غَمستان

پیرزن در را باز می‌کند. اشک می‌ریزم که بمانم. چشم می‌بندد عجوزه پیر و رو برمی‌گرداند. از خانه‌اش بیرون می‌زنم و جاده قبرستان را پایین می‌آیم. به ساکنان کوچه‌های شیب‌دار بالای روستا می‌رسم. از اینجا زندگی شروع می‌شود. روستا در دامنه‌ای کوهستانی است که با فاصله، قبرستان بالاترین نقطه آن است. از قبرستان تمام خانه‌ها پیداست و از تمام خانه‌ها قبرستان. زیر ناخنم پر از خاکست. هر شب زمین قبرستان را چنگ می‌زنم. آنقدر چنگ زده‌ام که زمین گویی شخم خورده. زیر پوسته زمین را جستجو می‌کنم. پیرزن گویی هزار ساله است، با این‌حال گوش‌های تیزی دارد. صدای کشیده شدن ناخنهایم بر خاک، خواب را بر او حرام کرده بود. از خانه‌اش که دست کمی از قبرهایش نداشت بیرونم کرد؛ با آنکه وقت رسیدنِ مرده، من بودم که زمین را می‌کندم. با دستهای خالی. یک‌متر، دو متر. آنقدر می‌کندم که پیرزن فریاد می‌زد: بس است. مرده‌ها قرار نیست به آنجایی بروند که روح پریشان تو رفته. بیرون می‌آمدم. دست‌ها را می‌شستم. بعد گره پوتین را باز می‌کردم و می‌شستم و در آفتاب می‌گذاشتمش. بعد بند لباس سفیدم را باز می‌کردم. بندی پشت سر. و لباس سفید را آنقدر می‌شستم تا دوباره مثل روز اولش شود. مثل روزی قبل از اولش بشود. سفیدی‌ای که هیچ خال سیاهی بر آن نیفتاده باشد. سفیدی ازلی. می‌شویم و پهن می‌کنم کنار بقیه رخت‌های سفید من و پیرزن. پیرزن آفتاب که طلوع می‌کرد، همین که نور از تک پنجره اتاقش راه به خانه می‌یافت، می‌نشست و موهای یک‌دست سفیدش را می‌بافت. بعد موهای سیاه مرا می‌بافت. در حیاط پشتی خانه باغبانی می‌کرد. ریشه تمام گیاهان در قبرستان بود. فرو رفته در تن‌های اجساد. هرچه از باغ می‌خوردیم طعم مرگ می‌داد. تن مرده‌ها مزد و روزی ما بود. و شب ها. شبها زوزه گرگ بود و نفیر باد. پیرزن می‌گفت: زمین را باید به قدر کفایت کند. اجساد قسمت حیوان‌های زیر زمین است، نه روی زمین.

کفش را میان چاله‌های خیس باران که تصویر آبی آسمان را در قلب خود دارد می‌زنم. قلبش می‌شکافد. به آخرین خانه ده می‌رسم. می‌خواهم از این روستا بیرون بزنم. بالاخره روستایی پیدا خواهم کرد که قبرکن بخواهد. در خانه باز است. پیرمرد در حیاط نشسته و به دیوار تکیه داده. نگاه خیره‌اش به روبروست. بوی مرگ را می‌شنوم، حتی از این فاصله. پا می‌گذارم داخل حیاط. درخت انجیر برگ‌های پهنش را سایه سر مرد کرده. نور خورشید از لابلای برگ‌هایش بر چشمهای خاموش و دستهای سردش می‌تابد. به تن خشکش نزدیک می‌شوم. باد موهای کم پشت سرش را تکان می‌دهد. و پرده از پنجره باز خانه به بیرون پر می‌زند. در سایه جلوی خانه چیزی تکان می‌خورد. چشم‌هایم را جمع می‌کنم. سگی نشسته روی زمین و سرش را به چپ و راست می‌چرخاند. می‌خواهم سرم را برگردانم که می‌بینم چیزی میان پاهایش است. چند توله کوچک در حال خوردن شیر هستند. کنار حیاط چرخ‌دستی پیرمرد را می‌بینم. چرخ را نزدیک پیرمرد می‌برم. جسم سنگینش را به سوی آن می‌کشم. به سختی تن لاغرش را که همچون کنده‌ای خشک و سفت شده روی چرخ می‌اندازم. عرق کرده‌ام و نفس‌نفس می‌زنم. گاری را هل می‌دهم و با سگ چشم در چشم می‌شوم. لحظاتی نگاهم می‌کند و سرش را پایین می‌اندازد و زوزه آرامی می‌کشد. تا قبرستان آرام آرام بالا می‌روم. خورشید رفته رفته به همراه بالا رفتن ما پایین می‌رود و روستا را در تاریکی فرو می‌برد. قبرستان آخرین نقطه‌ایست که آفتاب بر آن می‌تابد. در می‌زنم. پیرزن در را باز می‌کند. نگاهی به چرخ و من می‌اندازد. سری تکان می‌دهد و اجازه ورود می‌دهد. در را که می‌بندم آخرین قسمت خورشیدِ قرمز در افق فرو می‌رود.

شروع به کندن زمین می‌کنم، ماه کامل است. گرگ‌ها در فاصله‌ای نزدیک نشسته‌اند. پیرزن با شعله‌ای در دست پشت سرم ایستاده. مرده کنار پایم آرمیده. زمین را می‌کنم. به ریشه‌های گیاهان می‌خورم. ریشه‌ها بیشتر و بیشتر می‌شوند. پیرزن فانوس را زمین می‌گذارد. کنار مرده دراز می‌کشد. من نیز کنار پیرزن دراز می‌کشم. ماه ما را نگاه می‌کند.