هجران

این روزها هنگامی که صحبت از مهاجرت می‌شود، این کلمه چنان راحت و روان بر لب‌ها جاریست که پنداری ریشه مهاجرت، وصل است و نه هجر! در باب غم هجر و هجران در ادبیات کلاسیک و معاصر سخن‌ها بسیار رفته و از غمش گفتن از حوصله بحث خارج است. اما چنان شده است که بر هجر شکر میگوییم و سور می‌دهیم. روزگاری این مهاجران غربت، گون بسته‌پا بوده‌اند که از پس خشکانده‌شدن، ریشه از خاک این کویر وحشت رهانیده و خود را به دست نسیم سپرده‌اند تا برساندشان به شکوفه‌ها، به باران. تا ریشه در خاکی کنند که بالیده شوند و دگر روی غبار بیابان نبینند. حالی اینکه ایران را، این ایران خانم زیبا را کویر وحشت بنامیم هم جای بسی رنجش و درد است. اما چه می‌توان کرد که گفته‌اند و می‌گویند و می‌گوییم.
این من، من گون بسته‌پا، گون خسته از غبار بیابان، ریشه در خاک دوانیده‌ام و نگران گون‌های بر دست نسیم. نگران آنکه اصلا من بیابان‌زده، با شکوفه‌ها، با باران سازگاری‌ام است؟ نگران آنکه دل گرفته مرا سپردنش به نسیم درمانی هست؟ نگران آنکه مرا یارای ریشه از خاک رهانیدنم است؟ نگران آنکه توان تاب غریبگی را دارم؟ و تو بگو

درون روستای خواب
درختان فلج و بیمار و
آن طفلان خردینک
گرسنه زیر بار کار
و مردانی که با دستان خود
سازند پیش چشم خود دیوار
و بالاتر و بالاتر
تو در آن سوی آن دیوار آبستن
نگر آنجا چه می‌بینی ؟
'شفیعی کدکنی'