
مادر بزرگ نه می داند لاس زدن اگزیستانسیالیسم با ارزش های زندگی چیست و نه صادق هدایت را می شناسد، اوفقط دیگر نمی خواهد زنده باشد.
درست چهار هفته و سه روز و چهار ساعت پیش، بعد از آب و جاروی خانه و حیاط، سیراب کردن خاک تشنه ی باغچه نقلی ، بار گذاشتن دمپختک دلخواه پسرش و پهن کردن بساط چای و سماور در ایوان خانه، از خدا روی گردان شد. خدا مونس هفتاد ساله اش بود. چه شبها و روزهایی که با او سرکرده بود. چه روزها که به عشقش گرسنه مانده بود. با هردانه ی تسبیح با اسامی مختلف صدایش کرده بود. بعداز هر نماز برای همه دعا کرده بود.اما حالا علیه خودش عصیان کرده بود.
مادر بزرگ، صاف و ساده ، تمام انگیزه و علاقه های خود را به دنیا از دست داده بود. از هرچیز که او را به زندگی وصل می کرد دیگر بدش می آمد. دلش آشوب زده و خانه اش درهم ریخته بود.از یک نقطه یعنی همان چهار هفته و سه روز و چهار ساعت پیش به بعد، دیگر خسته شد. از زنده بودن، از نماز خواندن، از دعا گفتن و تسبیح انداختن. از خوش بینی، خسته شد. نه از آن جهت که پیر شده بود، نه.از آن رو که با خدا قهر کرده بود. چهار هفته و سه روز و چهار ساعت پیش خوشحال و خندان ، منتظر نشسته بود تا تنها نوه ی پسری اش را که تا آن وقت ندیده بود، ببیند. نوه ی چهار ساله، خارج از کشور از شکم مادر هلندیش به دنیا آمده بود. دروغ چرا، عکسش را دیده بود اما بغلش نکرده بود. بویش نکرده بود. برایش قصه نگفته بود. نخودچی و کشمش از جیب بغلش درنیاورده بود بدهد دستش. روی ماهش را نبوسیده بود. انگشتانش را لمس نکرده بود. با دیدنش الله و اکبر نگفته بود. برای اینکه کسی چشمش نزند اسپند روی آتش نریخته بود. اما توی خیال دستش را به دست او داده بود. با او کوچه هارا قدم زده بود. با افتحار نوه ی خارجیش را نشان درو همسایه داده بود. دم نانوایی مش عباس برای گرفتن دوتا نان سنگک ایستاده بود. چند سیر پنیر تبریز ، لای روزنامه از بقالی مش حسن خریده بود. بی تاب همه ی این کارهای نکرده نشسته بود تا نوه اش به همراه تنها پسر و عروس خارجی، زنگ در را بزنند. بیایند تو و او همه را در بغل پر از دلتنگیش فشاردهد. پسرش گفته بود: " اگه هواپیما تاخیر نداشته باشه، ۷ عصر اونجائیم. دلم برات یه ذره شده مامانی. دمپختکتو بار بزار که اومدیم."
کوچه ی تنگ و تاریک دنیا به قدر التماسهای مادربزرگ ،برای طلب مرگ از خدا، جا نداشت! دعایش نمی گرفت. نمی مرد. نمی دانست چرا نمی میرد!؟ سالها نماز خوانده بود.دعا کرده بود. ذکر گفته بود، اما حالا خدا نمی توانست برایش کاری بکند. همانطور که برای نوه ی ندیده اش، پسرش و عروسش کاری نکرده بود. اصلا اگر خدا می خواست می توانست نگذارد اتفاقی برای آنها بیفتد. می توانست اقلا بگذارد آنها را ببیند بعد هواپیمایشان سقوط کند.یا مثلا چند سال بعد که او می مرد جان آنها را می گرفت. چه چیز از دنیا کم میشد؟ چرا خدا خواست که او مرگ عزیزانش راببیند؟ خدا نخواست نوه اش زنده بماند. پسرش بماند. عروسش روی اورا ببیند. چرا؟ این چرا و هزاران چرایی که سالها به خاطر خدا، خودش را مجاب کرده بود از خودش نپرسد حالا به ذهن کم طاقتش هجوم آورده بود. راه های مردن را هرروز بررسی می کرد.همانجا که آن روز شوم منتظر نشسته بود می نشست و با خودش فکر می کرد: گاز بهتره یا داروی نظافت؟ شاید بهتره خودمو بندازم جلوی ماشین . یا از روی پل پایین پرت کنم. کدام راه مردن می توانست تسکین بیشتری به جسم و روح خسته ی مادر بزرگ بدهد؟ کدام راه زودتر او را به مرگ می رساند و کمتر از این عذابش می داد؟ باز توی فکر می رفت و از خودش می پرسید:"نمدونم چرا نممیرم؟دیگه برا کی بمونم؟ "
یک عمر ورد و ذکرو دعای سلامتی برای عزیزان از دهنش نیفتاده بود.حالا دیگر هیچکس را نداشت که برای سلامتیش دعا کند. شاید بهتر بود دوباره به خدا برگردد.با او آشتی کند. اما این بار از او مرگ بخواهد. کسی چه می دانست، شاید دعای مرگ بهتر از سلامتی جواب می داد. دعاهای روزانه ی مادر بزرگ دوباره شروع شده بود. همراه با آرزوی مرگ برای خود، دست نوه ی شیرین زبان قند عسلش را توی خیال، آن طرف دنیا می گرفت. باهم توی کوچه ها قدم می زدند. کیف می کرد که زانو و کمرش دیگر درد نمی کند.
نوه ی کوچک هم خوشحال و ذوق زده از اینکه با مادربزرگش راه می رود. دستش را می کشید و لبخند مادر بزرگ را پررنگتر می کرد. پسر بچه دلش می خواست جلوتر از مادر بزرگ برود و مادر بزرگ انگار که جوان شده ، پا به پای پسر بچه قدم بر میداشت. برایش از بقالی مش حسن آب نبات می خرید. به پارک نزدیک خانه می برد.با دست خودش روی سرسره می نشاند. مواظب بود خم به ابرویش نیاید و اشک به چشمانش ننشیند.بعد برایش بستنی یخی هم می گرفت تا جگرش حال بیاید. اما با صدای جیغ بچه ای توی خیابان خیلی زود به واقعیت بر می گشت و درد توی زانوها و کمرش می پیچید و می نشست. تحمل این داغ بزرگ برایش زجرآور بود. واقعیت ایدئولوژی مادر بزرگ لخت و بدون حاشیه بود. دیگر نمی خواست زندگی کند. آبکی بودن دعاهایی که کرده بود هر لحظه به ذهن آشفته اش هجوم می آورد .یادش آمد راه دیگری هم برای زنده نماندنش هست. به ته مانده ی مرگ موشی که سال پیش خریده بود تا موشی که در زیر زمین خانه جاخوش کرده بکشد، فکر کرد. با این فکر که با خوردن مرگ موش از این همه فکر و خیال، درد و رنج، بودن و نبودن راحت می شود، جرات گرفت. دیگر همه ی پرسش های ذهن کم سوادش به جواب رسیده بود. خدا نمی توانست برای او کاری بکند. پایبندی به آن همه سال عبادت و ذکر کاری کرده بود که از خودش بیزار شود. نماز، دعا و روزه به هیچ دردش نخورده بود. حتی نتوانسته بود خدا را مجاب کند که جان نوه اش را نگیرد. حباب ها ته لیوان سم حل شده در آب ، هنوز قل می زد که همسایه ها به خاطر بوی گاز، در خانه ی مادر بزرگ را شکستند.
فرشته اشتری