
وقتی احساس ناتوانی میکنید، چگونه دوباره قدرت و اعتمادبهنفس خود را به دست آورید؟
همهچیز مقابل فروشگاه سوناِلِوِن آرام بود. ما بهتازگی با تاکسی تماس گرفته بودیم و پنج یا شش نفر از اعضای تیم بیسبال دبیرستانمان منتظر رسیدن آن بودیم. هر سال، در تعطیلات بهاری به فلوریدا سفر میکردیم و آن شب هم بعد از گذراندن ساعاتی خوش، منتظر بودیم تا به محل اقامتمان برگردیم.
ناگهان سه خودرو که هرکدام چند نفر سرنشین داشتند، با سرعت از پیچ خیابان گذشتند. یکی از آنها یک گریپفروت به سمت ما پرتاب کرد. سپس سرنشینان پیاده شدند و با متلکگویی و تحریککردن ما، سعی کردند درگیری به راه بیندازند.
همه ما بهسرعت شرایط را سنجیدیم. در جایی ناآشنا، وقتی تعدادمان از طرف مقابل کمتر بود، درگیرشدن میتوانست به فاجعه ختم شود. شانسی برای پیروزی نداشتیم. خوشبختانه، تاکسی پیش از شروع درگیری رسید. سوار شدیم و از آن موقعیت خطرناک دور شدیم.
فکر میکنم تصمیم درستی گرفتیم؛ چون درگیری میتوانست عواقب بدی داشته باشد. بااینحال، نمیتوانستم احساس ضعف و ناتوانی را از خودم دور کنم.
همه ما در مقطعی از زندگی چنین احساسی را تجربه کردهایم. شاید زمانی آنقدر که انتظار داشتید شجاع نبودید یا در برابر یک چالش عقبنشینی کردید. شاید شکست سختی را تجربه کردهاید، شغلتان را از دست دادهاید یا در یک بحث و مشاجره نتوانستهاید از موضع خود دفاع کنید.
احساس ضعف همیشه به این معنا نیست که واقعاً ناتوان هستید. گاهی فقط لازم است دوباره کنترل زندگیتان را به دست بگیرید، تواناییهایتان را به خودتان یادآوری کنید و قدمهای کوچکی برای تقویت اعتمادبهنفستان بردارید.
در ادامه، پنج راهکار کاربردی را مرور میکنیم که میتوانند به شما کمک کنند در روزهای دشوار، احساس قدرت و توانمندی بیشتری داشته باشید.
۱. هر روز یک هدف کوچک تعیین کنید
برای شروع، لازم نیست هدف بزرگی انتخاب کنید. کافی است هر روز کاری ساده و دستیافتنی انجام دهید که به تقویت اراده و اعتمادبهنفستان کمک کند.
برای مثال:
· روزانه پنج حرکت شنا انجام دهید.
· هر روز تختخوابتان را مرتب کنید.
· بهمحض زنگخوردن ساعت بیدار شوید و دکمه تعویق زنگ را نزنید.
· پیش از آنکه دیگران به شما سلام کنند، شما آغازگر سلامکردن باشید.
· روزتان را با انجام کاری شروع کنید که مدتی است به تعویق انداختهاید.
شاید این کارها در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسند، اما وقتی آنها را بهطور منظم انجام دهید، به برنامهای روزانه و سپس به عادتهایی پایدار تبدیل میشوند.
هر بار که به قولی که به خودتان دادهاید عمل میکنید، به خودتان ثابت میکنید که میتوانید روی تصمیمهایتان بمانید. همین تجربههای کوچک، بهمرور انضباط فردی و اعتمادبهنفس شما را تقویت میکنند.
پیشنهاد کاربردی: هر شب یک هدف کوچک برای روز بعد تعیین کنید و در پایان روز، میزان پایبندی خود به آن را بررسی کنید.
۲. کاری را که مدتهاست به تعویق انداختهاید، انجام دهید
گاهی یکی از دلایل احساس ناتوانی، کارهایی است که مدام از انجام آنها فرار میکنیم. این کارها ممکن است بهدلیل ترس، نگرانی، نداشتن اعتمادبهنفس یا حتی تنبلی به تعویق افتاده باشند.
نویسنده مقاله توضیح میدهد که همیشه از فکرکردن به مسائل مالی خوشش نمیآمده است. او دوست داشته پول کافی برای پرداخت قبضها، خریدهای روزمره یا سفر در اختیار داشته باشد، بدون اینکه مجبور شود زمان زیادی را صرف برنامهریزی مالی کند. به همین دلیل، تنظیم بودجه سالانه و انجام امور مالیاتی از جمله کارهایی بودند که هر سال به تعویق میانداخت.
او معمولاً انجام امور مالیاتی را تا آخرین روز ممکن، یعنی ۱۵ آوریل، عقب میانداخت. اما یک سال تصمیم گرفت بودجه سالانه خانواده را پیش از آغاز سال جدید تنظیم کند و کارهای مالیاتی را نیز پیش از پایان ماه فوریه به اتمام برساند.
نتیجه چه بود؟ احساس کرد کنترل بیشتری بر زندگی خود دارد و توانمندتر شده است.
شما هم احتمالاً کاری دارید که مدتهاست انجام آن را عقب میاندازید؛ شاید گفتوگویی ضروری، مرتبکردن امور مالی، رسیدگی به یک مشکل خانوادگی یا شروع پروژهای که همیشه برایش بهانهای پیدا کردهاید.
برای شروع، این سه قدم را بردارید:
· کاری را که به تعویق انداختهاید، مشخص کنید.
· برای انجام آن یک مهلت واقعبینانه تعیین کنید.
· بهجای انتظار برای پیداکردن انگیزه کامل، اولین قدم را همین امروز بردارید.
گاهی تنها چیزی که برای بازگشت احساس قدرت لازم دارید، تمامکردن کاری است که مدتها ذهن شما را درگیر کرده است.
۳. کاری خارج از محدوده آسایش خود انجام دهید
محدوده آسایش، فضایی است که در آن احساس امنیت و راحتی میکنیم. ماندن در این محدوده همیشه بد نیست، اما اگر هیچوقت از آن خارج نشویم، فرصت تجربهکردن تواناییهای تازه را از دست میدهیم.
نویسنده مقاله در یکی از برنامههای کاری متوجه شد که یکی از نقاط ضعفش، دشواری در تصور موفقیت است. در آن برنامه، شرکتکنندگان فرصتی داشتند تا با استفاده از طناب و تجهیزات ایمنی، از یک تیر بلند بالا بروند و به سمت یک میله مخصوص پرش بپرند.
او از ارتفاع میترسید، اما تصمیم گرفت بهجای تمرکز بر ترس خود، موفقیت در انجام این کار را تصور کند. سرانجام این تجربه را پشت سر گذاشت و احساس کرد قویتر شده است.
این تجربه نشان میدهد که مواجهه سنجیده با ترسها میتواند به ما کمک کند تواناییهای خود را بهتر بشناسیم.
در کتاب مقدس، در دومین نامه پولس رسول به تیموتائوس، آمده است:
«زیرا خدا روح ترس به ما نداده، بلکه روح قدرت و محبت و خویشتنداری.»
پیام این عبارت، اهمیت شجاعت، قدرت درونی، محبت و کنترل خویشتن است.
برای تقویت احساس توانمندی، لازم نیست دست به کارهای خطرناک بزنید. میتوانید از تجربههای سادهتری شروع کنید:
· در جمعی که معمولاً سکوت میکنید، نظر خود را محترمانه بیان کنید.
· مهارتی تازه یاد بگیرید.
· مسئولیتی را بپذیرید که کمی فراتر از تجربههای قبلی شماست.
· برای حل مسئلهای که از آن میترسید، قدم اول را بردارید.
· در موقعیتی که لازم است، از حق خود یا یکی از اعضای خانواده دفاع کنید.
نکته مهم: شجاعت به معنای نادیدهگرفتن خطر نیست. گاهی شجاعانهترین تصمیم، دورشدن از یک موقعیت خطرناک است؛ همانطور که نویسنده و دوستانش در ابتدای این مقاله چنین تصمیمی گرفتند.
۴. یاد بگیرید «نه» بگویید
آیا از آن دسته افرادی هستید که همیشه تلاش میکنند دیگران را راضی نگه دارند؟ آیا احساس میکنید باید به همه درخواستها پاسخ مثبت بدهید تا دیگران از شما ناراحت نشوند؟
اگر چنین است، شاید زمان آن رسیده باشد که مرزهای شخصی خود را جدیتر بگیرید.
نهگفتن به معنای بیاحترامی، خودخواهی یا بیتوجهی به دیگران نیست. شما میتوانید با حفظ احترام و مهربانی، درخواستهایی را که با اولویتها، تواناییها یا ارزشهایتان هماهنگ نیستند، رد کنید.
برای مثال، ممکن است لازم باشد به مسئولیت اضافهای که وقت کافی برای آن ندارید، دعوتی که با برنامهتان سازگار نیست یا درخواستی که از نظر شما منطقی نیست، پاسخ منفی بدهید.
وقتی بدون درنظرگرفتن نیازهای خود به همه درخواستها پاسخ مثبت میدهید، ممکن است بهتدریج احساس خستگی، نارضایتی و ازدستدادن کنترل زندگی را تجربه کنید.
برای تمرین، این هفته تصمیم بگیرید دستکم به یک درخواست غیرضروری که واقعاً تمایلی به پذیرفتن آن ندارید، محترمانه نه بگویید.
میتوانید از جملههایی مانند این استفاده کنید:
· «ممنون که به من فکر کردی، اما در حال حاضر نمیتونم این مسئولیت رو قبول کنم.»
· «متأسفم، این بار امکانش رو ندارم.»
· «باید به برنامهها و مسئولیتهای فعلیام رسیدگی کنم، بنابراین نمیتونم قول بدم.»
به یاد داشته باشید که میتوانید مهربان باشید، بدون اینکه همیشه موافقت کنید. تعیین مرزهای سالم به شما کمک میکند برای نیازهای خود ارزش قائل شوید و تصمیمهای آگاهانهتری بگیرید.
۵. گفتوگویی دشوار را آغاز کنید
بعضی از گفتوگوها آنقدر دشوار به نظر میرسند که ترجیح میدهیم آنها را برای همیشه به تعویق بیندازیم. صحبت درباره افزایش حقوق با مدیر، حل یک اختلاف خانوادگی یا گفتوگو با فرزندان درباره موضوعات حساس، نمونههایی از این موقعیتها هستند.
آغاز چنین گفتوگوهایی به شجاعت نیاز دارد؛ بهویژه زمانی که نگران واکنش طرف مقابل یا نتیجه صحبت هستیم.
اما هرچه بیشتر از گفتوگوهای دشوار فرار کنیم، ممکن است اضطراب ما درباره آنها بیشتر شود و مشکلات نیز فرصت بیشتری برای پیچیدهشدن پیدا کنند.
برای اینکه این گفتوگوها را بهتر مدیریت کنید، چند قدم ساده بردارید:
۱. با افراد آگاه مشورت کنید. اگر مسئله پیچیده است، از فردی باتجربه و قابلاعتماد کمک بگیرید.
۲. هدف خود را مشخص کنید. پیش از شروع صحبت، فکر کنید دقیقاً میخواهید چه چیزی را بیان کنید و به چه نتیجهای امیدوار هستید.
۳. برای گفتوگو برنامهریزی کنید. زمان و مکان مناسبی انتخاب کنید که هر دو طرف فرصت کافی برای صحبتکردن داشته باشند.
۴. با آرامش و احترام صحبت کنید. بهجای سرزنشکردن، احساسات، نگرانیها و خواستههای خود را روشن بیان کنید.
۵. منتظر نتیجه بینقص نباشید. ممکن است گفتوگو دقیقاً مطابق انتظار شما پیش نرود؛ بااینحال، همین که برای حل مسئله قدم برداشتهاید، ارزشمند است.
برای مثال، اگر لازم است با فرزندتان درباره موضوعی حساس صحبت کنید، میتوانید بهجای یک سخنرانی طولانی، گفتوگو را با یک پرسش ساده آغاز کنید و به او فرصت دهید احساسات و دیدگاهش را بیان کند.
هرچه بیشتر یاد بگیرید در موقعیتهای دشوار با آرامش و مسئولیتپذیری گفتوگو کنید، توانایی شما در مدیریت اختلافها و مواجهه با چالشها افزایش پیدا میکند.
جمعبندی: قدرت خود را با قدمهای کوچک دوباره به دست آورید
همه ما گاهی در زندگی احساس ضعف، شکست یا ناتوانی میکنیم. این احساسها لزوماً نشانه کمبود توانایی نیستند؛ گاهی فقط به ما یادآوری میکنند که لازم است شیوه مواجهه خود با مشکلات را تغییر دهیم.
برای تقویت اعتمادبهنفس و احساس توانمندی، میتوانید از همین امروز شروع کنید: هدفی کوچک تعیین کنید، کاری را که به تعویق انداختهاید انجام دهید، تجربهای تازه را امتحان کنید، مرزهای شخصی خود را جدی بگیرید و گفتوگویی را که از آن فرار میکنید، آغاز کنید.
قرار نیست همیشه قوی باشید یا از پس همه مشکلات بهتنهایی بربیایید. قدرت واقعی گاهی در درخواست کمک، شناخت محدودیتها و انتخاب راهی امن و منطقی برای عبور از دشواریهاست.
لازم نیست یکشبه تغییر کنید؛ کافی است امروز یک قدم کوچک بردارید و فردا آن را ادامه دهید.
منبع اصلی: All Pro Dad
نویسنده: BJ Foster
بازنویسی و تنظیم برای انتشار: شبکه اوقات فراغت