به طور معمول، بستهبندیها اهمیت کمی نسبت به طرحهای کاربردی خود دارند. یک کاربرد اصلی برای بستهبندی تعریف شده است که آن هم به منظور نگهداری ایمن از محمولهی داخل آنهاست. در اکثر اوقات که ما خرید میکنیم زمانی را به بستهبندی آن اختصاص نمیدهیم و به سرعت آن را باز یا پاره میکنیم و بدون درنگ بقایای بستهبندی را به سطل زباله منتقل میکنیم. این امری طبیعیست چرا که ما به دنبال چیزی هستیم که در درون بستهبندی قرار دارد و خودِ بستهبندی تا زمانی که محصول ما در سلامت کامل به دست ما رسیده باشد کاربرد دیگری ندارد.
با توجه به تمامی این رفتارها، تعدادی از کمپانیها در راستای انقلاب در صنعت بستهبندی برآمدند و اهمیتی ویژهای را به سمت این حرفه سرازیر کردند که در ادامه به معرفی تعدادی از این برندها خواهیم پرداخت. برندهایی که با بستهبندیهای منحصر به فرد خود جایگاه ویژهای در بین مخاطبین و خریداران خود بدست آوردند.
تیفانی و شرکا (Tiffany & Co)
شرکت تیفانی از جمله مهمترینها در این مسیر محسوب میشود. جعبههای آبی رنگ آنها که الهام گرفته شده از رنگ تخمهای پرنده سینه سرخ است در حال حاضر به یکی از مهمترین نمادهای مهمانیها، از جمله مراسم ازدواج و تولد تبدیل شده است. از این جعبههای آبی رنگ برای تزیین کیک تولد الهام گرفته میشود و همچنین مدلهای کوچکتر و تزیینی این جعبهها با قیمت دویست و پنجاه دلار برای علاقمندان به فروش میرسد.

امروزه اهمیت بستهبندی این کمپانیِ فروش و طراحی جواهرات از اصل محصولی که در آن قرار گرفته پر اهمیتتر است و میتوان گفت که شرکت تیفانی در این زمینه به موفقیتی بزرگ دست پیدا کرده است. اَد ویک (Adweek) در سال ۲۰۱۴ از این جعبه به عنوان محبوبترین بستهبندی در جهان نام برد.
اما در این مسیر تیفانی تنها نیست و شرکتها و برندهای دیگری هم هستند که با بستهبندیهای منحصر به فرد خود توانستهاند تا نام خود را در بین مخاطبین مطرح کنند. برخی از آنها حتی پا را از این هم فراتر گذاشته و با فرهنگ جوامع درآمیختند. برخی به سرعت قابل تشخیص هستند، در حالی که برخی خاطرات دلپذیر یا احساس قدیمی را برمیانگیزند. به اعتقاد دَن بَلَــن (Dan Balan)، مدیر عامل شرکت تجاری حمل و نقل فَسترَک (Fast Raqq) «یک طراحی بستهبندی خوب، که در هم گسیخته، خیرهکننده و جسورانه است، اغلب با جادوی زمان طنین انداز است.»
طراحی مثلثی شکلات توبلهرون (Toblerone Chocolate Bar)
نماد بارزی از فکر کردن خارج از جعبه! یک ایده جدید برای بستهبندی شکلات توبلهرون که در سال ۱۹۰۶ توسط صاحب این شرکت سوئیسی ارائه شد.

تئودور توبلِــر (Theodore Tobler) تصمیم گرفت تا شکلاتهای عسلی با دانههای بادام زمینی خود را در قالب مثلثی تولید کند. توبلر و مدیر تولید او، امیل بامان (Emil Baumann)، ظاهراً این ایده را از ماترهورن (Matterhorn)، کوهی در سوئیس که به خاطر قله تقریباً متقارن و هرمی شکل معروف است، الهام گرفتند. هرچند که داستان دیگری از منشاء الهام توبلـر مطرح است که راوی آن پسران توبلر بودهاند. داستان به یک کاباره در پاریس برمیگردد. او به تماشای نمایشی که در کاباره برگزار میشد نشست و در صحنه آخر که بازیگران سوار بر هم یک هرم را تشکیل دادند او را به وجد آورد. به گفته پسران آقای توبلر منشاء اصلی طرح مثلثی شکل منحصر به فرد شکلاتهای توبلهرون نیز از همین بخش از نمایش الهام گرفته شده است.
قوطی سوپ کمپبل (Campbell's Soup Can)
اندی وارهول (Andy Warhol) در سال ۱۹۶۲ آمریکا را وادار کرد تا قوطی قرمز و سفید سوپهای کمپبل را با نور کاملاً متفاوت از سری بومهای خود که هر یک از انواع سوپهای شرکت را به تصویر کشیده بود مشاهده کند. این حرکت وارهول سر و صدای زیادی در دنیای هنر به پا کرد و بسیاری از منتقدین اعتقاد داشتند که این تنها یک «شوخی» بوده و بس. در عین حال برخی دیگر اعتقاد داشتند که قصد وارهول طرح بیانیهای در رابطه با مصرفگرایی و هویت سازمانی بوده است. به هر شکل، شخصیت حرفهای وارهول وارد دوران جدیدی شد.

ویلیام بورلی مورفی (William Beverly Murphy)، مدیر عامل شرکت کمپبل سوپ در ابتدا نگران این کار بود. او تصمیم گرفت که کمی صبر کرده تا بازخورد مخاطبین را بررسی کند و در نهایت با رضایت کامل طرح را پذیرفت. امروزه قوطیهای سوپ کمپبل از شناخته شدهترین برندهای محصولات غذایی کنسروی محسوب میشود که در عرصههای مختلف هنری، از نقاشی تا سینما از آن به عنوان نمادی مشخص استفاده شده است.
بطری شماره ۵ شانِل (Chanel No.5 Bottle)
دریافتن اینکه در سال ۱۹۲۰ این بطری شماره ۵ شانِل بود که پاریس را تحت تاثیر قرار داد یا عطری که در آن بود، کار بسیار دشواری خواهد بود. امروزه و با گذشت چندین دهه از تولید این عطر و بطری نگهدارنده آن، همچنان به عنوان طرحی انقلابی بشمار میروند.

طراحی ساده بطری به قدری قدرتمند است که زمان را در خود ذوب کرده و همچنان برای مخاطبین و خریداران چشمنواز است. از فرم کاملاً برجسته که تداعیگر سنگهای تزیینیست گرفته تا برچسب مختصر و سفید که با متن کاملاً واضح و سیاه تزیین شده است، شیء ساخته که به بهترین شکل مدرنیته را به نمایش میکشد. کمپانی شانِل در سال ۲۰۱۳ نمونههای پلکسی گلاس (Plexiglas) از این عطر را برای جایگزین کردن بطریهای شیشهایی شروع کرد، هرچند که قیمتها به قدری بالاست که تنها با تقاضای مشتریان این محصول در اختیارشان قرار خواهد گرفت.
به نظر شما بسته بندی و تناسب آن با محصول چقدر اهمیت دارد؟
برای خواندن مطالب بیشتر پیرامون دنیای هنر به وبسایت www.artunity.art مراجعه کنید.
گردآوری و ترجمه: علیرضا محسنی