولی همه عالم که بر اساس آیتی بیس کردن نمیشود، نمیشود بر اساس آیتی بیس کردن، آدمها را دعوت به جهاد و مبارزه کرد. نمیشود بر این اساس خانوادهی او را درست کرد. نمیشود بر این اساس تمام اسرار آدمها را فاش کرد، نه ممکن است و نه درست است. یعنی یک جاهایی اصلا درست نیست. مثلا شما فهمیدید و توانستید همدیگر را در همهی موارد کنترل کنید، یک زنی توانست شوهرش را در همهی موارد کنترل کند، این اشتباه است. توانستیم همه را با DNA تشخیص دهیم که فرزند پدرشان هستند یا نه، این کار شدنی است دیگر، ولی درست نیست، نمیخواهند این اتفاقات بیفتد. یعنی قرار نیست همهی واقعیتها در دنیا آشکار شود. لذا بحث معاد در جای خودش کاملا پروندهاش مفتوح است که خدا وقتی میخواهد بندگان خوباش را خالص کند «إِنَّا أَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ» {ص، 46}، این یک نکته بود.
معاد: آخرت باطن دنیا (حساب و کتاب در دنیا، بروز و ظهور در آخرت)
نکته دوم این است که معاد یک بحث نسیه نیست، دقت کنید، این خیلی نکته مهمی است، معاد یک بحث نقد است. اینهایی که شما دائما میبینید، فکر میکنید یوم الحساب آن طرف است. یوم الکتاب و یوم الجزا آن طرف است. اینها همه نسیه محسوب میشوند. قرآن اینطوری برخورد نمیکند. نسیه نیست، روز ظهور و بروزش آن طرف است: «...وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ» {ابراهیم، 48}، روز بروزش آن طرف است. ولی روز حساب و کتابش این طرف است. روز آن اتفاق این طرف است و بر اساس آن اتفاق همین الان داری حساب و کتاب میشوی. اینطور نیست که همه این اعمال را الان میریزند، بعدا کنار همدیگر جمع میکنند و چرتکه میاندازند که ببینند چند چند شدی، بروی بهشت یا بروی جهنم. اصلا بحث معاد اینطور نیست. کسی که مال یتیم میخورد، «إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا...» {نساء، 10}، همین الان آتش میخورد، همین الان جهنمش برپا میشود، همین الان حساب میشود، خدای اسرع الحاسبین همین الان حساب میکند. اصلا یک بحث نسیه نیست. و وقتیکه حساب شد، قدم بعدی شما مستند به همین قدم الان است. اینطور نیست که شما مجموعهای از اعمال را انجام میدهید، یکسری هم کارهای خوب انجام میدهید، بعد اینها را جمع و تفریق میکنند، خلاصه یک چیزی میگویند که وضعیت شما به چه شکل است. اینطور نیست. این مال حساب بندگانی است که خب در حساب کتابهای خودشان نمیدانند، باید این فاکتورها را از اینسو و آنسو جمع کنند، همه را کنار همدیگر بریزند تا ببینند چه شد، محاسبه سود و زیان کنند. خدا اینطوری نیست. این آتش؛ «الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ» {همزه، 7}، در دل طلوع میکند. همین الان طرف یک اتفاقی دارد برایش میافتد. ببینید عدهای بحث معاد را دارند به یک بحث نسیه تبدیل میکنند، و چون بحثش برایشان نسیه است، میگویند که دین دین نقدی است، این دنیا را باید بچسبیم، فکر میکنند این دنیا غیر آن دنیا است.
آن دنیا باطن این دنیا است فقط، همین. یعنی پوست پیازی داخل هم است. مثل بچهای که در رحم مادرش است، همین الان در این دنیا است دیگر، مگر در این دنیا نیست؟ آن بچه در این دنیا فقط بروز پیدا میکند، فقط همین. اگر ضربهای هم در رحم مادرش به او بخورد، بروزش در این دنیا معلوم میشود، وگرنه اگر قرار باشد فلج شده باشد در آن دنیا فلج شده است. میآید بیرون، میبینند فلج است. نه اینکه تا آمد بیرون بگویند نه حالا تو آن ضربه را خوردی، اینجا حقت است که فلج شده باشی؛ فلج شو! اینطوری نیست. همانجا فلج شده است. وقتی میآید بیرون بارز میشود که فلج شده است. یوم بروز و ظهور است. یوم الحساب و یوم الکتاب الان است. آن دنیا فقط بروزش است. آن دنیا بارز میشود. دقت میفرمایید؟ این خیلی تفاوت دارد.
مظهر خدای اسرع الحاسبین شویم!
و اگر انسان مظهر خدای اسرع الحاسبین بشود، -انسان میتواند مظهر خدا بشود.- همین الان حسابش را میکند. اصلا توصیه به محاسبه برای این است. کسانی که در محاسبه خیلی دقیقاند، خیلی دقیقاند، آنها میتوانند در آن لحظه حساب کنند، یعنی در آن لحظه یک اتفاقی میافتد، بر روح خودشان حساب کتابش معلوم میشود. برخیها آنقدر تخصص پیدا کردهاند در این محاسبهی نفس، که کل عمرشان را میتوانند حساب کنند. کما اینکه در معاد همین است، در معاد اتفاقی که میافتد تمام عمرت در لحظه جلوی چشمش است، برخی اینطور هستند، طرف عمرش در لحظه همواره جلو چشمش است. آنقدر خوب محاسبه بلد است. مثل بعضی از این حسابدارها هستند، نمیدانم دیدیدشان یا نه، اینطوری نگاه میکند، میگوید اختلاف اینجا است. اصلا شما از کجا میفهمید. دیگر چشمشان بلد است دیگر، دیدهاست. آنقدر حساب کردهاند؛ عدد را میبینند، میفهمند. حساب کردهاند. خدا رحمت کند این آقا سید عبدالله جعفری تهرانی، رفیق آقای مهدوی کنی، جزو اولیای خدا، آدمهای ناشناخته ولی ایشان یک هیات نوری بود، یعنی هر روز یک دور عمرش را محاسبه میکرد. یک موقعی که در بستری بیماری افتاده بود، ایشان هم حجرهی آقای مهدوی کنی و اینها بودند، یک روز، در آن ایام جوانی، پدر آقای آقا سید عبدالله جعفری تهرانی، ایشان در جوانی به رحمت خدا رفت، کارهای حجره طلبگی آن روز با آقای آقا سید عبدالله بود، به گردن آقای مهدوی افتاد. ایشان در آن لحظات آخر شک کرده بود، من بابت این قضیه که آقای مهدوی آن روز به من کمک کرد، تشکر کردم یا نکردم. مال پنجاه سال پیش بود. یعنی یک دور دیگر نگاه کرده بود گفته بود این را نمیدانم. زنگ زده بود به آقای مهدوی، گفته بود آقای مهدوی من آن روز را از شما تشکر کردم یا نکردم؟ یادم نیست. ببینید اینها را، ببینید این محاسبه را. یعنی طرف در لحظه همهی زندگیاش جلوی چشمش است. این مظهر خدای اسرع الحاسبین است.
مظهر لَا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ شویم!
این که علامه میفرمایند محاسبه، مراقبه، مدام محاسبه و مراقبه... طرف تا وقتی دقیق فرمانش دستش بیاید، ببینید، تا مدتی مانند همین رانندگی یاد گرفتنمان است. دیدید آدم میخواهد رانندگی یاد بگیرد، اولش شش دانگ حواس به کلاچ، ترمز، دنده، جلو... کسی هم با آدم نباید حرف بزند، با طرف حرف بزنی به در و دیوار میزند. بلد نیست. ولی وقتی که بلد کار شد، میبینید رانندگیاش را میکند، اصلا حواسش به کلاچ و ترمز نیست ولی درست عوض میکند همه اینها را. طرف کارش درست است. بعد حرف میزند، فکر میکند، با موبایلش هم بازی میکند، حالا این کار را نکنید، ولی حواسش هست. دو تا پیامک هم میدهد، حواسش هم هست. این برای چه است؟ مظهر خدا «لَا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ...» {نهجالبلاغه، خطبه ۱۱۷}، دارد میشود. یعنی رفتهرفته هیچ شانی مانع هیچ شانیاش نیست. لذا با زن و بچه که مینشیند و میگوید و میخندد، «الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا...» {آلعمران، ۱۹۱}، همزمان در یاد خدا است. شما ممکن است بگویید مگر میشود؟ میشود. دیدیم. نخوردیم نان گندم، دیدیم دست مردم. همزمانی که دارد با شما حرف میزند، «...يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا...»، اینطور است. و آن موقع است که نقش معاد اگر جدی بشود در وجود فرد، طرف دیگر پلیس نمیخواهد، دیگر تشنه خدمت نیست.
پیشفرض جایگاه مسئولان در قیامت: جهنم!
ما این نمایندههای جوان ایران را، رایاولیها، آنهایی که تازه اولین بارشان بود رای آورده بودند، میبردیمشان یک اردوگاهی و آقای جاودان را هم بردیم که اینها را نصیحت کند برای اول کاری. ایشان خیلی تلخ صحبت کرد با اینها. طوری که من هم که حاج آقا را میشناختم تعجب کردم. ایشان میگفت جهنمتان که قطعی شد. حالا دست و پا بزنید بیرون بیایید. جهنمتان که قطعی است. ایشان جدی هم میگفت. بعدا ما دیدیم در روایات هم فراوان این معنا است. بعدش هم به اینها میگفت اگر عقل داشته باشید میروید استعفا میدهید، همین الان. مگر اینکه واقعا اوحدهای از این جهنم بزنند بیرون. آن موقع بله، به اعلی علیین هم میرسند. اگر کسی بداند، باور کرده باشد که این طعمه نیست. خدمت، طعمه حساب نمیشود. پست وزارت و وکالت، طعمه نیست. در روایاتی که یک موقع خود حضرت آقا اول درس خارجشان خواندند همین معنا را گفتند. گفتند مسئول را وقتی که میآورند، دستش بسته است. «مَغلولَةً یَدُهُ اِلى عُنُقِه»، به طور پیشفرض، دستبسته میآورندش در محضر حضرت حق. اگر توانست جواب بدهد، که «فُکَّ عَنهُ»، غل و زنجیر از او باز میشود و میرود. اگر نه، «زیدَ غِلّاً اِلى غِلِّهِ»، یک غلهای دیگر به او میزنند. یعنی یک مسئول پیشفرضش این است که میرود جهنم. مگر واقعا توان این کار را داشته باشد. عاشق خدمت به مردم باشد. عاشق پرچم لاالهالاالله باشد. این کارها را اگر انجام داد، آن موقع بله، واقعا رها میشود و به عظمت میرسد. این نگاه نیست دیگر، نیست. یعنی آقا اینقدر زنبیل نگذار همه جا! اینطوری بد است به خدا، اینطوری بد است. اینقدر لابیهای کثیف نکن. حضرت عازم جنگ جمل بودند در بصره، ابن عباس یک جمعیتی را جمع کرده بود و صلوات میگرفت از ملت و... حضرت علی علیهالسلام میخواستند صحبت بکنند. در روایت داریم که حضرت در حال پینه زدن کفششان بودند و به حضرت میگوید: الان وقت این کارها نیست. دوباره از جمعیت صلوات میگیرد تا حضرت تشریف بیاورند ولی باز میبیند که حضرت دارند آرام کفششان را وصله میزنند. در نهجالبلاغه است. حضرت به ابن عباس میگویند که این کفش چقدر میارزد؟ میگوید هیچ. حضرت میگویند دیگر اینطور هم نیست. بالاخره مقداری میارزد. ابن عباس میگوید: کسر درهم، خیلی کم. مثلا همان دوزار ما. ایشان میگویند که «وَ اللَّهِ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ إِمْرَتِكُمْ»، والله این لنگه کفش از حکومت بر شما برای من بیشتر میارزد. «إِلَّا أَنْ أُقِيمَ حَقّاً أَوْ أَدْفَعَ بَاطِلً»، مگر آنکه بخواهم باطل را سر جایش بنشانم یا حقی را احقاق کنم. در این صورت میارزد وگرنه ارزشی ندارد.
لزوم غالب شدن بحث معاد در نظام حکمرانی کشور
بحث معاد اگر در آدمها جدی شده باشد، دیگر داد نمیزنند، دیگر دروغ نمیگویند، دروغ سیاسی نمیگویند و سیاسیکاری نمیکنند. چرا؟ چون که همین الان وضعیت خویش را در جهنم و معاد خودشان میبینند؛ همین الان میبینند. فلذا بحث معاد از آن بحثهایی است که باید در نظامهای حکمرانی ما غالب بشود. نه صرفا همینطور به آن پرداخته شود. ضمن آن که در فقره بعد درباره سورهی حدید و بحث توحیدی مطلبی را عرض میکنم که بسیار مهم است. انشاءالله که خدا ما را جزء عباد الرحمن و سربازهای خاص قرار دهد و معاد را جلو چشم ما نگه دارد. ما را خوبمان کند و اهل محاسبه و مراقبهمان کند.
گسترهی معانی توحیدی در زندگی
سورهی مبارکهی حدید که این آیه معروفش پوستر این جلسات محرم است با توحید شروع میشود. توحید هم عین معاد است. توحید برای ماها در بحثهای علم کلام یک بحث فانتزی است. فانتزی هم نباشد، یک بحث علمی خیلی صرف است. اگر به کتابهای کلامی نگاه کنید، توحید درباره مقولههای چون صقع ربوبی، ذات، صفت، وحدت ذات و صفت، علم خدا در صقع ربوبی، عین ثابت، نفس رحمانی، چینش نظام هستی و بحثهای این چنینی است. عرفای ما هم که به بحث توحید پرداختند این دغدغه را جلو میبردند که عالم چگونه شکل گرفته و نظام هرمیاش به چه شکل است؛ و بحثهای بسیار دقیقی نیز در این حوزه کردهاند. عرض کردیم امام سجاد (ع) درباره شش آیه اول سورهی حدید فرمودند که این شش آيه انتهای بحث توحید است. چرا؟ چون بحث معیت قیومیه اینجا طرح شده است. اینکه چگونه میشود یک چیزی با یک چیزی باشد و قیوم باشد. کاری به بحثاش نداریم. محل بحث ما آن شش آيه توحیدی نیست که واقعا هم یک دریا مطلب توحیدی در همان شش آیه هست. اما خدا از این بحث توحید خروجیهای عجیب و غریبی میگیرد؛ خروجی میگیرد. یعنی تا لبههای اجتماعی، فقهی، سیاسی و کنشها توحید را میآورد. اگر کسی توحید برایش حل شده باشد، اگر جامعهای توحید برایش حل شده باشد، بسیاری از کنشهای دین نیز حل شده است. ما آنطور که باید قرآن نمیخوانیم، وگرنه میبینید که مکرر دارد بحث میکند. یکی از مثالهای این موضوع همینجا است. یعنی شما مشاهده میکنید که وقتی مسئله توحید را دارد طرح میکند، با اسم سبوحی و در دامنهی سبحه در حال مطرح کردن است.
دغدغه حالتهای سلوکی سور مسبحات
عرض شد، این سور که سور مسبحات است، باز یک موقعی شما، دغدغه حالتهای سلوکی دارید، خب میتوان این توصیه را کرد که این سور مسبحات را، کما اینکه روایات گفتهاند، قبل از خواب بخوانید، خوب است. علت خوب بودن آن، این است که سبحه اصلا تا حدودی به معنای حالت قبض است، شخص را قبض میکند. چون قبض میکند، شخص را آماده میکند تا با سرعت اولیهای خود را به دست عزرائیل برساند. برای همین گفته شده، اگر هیچ کدام را نتوانستید بخوانید، لااقل سورهی حشر خوانده شود، آن را حفظ باشید و بعد از آنکه سر بر بالین گذاشتید، شروع به خواندن آن کنید. با سرعت اولیه پیش حضرت عزرائیل میروید و آن موقع است که چون سورهی حشر، هم اول آن سبوحی است و هم آخر آن، توصیه شده است قبل از خواب خوانده شود. یکی از بدترین کارها قبل از خواب، گوشیبازی است. به همین دلیل که همان موقعی که در حال قبض شدن هستید، شما خود را پخش میکنید. یعنی مثل یک ورزشکاری که قبل از ورود به زمین، یک دوش آبسرد بگیرد. این مورد حکماً چنین حالتی دارد. به همین علت بدترین کار گوشیبازی است. چک کردن صفحات مختلف اینستاگرام است، این بدترین کار قبل از خوابیدن است. شما در خواب میمیرید. «اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا...» {زمر، 42}، در خواب انسان میمیرد. خدا او را توفی میکند. در محضر حضرت حق قرار میگیرد. در محضر اسمهای قابض قرار میگیرد. در محضر عزرائیل قرار میگیرد و اگر خود را درست در این زمین سپرده باشد، حتما چیزهایی به دست میآورد. این شد از منظر دغدغه سلوکی که در روایات نیز موجود است و هیچ اشکالی هم ندارد و خوب است. این سورهی حشر را حفظ کنید و سعی کنید هنگام خواب، شروع به خواندن کنید. در خیلی از موارد به اواسط آن نیز نمیرسید. چرا که آنقدر سریع این سوره قبض میکند، که شاید در نصف موارد به آخر سوره نرسید.
توحید و خروجیهای آن
خب، ولی خروجیهایی که خداوند از توحید میگیرد، عجیب است. ببینید، وقتی که میگوید «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ...»، «وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ...»، «...أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ...»، مرتباً «لِلَّهِ» تکرار میشود. میگوید همهی اینها متعلق به خداوند است. شوخی نمیکند و بعد از آنها خروجی میگیرد. در همین سوره میخواهد بگوید جانفشانی و مالفشانی کنید. «وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...» {حدید، 10}، میراث آسمانها و زمین برای خداوند است. «...وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ...» {حدید، 7}، از پولی که برای تو نیست، انفاق کن. اینها پولهای من است. پول من را هرگونه که میخواهی نمیتوانی تصرف کنی. پول متعلق به من است و اصلا برای تو نیست. نمیگوید «أَنْفِقُوا مِن أَمْوَالِكُمْ»، بلکه میگوید «أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ...»، آنچه که به رسم امانت از پولهای من دست تو است، پس بده. جان و مال من را تحویل بده. وقتی میگوید همهی عالم، مِلک و مُلک خدا است و بعد میگوید «...إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ...» {اعراف، 128}، اگر نقشه کاداستر (محدودهبندی) زمین را ببینی، از بالا تمام قطعات متعلق به خداوند است. بعد فکر میکنیم بحث فانتزی است. نه؛ بعد از آن میگوید «...يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ...»، اینها همگی مال امام زمان است و باید به مِلک امام زمان (عج) برسد.
ناآگاهی نسبت به تاریخ پیامبر (ص)
شما نگاه کنید در سورهی مبارکهی حشر، وقتی که اینها با یهودیان جنگیدهاند، البته متاسفانه یکی از اشتباهاتی که ما تودهی مردمی، گرفتار آن شدهایم، که اثر رسانه هم میباشد، این است که تاریخ پیغمبر را با فیلم الرساله مصطفی عقاد میشناسیم، فیلم دیدیم و با فیلم میشناسیم. بعد شما در این فیلم اصلا متعرض بحث یهودیها نمیشوید. فیلم، احزاب را هم میپیچاند، سراغ صلح حدیبیه و فتح مکه رفته و آنها را هم سمبل میکند و تمام میشود. به قدری این فیلم بد است، چرا؟ چون دقیقا همهی جاهایی که روایت میکند، بد روایت میکند، اشتباه روایت میکند، و بسیاری از جاهایی که نقطه عطف هستند را هم روایت نمیکند. دلایل پشت صحنهاش را هم نمیگوید. یک فیلم بدی به نام الرساله محمد رسول الله درست شده! همه هم آن را دیدهایم و هربار که دوباره پخش میشود با عشق آن را میبینیم. این اثر رسانه است. ما که کارگردانی بلد نیستیم، آن کسانی که بلد هستند، حواسشان باشد که چه چیزی درست میکنند. البته اینها پروژههای ویژه است. توقع از کارگردان نیست که تهیه کننده با پول خودش درست کند. اینها را باید حاکمیت پول در آن بگذارد.
اموال و جانهایی که به صاحبش برمیگردد!
برگردم به بحث توحید و خروجیهای آن؛ در سورهی مبارکهی حشر، اینها با یهودیان عملا جنگی هم نکردند، جنگ نشد، میگوید «وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَی رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» {حشر، ۶}. در اینجا این زمینها و اموال را «فِیء» میگوید. میدانید فیء یعنی چه؟ یعنی برگشت. یعنی مال رسول الله بود، برگشت. یعنی چه؟ به خاطر اینکه خدا تعارف ندارد، میگوید این زمینها همه مال من است، اگر گذاشتم شما استفاده کنید، گذاشتم زمین مرا استفاده کنید، بخواهم نیز آن را میگیرم. اگر هم گرفتم، به صاحبش برگشته است. آرام آرام میبینیم نه دیگر...! یعنی چه زمین برگشت؟ از دید خدا، اسرائیل فقط غصبی نیست، آمریکا هم غصبی است. یک سوالی است که آیا غیر از امام معصوم، عدول مومنین و ولی فقیه میتواند جنگ ابتدایی کند یا خیر؟ جنگ دفاعی را همه میتوانند بکنند، اما اینکه ابتدا شروع کند، حمله کند، بجنگد، چه؟ نظر حضرت آقا بر طبق این روایتهایی با همین مضمون که میگویم، این است که ولی فقیه جنگ ابتدایی نیز میتواند بکند. اصلا ولی فقیه را کنار بگذاریم، امام زمان میتواند جنگ ابتدایی کند؟ گفتند میتواند. پرسیدند به چه دلیل؟ گفتند به دلیل این آیات سورهی حج؛ «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا...»، «الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ...» {حج، ٣٩ و ۴٠}. امام زمان از چین، روسیه و اروپا اخراج شده است. چون اخراج شده، دیار مال او است، زمین مال او است، «يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ» است، زمین مال او است و او جزو مَنْ يَشَاءُ است. برای همین است که فردای ظهور، بحث این است که در غرقآبی از خون، باید بجنگیم، پرچم امام زمان در همهی اقطار عالم زمین بخورد.
مفاهیم اصلی توحید
میگوییم نه دیگر، توحید اگر منظورت صقع ربوبی و وحدت ذات و صفات است، با هم جلو میآییم، اما اگر از توحید منظورتان این است که اموالم، اموال امام است و این مال و زمین متعلق به او است و به ملک امام برمیگردد (منظور ملک حقوقی است نه ملک شخصی)، اینها را دیگر ما همراه نیستیم.
یعنی میبینید خروجیهایی از توحید گرفته میشود که امکان همراهی با آنها وجود ندارد، برای همین است که وقتی توحید مطرح میشود، شما باید حواستان را جمع بکنید، ببینید الان دقیقا چه میگویید؟ با چه دغدغهای دارید میگویید؟ سورهی حدید توحید را مطرح میکند و بعد خروجی که از آن میگیرد این است که چرا برنمیخیزید و بیایید انفاق جان و مال بکنید؟ مگر مال شما است که انفاق نمیکنید؟! بلکه مال من است، و اینها هم باید جا بیفتد، ما متأسفانه آنقدر برخورد کتاب علمی-درسی کردهایم که گفتیم توحید را وصف میکنیم. فصل اول میگذاریم، اگر یک جایی مجددا به آن رسیدیم، ارجاع میدهیم به فصل اول که ما بحثمان را در آنجا گفتهایم. نه! اینها معارفی است که مثل صابون در دست آدم لیز میخورد، فرد باید دائماً اینها را وسط همهی جریانات و همهی داستانها بشنود. آن موقع است که تازه میفهمد توحید یعنی چه؟! وقتمان تقریبا رو به اتمام است.
سورهی مبارکهی حج بعد از احزاب یک چنین گرایشی در آن وجود دارد. این ملت را بلند میکند، به جای اینکه یک نفس راحتی بکشند، ماموریت جدیدی تعریف میکند. «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ» { شرح، 7}. به تعبیر حضرت آقا، تا فارغ شدی، برای حرکت بعدی قامت راست کن. حرکت بعدی چه چیزی است؟ حج با قتال به سمت... چرا؟ زیرا هدف پیغمبر آنقدر بلند است، پرش پیغمبر آنقدر بلند است، پرشهای قرآن بلند است، هم مسائل سلوکی-اخلاقی، هم مسائل سیاسی-اجتماعی آن بلند است.
حرکت خواص با فهم درست توحید
ما اساساً در این باشگاه نیستیم، یعنی خودمان را متعلق به این باشگاه نمیدانیم. اگر این پرشهای توحیدی قرآن برای لااقل یک خواصی جا بیفتد، که بعضیها میگویند مگر بحث خواص است؟ بله؛ بعد از احزاب صحبتها خیلی اوقات با خواص است. درست است با عوام میباشد ولی بالاخره شروع کردن جای خودش را دارد، باید یک عدهای از خواص برگردند، شروع بکنند زیر این علمها کار درست انجام بدهند. حضرت آقا میفرمایند، بعد از این همه سال، ما با سعی و خطا حکمرانی کردیم. این را من نمیگویم که بعدا بگویید ضد انقلاب است، آقا خودشان میگویند یعنی مسئول امامزاده این را میگویند. میگویند ما حکمرانی کردیم با سعی و خطا، حکمرانی الگو میخواهد. خب الگو را چه کسانی باید بدهند؟ خواص. عاشورا ناشی از کم آوردن خواص و اتفاقا حضور خواص است.
حالا انشاءالله تا این مقدار فعلا باشد تا ما در جلسات بعد بگوییم که در سورهی حج، فجر و ممتحنه تقریباً چه اتفاقی میافتد که آن موقع جایگاه این آیه مشخص بشود، چون این آیه یک مختصات دارد، یک طول و عرضی دارد، یک جایی است، بعد معلوم بشود چه کسانی را خدا با چه نگاهی، دارد صدا میزند. انشاءالله که خدا ما را به معارف نورانی قرآن و اهل بیت عالم و عامل کند، به برکت صلوات بر محمد و آل محمد (ص).
اللهم صل علی محمد و آل محمد.
[1] IT Based
برای ورود به کانال پیامرسان تلگرام «مکتوبات هیأت الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.