امروزه ارتباطات و شبکههای کامپیوتری به بخش اجتنابناپذیری از بخشهای حوزه فناوری اطلاعات تبدیل شدهاند و یکی از موضوعاتی که در زمان مطرح شدن شبکه و ارتباطات مورد بحث قرار میگیرد، امنیت شبکه (Network security) است. این موضوع از مسائلی به شمار میآید که در دنیای شبکه مطرح شده است و باید به آن توجه شود. حال شاید برای شما سوال پیش آید که امنیت شبکه چیست و چرا باید به آن توجه شود؟ از همین رو در ادامه بهطور کامل به این موضوع میپردازیم.

Network security در حقیقت به مجموعهای از تنظیمات و قوانین گفته میشود که بهمنظور جلوگیری از مشکلات امنیتی مورد استفاده قرار میگیرند. این تنظیمات و قوانین در غالب سرویسهای نرمافزاری و سختافزاری مطرح میشوند و میتوانند دربرابر هرگونه سرقت اطلاعات، دسترسی غیرمجاز و موارد این چنینی از شبکه محافظت کنند.
مسلما میدانید که قطع شدن چند دقیقهای شبکه نیز میتواند خسارتهای زیادی را به یک سازمان وارد کند، از همین رو بسیاری از سازمانها و نهادها به دنبال انجام اقدامات امنیتی هستند تا بتوانند شبکه خود را در شرایط امن نگه دارند.
در شبکههای مربوط به سازمانها اطلاعات ارسالی و دریافتی مهمی وجود دارد که حفاظت از آنها بسیار مهم است. Network Security نیز دقیقا همان چیزی است که یک شبکه را در برابر حملات افراد و سوءاستفاده از اطلاعات محافظت میکند. دقت داشته باشید که تهدیدات شبکه انواع مختلفی دارند و پروتکلهای محافظتی برای هر یک نیز متفاوت است، از همین رو باید در ابتدا با مواردی که باعث به خطر افتادن امنیت شبکه میشوند آشنا شوید تا در ادامه راهکارهایی را برای تامین امنیت آنها انتخاب کنید.
مواردی که Network Security را تهدید میکنند، انواع مختلفی دارند و اگر یک شبکه به این موارد آلوده شود به شبکه آسیبهای جبرانناپذیری وارد خواهد شد. در ادامه مهمترین مخربهای شبکه را معرفی خواهیم کرد.
زمانی که شما یک فایل مخرب را دانلود میکنید، ویروس وارد شبکهی شما میشود و در سیستمی که دارید این ویروس باقی میماند و سایر برنامهها را نیز مختل میکند و با کد مخصوصی که دارد، در شبکه تکثیر میشود. این تکثیر ویروس گستردهتر میشود و به رایانههای دیگر نیز منتقل میشود و یک شبکه را نابود میکند.
این نرمافزارها نیز نوعی ویروس هستند که میتوانند اطلاعات رایانهی یک سازمان را بدون اطلاع صریح جمعآوری کنند و با استفاده از این اطلاعات کلاهبرداریهای مختلفی را انجام دهند. حتی ممکن است اطلاعات را در اختیار یک شخص ثالث قرار دهند و به سازمان خسارتهایی را وارد کنند.
کرمها پهنای باند رایانه شما را میگیرند و باعث کاهش کارایی رایانه شما در زمینههایی چون پردازش اطلاعات نیز میشوند؛ همچنین سرعت شبکه را نیز کاهش میدهند. توجه داشته باشید که کرمها بهعنوان بدافزار مستقل شناسایی میشوند و میتوانند جدا از فایلهای دیگر تکثیر شوند و شبکه را نابود کنند.
تروجان نیز از مخربهای اصلی شبکه است که کاربران آن را بهعنوان یک برنامه کاربردی روی رایانه خود نصب میکنند، بدون آنکه متوجه باشند برنامه موردنظرشان آلوده است. تروجانها میتوانند ویروسهای دیگری را نیز روی شبکهها فعال کنند و باعث سرقت اطلاعات و دادههای سازمان شوند.
حال با توجه به اهمیت امنیت، برای بسیاری از کاربران سوال پیش میآید که چگونه میتوانند شبکه خود را از تهدیداتی که به آنها اشاره شد محافظت کنند؟ در پاسخ باید گفت راهکارهای مختلفی وجود دارد که میتوانید با استفاده از آنها شبکه کامپیوتری و اطلاعات مربوط به سازمان را محافظت کنید.
از جمله مواردی که لازم است تمام شبکهها، چه بزرگ چه کوچک، چه خصوصی و چه عمومی به آن برای Network Security توجه داشته باشند، کنترل دسترسیها است. با انجام این کار دسترسی عموم افراد به شبکه محدود میشود و تنها افرادی که تعیین میشوند میتوانند به شبکه دسترسی پیدا کنند. همچنین توصیه میشود بهعنوان یک راهکار تکمیلی برای کنترل دسترسیها، سرویسها و پورتهایی که بدون استفاده هستند، غیرفعال شوند.
دیواره آتش یا فایروال از موثرترین ابزارهایی است که میتوان با استفاده از آن امنیت شبکه را تامین کرد. فایروال در حقیقت یک دستگاه امنیتی است که میتوان با استفاده از آن ترافیک ورودی و خروجی یک شبکه را رصد کرد و سپس بر اساس قوانین امنیتی که وجود دارد، تصمیم گرفت به یک ترافیک مجوز ورود داده شود یا ترافیک ورودی مسدود شود. شما میتوانید از این ابزار بهصورت سختافزاری و نرمافزاری یا ترکیبی از هردو استفاده کنید.
بدونشک هر شبکهای باید از آنتیویروسهای قوی و ضدبدافزارها استفاده کند، زیرا این ابزارها بهگونهای طراحی شدهاند که میتوانند مشکلات امنیتی و باگها را تشخیص دهند و آنها را با راهحلهای مختلف برطرف کنند تا مشکلی به امنیت شبکه وارد نشود. آنتیویروسها معمولا دربرابر ویروسها، کرمها، تروجانها و بدافزارها عملکرد امنیتی خوبی دارند و میتوانند امنیت مجموعه را حفظ کنند.
شما باید از نرمافزارهایی استفاده کنید که مطمئن هستید مشکلات امنیتی ندارند و اصول امنیتی در زمان طراحی آنها رعایت شده است. البته دقت داشته باشید که امکان اظهارنظر قطعی درباره امنیت نرمافزارها وجود ندارد، زیرا امنیت یک برنامه به موضوعات مختلف دیگری چون سرویسها و فریم ورکها نیز بستگی دارد.
ایمیل یک راه ارتباطی مناسب است که امکان راه نفوذ به آن توسط هکرها وجود دارد، از همین رو باید به مسائل امنیتی آن توجه داشت. همچنین امکان ارسال بدافزار، ویروس یا حتی فیشینگ از طریق ایمیل وجود دارد و به همین دلیل باید از راههای تشخیص و مقابله با این موارد استفاده کرد.
جمعبندی
امنیت شبکه از اهمیت بالایی برخوردار است، بهطوری که باید در هر دو جنبه سختافزاری و نرمافزاری برقرار شود. دقت داشته باشید که بیتوجهی به این موضوع، یعنی از دست رفتن اطلاعات و اسناد محرمانه که این موضوع میتواند آسیبهای سنگینی به شبکه وارد کند. بنابراین توصیه میشود با استفاده از راهکارهای حفاظتی، امنیت در شبکه را افزایش دهید تا مشکلی پیش نیاید.