در غرب شاهد شکل گیری علوم بر اساس نیاز و برای رسیدن به اهداف و مزیت های اقتصادی هستیم در صورتی که در ایران شاهد واردات علوم و به دنبال آن صنعت هستیم. روند غالبی که در اروپا و غرب دیده می شود که سبب صنعتی شدن و توسعه اقتصادی آنان شد، شکل گیری علم بر اساس نیازهای صنعتی و تولیدی در راستای پیشرفت اقتصادی بود. یعنی بسیاری از علوم مکتوب و دانشگاهی حاصل حل یک مشکل صنعتی بود، پس بخشی از علومی که در آن زمان شکل گرفت بر اساس نیازهای آنان بود چون بستری وجود داشت به اسم صنعت که مملو از مشکلات مختلف بود و دانش به شدت در آنجا به کار گرفته می شد. به طور مثال علومی همچون تعمیرات و نگهداری تجهیزات و تحقیق در عملیات بر حسب نیاز در جنگها یا سازمان ها ایجاد و در سایر موارد دیگر بسط و گسترش می یافت.
هم چنین برای آنکه یک تئوری و نظریه علمی، در جامعه ی علمی مورد قبول واقع شود باید به صورت تجربی آن را به اثبات میرسانند. همین اقدام یعنی تبدیل تئوری به عمل توسط دانشمندان مختلف سبب کاربردی شدن علوم شد تا جائی که می بینیم بسیاری از دانشمندان آن زمان با همین روش ثروتمند شدند. زیرا برای اثبات نظریه خود روشی را به کار می بستند و همین روش می توانست در بعد صنعتی سبب تسهیل در تولید شود و یک مزیت رقابتی و اقتصادی ایجاد کند.
یک سری علوم هم که صرفا بر اساس تئوری و تفکر شکل میگرفتند که مرزهای علم را گسترش می دادند ولی کاربرد آن در صنعت یا خدمات غیر مستقیم بود. یعنی افرادی برای حل بخشی از مسئله و مشکل خود از آن علوم استفاده می کردند.
اگر از منظر تاریخی به نحوه تغییرات اساسی در علم و فناوری ایران بنگریم میبینیم که در جنگ های چالدران در دوران قاجار عباس میرزا آن سوال معروف و حیاتیاش را پرسید. سوالی که آیندۀ تاریخِ علم و فناوری ایرانی در سایهی آن قرار دارد. و آن این بود که «چرا ما ایرانیها از شما روسها (یا اروپاییها) مدام شکست می خوریم؟» این پرسش ایرانیها را به این نتیجه رساند که نوعی دانشگاه با مدل اروپایی در ایران تاسیس کنند که نتایجش را اکنون به این شیوه میتوانیم ببینیم.
یکی از نتایج جنگهای ایران و روس برای حاکمان ایران به خصوص اهالی دارالسلطنهی تبریز، اذعان به برتری دولتهای غربی نسبت به مشرق زمین در حوزههای نظامی و صنعتی بود که در نتیجهی تحولات بنیادی در عرصه های گوناگون در این کشورها ایجاد شده بود. از این رو تلاشهایی در وهلهی اول از روی علاقهمندی و شیفتگی و در وهلهی دوم به منظور اخذ دستاوردها و محصولات مغرب زمین و وارد کردن آن به ایران، آغاز گردید. حال در ایران شاهد واردات علم هستیم نه شکل گیری آن. ورود علوم مهندسی به ایران به چند طریق از جمله اعزام دانشجو و تاسیس مدرسه دارالفنون بود. بخش زیادی از علومی که یاد گرفته می شد کاربردی نبود زیرا بستر صنعتی قدرتمندی در ایران وجود نداشت. بسیاری از علومی که از غرب می آمد برآمده از دل صنعت و خدمات بود ولی هنگامی که چنین بستری در ایران وجود ندارد این علوم به چه درد میخورد؟