یکی از آفتهایی که در تهیه استراتژی وجود دارد اینست که مردم تهیه استراتژی را بیش از حد نیاز سخت میکنند; بیش از حد بر ابزارها تمرکز میکنند برخی نیز به این مشکل میخورند که فکر میکنند همه چیز در مورد دید وسیع و آینده محور است. یا اینکه فکر میکنند استراتژی فقط فکر کردن در مورد تغییر مسیر است. حقیقت اینست که استراتژی تا حدی همه اینهاست اما نمیتوان به تنهایی با یکی ازین روشها به نتایج مورد رضایت رسید.
راه سادهتری از نظر راجر مارتین نویسنده کتاب "playing to win" وجود دارد. این روش از پاسخ به پنج پرسش به هم مرتبط آبشاری است که به صورت منطقی مرتب شدهاند. این پرسشها به شکل زیرند:
1-رویاهای گسترده ما برای سازمان چیست و چه اهداف مشخصی برای اندازهگیری پیشرفتمان داریم؟
2-در زمینه بالقوهای که در دسترس ماست کجا را برای بازی انتخاب میکنیم و در کجا این کار را انجام نمیدهیم؟
3- چگونه در زمین بازیای که انتخاب کردیم با سایر رقبا به برد میرسیم؟
4-چه قابلیتهای برای ساختن و حفظ برد نیاز است؟
5- چه سیستم مدیریتی برای اداره برای ساختن و حفظ برد نیاز است؟

باید پنج پاسخ به این پرسشها با هم هماهنگ و پشتیبان یکدیگر باشند تا به نتیجه درستی برسیم. نمیتوان سودای بازیگر جهانی شدن در یک عرصه را داشت اما زمین بازی، زمین بازی تجارت محلی باشد. همچنین بردن از طریق سیستم پخش قوی بدون داشتن یا ایجاد قابلیتها و سیستم مدیریت مناسب آن امکانپذیر نیست.
به طور سنتی بیشتر شرکتها برای شروع از ایجاد بیانیه ماموریت و چشمانداز شروع میکنند که در نهایت آنهارا ناامید و سرخورده خواهد کرد. ساخت یک رویا/ماموریت/چشمانداز بدون فکر کردن به اینکه در کجا و چگونه باید بازی کرد به محصول با معنایی ختم نمیشود. به همین ترتیب اگر تنها به مکان و چگونگی برد فکر کرد بدون اینکه رویاها و اهداف را در نظر داشت زیرا در این حالت شما به استراتژی ای میرسید که اهدافتان را برآورده میکند اما دقیقا چیزی نیست که شما میخواهید.
در واقع چیزی که نویسنده قصد بیان آن را دارد اینست که برای ساخت یک استراتژی خوب باید از روش تکرار استفاده نمود یعنی مقداری در مورد هر مرحله از مراحل پنجگانه اندیشید و سپس باز گشت و اصلاح و هماهنگی این پنج زمینه را با هم و همزمان ادامه داد تا در نهایت کاملا همخوان شوند و به چیزی یکپارچه و قابل انجام تبدیل شود. این کار باعث میشود از پروسه طولانی و مشقت بار طراحی کلاسیک استراتژی و تلاش بیپایان برای ساخت چشم انداز مناسب و و نمودارهای swot که راهی به جایی نمیبرند پرهیز کرد و در چارچوبی کوچک و نظام مند به خلق یک استراتژی خوب پرداخت.
یکی از مشکلاتی که برخی استفادهکنندگان ازین روش دارند اینست که در مرحلهای ازین پروسه گیر میکنند. همهی کاربران به راحتی باکس اول و باکس دوم را پر میکنند اما در باکس چگونگی کسب برد توقف میکنند. .دلیل این امر به این خاطر بود که آنها محل بازی را بدون توجه و درنظرگرفتن چگونگی برد در نظر گرفتند. در این مدل این پنج انتخاب به یکدیگر متصلند و یکدیگر را تقویت میکنند.
محل بازی و چگونگی برد به هم متصلند و "با هم" قلب استراتژی اند. بدون یک ترکیب عالی از محل بازی و چگونگی برد نمیتوانید یک استراتژی ارزنده داشتهباشید. همچنین این دو نیز باید به یک رویای برد الهام بخش متصل باشند. از طرفی قابلیت و سیستم مدیریتی نیز به محل بازی و چگونگی برد متصلند. اگر قابلیتها و سیستم مدیریتیای ندارید و یا نمیتوانید ایجاد کنید که محل بازی و چگونگی برد را اجابت کند، در این صورت با خود روراست باشید؛ این در واقع استراتژی نیست یک خیالپردازی است.
نویسنده در پاسخ به منتفدانی که بین بخش های اجرایی و تاکتیکی تمایز قایل میشوند و دو بخش آخر را اجرایی و نه مربوط به استراتژی میدانند میگوید یک استراتژی موفق نیاز به هر پنج بخش دارد صرف نظر از آنکه چه نامی برای آن انتخاب میکنید.
متمرکز شدن بر روی محل بازی بدون در نظر گرفتن چگونگی برد به یک نتیجه خوب و سازنده در مورد چگونگی منتهی نمیشود. به این خاطر که محل بازی بدون توجه به چگونگی برد در نظر گرفته شده است. هزاران انتخاب ممکن و شایسته برای مکان بازی بدون در نظر گرفتن چگونگی برد وجود دارد. بنابراین بدون توجه به چگونگی برد نمیتوانیم تشخیص دهیم کدام محل بازی قوی و یا ضعیف است. و نیاز به هردو است تا قوی و یا ضعیف بودنشان را تشخیص دهیم. بنابراین علی رغم باور عامه هیچ راه همیشه عای برای برای بردن وجود ندارد و اینکه انتخابهای چگونگی برد مفید هستند یا نه بستگی به محل بازی دارد. اگر محل بازی یک نیش تنگ باشد و چگونگی برد حجم بالا باشد مسلم است که این استراتژی به نتیجه نخواهد رسید.
اوبر نیز به این دام افتاد و فکر کرد که چگونگی برد یک نرمافزار تاکسی آنلاین با استفاده آسان برای هر محل بازی ای جواب میدهد. اما معلوم شد چگونگی برد اوبر در چین با توجه به اینکه اوبر اولین ورودکننده به بازار نیست و این مزیت را ندارد با آمریکا تفاوت دارد و تسلیم بازیگران دیگر این منطقه مثل didi شد.
تنها راه ایجاد هوشمندانه و مفید استرتژی همین در نظر گرفتن جفت منطبق محل بازی و چگونگی برد است که دامنه متنوعی از جفتهارا میدهد که باید در مورد آنها سوالات زیر را بپرسیم:
· آیا میتوان به یک رویای الهام بخش جذاب متصل کرد؟
· آیا در حال حاضر قابلیتهایی را که لازم است برای برد در جایی که میخواهیم بازی کنیم را میتوانیم ایجاد کنیم؟
· آیا می توانیم سیستم های مدیریتی را که برای پشتیبانی از ساخت و حفظ قابلیتها لازم است ، ایجاد کنیم؟
جفتهایی که پاسخ مثبت قطعی به این سوالات میدهند باید برای ملاحظه بیشتر مورد بررسی قرار گیرند.
مهم نیست که آیا سوال استراتژیک هدف قرار دادن گسترده یا محدود یا دنبال کردن هزینه های پایین یا استراتژی تمایز است. مهم این است که جوابها کاملا با هم جفت باشند.
برگرفته از مقالات:
انتخابهای استراتژیک نیاز است به طور همزمان ایجاد شوند نه به ترتیب