هفته پیش یک ZenBook 14 مدل UX425 روی میز ما آمد که صاحبش، یک طراح گرافیک، می گفت «فقط کمی چای ریخت». لپ تاپ همان لحظه کار می کرد. او دستگاه را خاموش کرد، با سشوار خشکش کرد و دو روز صبر کرد. روز سوم لپ تاپ دیگر روشن نشد؛ نه چراغ شارژ، نه صدای فن، هیچ چیز.
این نوع پرونده برای ما آشناست و تقریبا همیشه یک الگو دارد: دستگاه بلافاصله بعد از ریختن مایع خراب نمی شود، چند روز بعد خراب می شود. می خواهم روند این یکی را قدم به قدم بنویسم، چون فکر می کنم دانستنش به کسی که همین الان یک لیوان کنار لپ تاپش دارد کمک می کند.
اولین کار، ثبت وضعیت ظاهری و گرفتن عکس از بدنه بود. بعد شارژر را از طریق یک USB-C متر وصل کردیم. این ابزار کوچک نشان می دهد لپ تاپ از شارژر چه ولتاژی درخواست می کند. یک UX425 سالم وقتی شارژر وصل می شود، از ۵ ولت به ۲۰ ولت می رود. این دستگاه روی ۵ ولت ماند و جریانی نکشید. یعنی مدار شارژ اصلا به مرحله مذاکره با شارژر نمی رسید. این عدد تقریبا به ما گفت کجا را باید نگاه کنیم.
بعد از باز کردن قاب پایینی، اولین کار قطع کانکتور باتری است، قبل از هر چیز دیگر. رد چای به راحتی دیده می شد: یک لایه چسبناک زیر ناحیه کیبورد و کمی اکسید سبز کنار چند قطعه ریز نزدیک مدار تغذیه. سشوار مایع را خشک کرده بود، ولی قند و املاح چای روی برد مانده بودند و همین ها در این دو روز کار خودشان را کرده بودند.
با مولتی متر مقاومت ریل ۳.۳ ولت را نسبت به بدنه اندازه گرفتیم: حدود دو اهم. روی یک برد سالم این عدد باید خیلی بیشتر باشد. پس جایی روی این ریل شورت داشتیم.
برای پیدا کردن شورت، با منبع تغذیه آزمایشگاهی ولتاژ پایین و جریان محدود به همان ریل دادیم و برد را زیر دوربین حرارتی نگاه کردیم. قطعه ای که شورت شده، گرم می شود. بعد از چند ثانیه یک خازن سرامیکی خیلی کوچک، کنار همان ناحیه اکسیدشده، روشن تر از بقیه برد شد. خازن را برداشتیم و مقاومت ریل بلافاصله به حالت عادی برگشت.
بعد از تعویض خازن، کل ناحیه آلوده را با الکل ایزوپروپیل و برس نرم تمیز کردیم تا اکسید و باقی مانده چای برداشته شود. اگر این مرحله انجام نشود، چند هفته بعد قطعه دیگری کنار همان خازن خراب می شود.
با اتصال دوباره باتری و شارژر، USB-C متر این بار ۲۰ ولت نشان داد و لپ تاپ روشن شد. دستگاه را چند ساعت زیر بار گذاشتیم، شارژ و دشارژ باتری را چک کردیم و تمام کلیدهای کیبورد را امتحان کردیم. دو کلید کمی چسبناک بودند که با تمیز کردن درست شدند. کل کار سه روز کاری طول کشید که بیشترش زمان تست بود، نه تعمیر.
این پرونده خوش عاقبت بود، چون مایع به تراشه های اصلی نرسیده بود. همیشه این طور نیست.
فورا دستگاه را خاموش کنید و شارژر را جدا کنید. منتظر نمانید ببینید کار می کند یا نه.
سشوار نزنید. گرما مایع را خشک می کند، ولی قند و املاح را روی برد باقی می گذارد.
لپ تاپ را در برنج نگذارید. برنج رطوبت داخل دستگاه را جذب نمی کند و فقط زمان را هدر می دهد.
لپ تاپ را برعکس و به شکل چادر قرار دهید تا مایع از کیبورد به سمت برد نرود.
هر چه زودتر دستگاه را به تعمیرگاه برسانید. در این پرونده، اگر لپ تاپ روز اول آورده می شد، احتمالا فقط به تمیزکاری نیاز داشت.
من این یادداشت را از کارگاه ایسوس سرویس می نویسم و قصد دارم هر چند وقت یک بار پرونده های جالب میز کارمان را همین جا ثبت کنم. اگر درباره خرابی لپ تاپ خودتان سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید.
