سفری به آینده صتعت گیم و پیشرفتهای احتمالیش با کمک فنّاوریهایی که هنوز به تکامل نرسیدهاند. همراه ما باشید.

زمانی که نینتندو در سال ۱۹۸۳ یکی از محبوبترین کنسولهای تاریخ، یعنی NES را روانه بازار کرد کمتر کسی تصوّر میکرد که ۳۷ سال بعد، کنسولهایی بر پایهی فنّاوریهای ابری به بازار عرضه شوند. در ۳۰ سال آینده این صنعت چه اتّفاقاتی رخ خواهد داد؟ آیا قادر به پیشبینی آن هستیم؟
بدون شک صحبت از پیشبینی دقیق اتفاقاتی که در آینده رخ میدهد، امری ناممکن است. ولی شاید بتوانیم با بررّسی برخی فنّاوریهای روز که هنوز به تکامل نرسیدند، مقداری از این مسیر تاریک را روشن کنیم و یک دید کلّی از آیندهی صنعت محبوبمان بدست آوریم. برخی افراد در گذشته این کار را انجام دادند.
در سال ۱۹۹۲ فیلمی به نام The Lawnmower Man به کارگردانی Brett Leonard روی پردهی سینما رفت که در این فیلم عینکی نشان داده شد که بسیار شبیه به عینکهای واقعیت مجازی امروزه بود.
این فیلم ۲۴ سال قبل از عرضه PSVR ساخته شده بود ولی فنّاوری آینده را تا حدود زیادی درست پیشبینی کرده بود. حدسهای ما در مورد آینده چگونه خواهد بود؟
بدون شک یکی از عوامل مهم و تعیین کننده در آینده صنعت گیم، واقعیت مجازی خواهد بود زیرا به عقیدهی بسیاری این فناوری هنوز به بلوغ نرسیده و بستر لازم برای پیشرفت و همهگیر شدن آن کاملاً فراهم است.
طبق بررّسی دادهها توسّط موُسسه آماری super data research در پایان سال ۲۰۲۲ ارزش صنعت واقعیت مجازی به ۱۳.۷ بیلیون دلار خواهد رسید. در حالی که این مقدار در سال ۲۰۱۸، ۳.۳ بیلیون دلار بود که این اختلاف زیاد نشاندهندهی پیشرفت چشمگیر این صنعت بین کاربران است.

با توجّه به نمودار بالا میتوان اینگونه برداشت کرد که فنّاوری واقعیّت مجازی از سال ۲۰۱۸ شروع به اوجگیری با سیر صعودی کرده است و آمار به ما نشان میدهد که که این سیر صعودی ادامهدار خواهد بود.

نمودار بالا به ما نشان میدهد که سهم بازیهای ویدئویی در نرمافزارهای مرتبط با واقعیت مجازی نسبت به سایر صنایعی که از این فنّاوری استفاده میکنند ۱۰ درصد بیشتر است که عدد قابل توجّهی به حساب میآید. پس دور از انتظار نیست که در آینده هم این فناوری تاثیر بیشتری روی صنعت بازیسازی بگزارد.
آینده واقعیت مجازی در بازیهای ویدئویی با توجّه به نشانههای موجود، از دو منظر قابل بررّسی است. در این قسمت بیشتر مواردی که روی گیمرهای هاردکور تاُثیرگذار خواهند بود موردبررّسی قرار گرفتهاند.
قطعاً ملاقات با شخصیتهای محبوب در بستری که واقعیت مجازی فراهم میکند، ایدهی دیوانهواری است که هر گیمری را از خود بیخود میکند. ملاقات با سم فیشر یا کریتوس و .... از نزدیک و فاصلهی چند متری. چه کسی از این ایده استقبال نمیکند؟
تجربهای مشابه با بازیهای آنلاین امروزی ولی در فضایی که واقعیت مجازی آن را فراهم میکند. مانند تجربهی یک بازی شوتر اول شخص ۳۲×۳۲ که ۶۴ گیمر در یک فضای مجازی واحد در مقابل هم قرار میگیرند. امروزه عناوین محدودی تجربههای آنلاینی را در فضای واقعیت مجازی فراهم کردهاند ولی هنوز جای کار بسیاری دارند و مسلماً در آینده پیشرفت چشمگیری خواهند کرد.

امروزه فناوری واقعیت مجازی امکانات خوبی را فراهم کردهاند که زمینهی پیشرفت بسیاری را دارا هستند. یکی از این امکانات Hybrid Multiplayer نام دارد. این قابلیت به این شکل است که یک بازیکن عینک VR و یک بازیکن بدون عینک و در بعضی موارد با کنترلر به تجربهی بازی میپردازند. بازیکنی که عینک به چشم ندارد معمولاً نقش راهنما را در این عناوین ایفا میکند. Keep Talking And Nobody Explodes نمونهای از این عناوین است که امروزه منتشر شده است ولی بستر پیشرفت در عناوین به شدت گسترده است و باید منتظر عرضه عناوین بسیاری در آینده باشیم.

قابلیت موجود دیگری که به صورت محدود در اختیار مخاطبان قرار دارد، Conventional multiplayer games نام دارد. همانطور که قبلتر اشاره شد این قابلیت تجربهای مانند عناوین مولتیپلیر امروزه مانند counter strike است ولی در محیطی مبتنی بر ویژگیهای فضای واقعیت مجازی. Pavlov VR از نمونههای امروزی این قابلیت است که تجربهی جالبی را برای مخاطبانش رقم میزند.

این فنّاوری از سالها قبل به صورت بسیار محدود در اختیار جامعه گیمرها قرار گرفته است. قابلیت Vibration یا لرزش سالهاست از طریق کنترلرهای کنشسولها به القای هر چه بیشتر حسّ مورد نظر بازیسازان به گیمر کمک میکند. Nintendo 64 Rumble Pack اولین کنسولی بود که از قابلیت لرزش در کنترلرهای خود استفاده کرد. کنترلرهایی که در پک مخصوص Star Fox قرار گرفته بود. مدّت بسیار کمی بعد از نینتندو، سونی نیز از کنترلرهای خود که قابلیت لرزش داشت را رونمایی کرد که Duelshock نام گرفت
این فنّاوری امروزه ابعاد جدیدی را در مقابل خود میبیند که با الهام از همین کنترلرهای دارای لرزش در حال توسعه هستند. توسعهدهندگان در حال کار روی کیتهای جدیدی هستند که اغلب پوشیدنی هستند و با اتّصال سنسورهای مخصوص به بدن گیمر به انتقال حسهای مختلف از بازی به گیمر کمک میکنند.

برخی از این کیتهای توسعه به مرحلهی تولید نیز رسیدهاند که تجربهی آنها چشمانداز خوبی از آینده در اختیارمان قرار میدهد. PrioVR مثال خوبی است از این کیتها که به مرحله تولید رسیدند. این کیت دارای دو کنترلر بدون نیاز به دوربین است و سنسورهای آن روی نقاط کلیدی بدن قرار میگیرند و حرکات شما را ضبط کرده و به محیط بازی منتقل میکنند.

برای بررّسی تاُثیر واقعیت افزوده در آینده صنعت گیم ابتدا به تعریف کلّی آن و تفاوتهایش با واقعیت مجازی میپردازیم.
به زبان ساده VR به فنّاوری گفته میشود که در آن چشمِ شما مواردی را میبیند که در دنیای واقعی وجود ندارند. در این فنّاوری اگر سر خود را به طرفی بچرخانید تصویری که مشاهده میکنید نیز با همان مقدار، تغییر زاویه داده و محیط جدیدی را مشاهده میکنید که با دنیای حقیقی تفاوت دارد. در واقع در فنّاوری واقعیت مجازی شما تصاویری را مشاهده میکنید که در دنیای حقیقی وجود ندارند. به بیان سادهتر واقعیت مجازی حواسّ دیدن و شنیدن را تحریک میکند و چون مخاطب در یک دنیای دیگر حضور دارد، بستر بسیار مناسبی جهت داستانگویی و فضاسازی مرتبط با آن فراهم میشود. کاربرد این فنّاوری اغلب در ویدئو گیم و فیلمهای سه بعدی مورد استفاده قرار میگیرد. جدا از حوضهی سرگرمی، واقعیت مجازی در موارد آموزشی نیز کاربرد دارد مانند آموزشهای ابتدایی برای خلبانان که جهت افزایش مهارت از این فنّاوری به بهترین شکل در دنیای واقعی استفاده کردهاند. واقعیت مجازی اغلب نیاز به جسمی برای پوشش هر دو چشم دارد و امروزه اغلب از عینکهایی مجهّز به نمایشگر و لنز جهت این پوشش استفاده میشود. البته تصویر جایگزین در سراسر محدوده دید ما دیده نمی شود. در بیشتر موارد لبه صفحه نمایش را میبینید که تا حدودی این واقعیت را دچار اختلال میکند. از آسیبهای واقعیت مجازی می توان به این مورد اشاره کرد که هنگامی که مغز شما احساس میکند در دنیایی واقعیِ جدا از دنیای حقیقی قرار گرفته است واکنشهای بدن را نیز به همان مقدار واقعی میکند و ممکن است منجر به حالت تهوع شود که مشکل جدّی بسیاری از مخاطبین این فنّاوری همین مورد است ولی مطمئناً با پیشرفت تکنولوژی در آیندهی نه چندان دور راهی نیز برای حلّ این مشکل یافت میشود. مثالهای بسیاری از عناوین واقعیت مجازی در حوضهی گیم وجود دارند مانند تمام عناوین PSVR. در حوضهی سینما نیز به نسخهی سه بعدی آواتار اشاره میکنیم که در زمان پخش خود عنوانی انقلابی یه شمار میرفت.

حال که با واقعیت مجازی آشنا شدیم نوبت میرسد به تعریفی ساده و قابل درک از واقعیت افزوده و در نهایت تاُثیر آن بر آینده ویدئو گیم را زیر ذرّهبین میبریم.
در اینجا برخلاف قبل محیط ما همان محیط دنیای حقیقی خودمان است با این تفاوت که به کمک واقعیت افزوده اِلِمانی مجازی به آن اضافه شده است. به عنوان مثال میتوانیم از طریق نمایشگر تلفن همراهمان ایمیلها را به صورت سهبعدی روی میز کارمان ببینیم یا هنگام رانندگی جهتهای حرکت پیشرو را از طریق چشمی مخصوص، روی شیشهی خودرو مشاهده کنیم تا مسیریابی به بهترین شکل انجام گیرد. ازنمونههای کاربرد واقعیت افزوده که امروزه در دسترس است میتوان به اسکن کدهای QR و مشاهدهی تصویر مورد نظر توسعه دهنده اشاره کرد.
معروفترین مثال کاربرد فنّاوری قابلیت افزوده در ویدئو گیم را میتوان Pokemon GO بر شمرد که از محبوبیت بسیاری بین گیمرهای تلفنهای هوشمند برخوردار است.

از دیگر کاربردهای فنّاوری واقعیت افزوده میتوان به کاربرد آن در علم پزشکی اشاره کرد که با توجّه به بحث این مطلب، وارد به این مقوله نمیشویم و صرفاً به اشارهای گذرا به آن بسنده میکنیم.

همانطور که در بحثهای مربوط به واقعیت مجازی و واقعیت افزوده بررّسی کردیم، قابلیتهای این فناوریهای نوپا بسیار بیشتر از عملکرد آنها در حال حاضر است. شاید یک دلیل این امر سختافزارهای کنونی باشند که نسبت به نسل هشتم کنسولها از عملکرد ضعیفتری رنج میبرند. بدون شک با ظهور نسلهای بعدی این فناوریها شاهد انقلابی در صنعت گیم خواهیم بود.
تصوّر کنید یک بازیکن حرفهای یک بازی خاص در لسآنجلس لباس مخصوص خود را پوشیده و هدست واقعیت مجازی را بر روی سر میگزارد و در یک محیط مجازی با دیگر بازیکنهای حرفهای دنیا به رقابت میپردازد. علاوه بر بازیکنان هزاران نفر تماشاگر نیز در جایگاه مخصوص خود در حالی که هدستهای خود را روی سر دارند به تماشای این رقابت جذّاب در فضای مجازی میپردازند. این ایده تصویر بسیار هیجانانگیزی از آینده به ما میدهد ولی در عین حال چندان دور از دسترس نیست. کافی است نگاهی به نمودارهای زیر بیاندازیم.
نمودار زیر محبوبترین عناوینی که در توییچ و یوتیوب بازدیدکننده داشتند را در ماه مارچ ۲۰۱۸ میلادی نشان میدهد.

نمودار پایین نیز میزان ساعتهای مشاهده شده در عناوین مختلف را در ماه February 2018 نشان میدهند.

حتماً مسابقات جامجهانی فورتنایت را تماشا کردید. مسابقاتی که چندی پیش در نیویورک برگزار شد و در حضور چندین هزار تماشاگر، Bugha موفّق به کسب مقام اوّل و بردن جایزه سه ملیون دلاری این مسابقات شد. حال فرض کنید هر کس بتواند از هر جایی که باشد در استادیوم حضور داشته باشد و رقابتها را از نزدیک تماشا کند. تنها وسیلهی لازم یک هدست است. مسلّماً این قابلیت افراد بسیاری را جذب خود میکند و سرمایههای میلیون دلاری را روانه صنعت گیم خواهد کرد. پس چرا آینده اینگونه نباشد؟
نمودار زیر درآمد ورزشهای الکترونیکی را در سراسر جهان بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ را نشان میدهد که نشان از پیشرفت روزافزون این رشته در جهان دارد.

در نمودار پایین نیز میتوانید درصد بینندگان و علاقهمندان به ورزشهای الکترونیکی در سراسر نقاط جهان مشاهده کنید. نکتهی جالب بینندگان بیشتر آسیا نسبت به سایر نقاط جهان است.

سادهترین نتیجهگیری که میتوانیم از نمودارها و جداول ارائه شده کنیم این است که هرچه جلوتر میرویم مخاطبین حوزه استریمینگ گیم روز به روز بیشتر میشود حال شاید تیتر مربوط به این قسمت که بیانگر تماشاگران بیشتر نسبت به بازیکنان بیشتر در آینده بود را بهتر درک کنیم.

زمانی که گوگل از سرویس ابری گیمینگ خود یعنی گوگل استادیا (Google Stadia) رونمایی کرد، زنگ خطر برای بسیاری از غولهای بازیسازی به صدا درآمد چون معمولاً وقتی گوگل پا به عرصهای خاص بگزارد، کمتر رقیبی توان رقابت با این ابر شرکت را دارد. این حرکت از گوگل را اینطور میتوان برداشت که این شرکت بستر بسیار مناسبی را جهت رشد و سرمایهگذاری پیدا کرده. از مدّتها قبل زمزمههایی به گوش میرسید که عمر کنسولها به پایان رسیده و نسل بعد نسل بازی در فضای ابری است. بر خلاف اکثر مردم دنیا که از این اخبار هیجان زدهاند و برای رویارویی با نسل بعد فنّاوری گیمینگ لحظهشماری میکنند، متاُسفانه ما در ایران از آن فراری هستیم. چون در همین نسل حاضر هم با وضع نامناسب پینگ و بسیار موارد دیگر، تا همینجای کار هم به زور خودمان را همراه بقیه کشاندیم! امّا حقیقت این است که تکنولوژی منتظر ما نمیماند و دیر یا زود باید با سختافزارهای گیمینگ موجود وداع کنیم.

امروزه اکثر حوضههای سرگرمی یا تبدیل به سرویس شدهاند یا در حال تبدیل شدن به آن هستند. ابتدا نوبت به رسانههای موسیقی بود که الان قویترین رسانههای موسیقی دنیا کاملاً تبدیل به سرویسهای موسیقی شدند که هم کار را برای توسعهدهندگان راحتتر کردهاند هم تجربهی بهتری در اختیار مخاطبان قرار میدهد. حوزهی بعدی مربوط به فیلم و تلوزیون بود و حال قرعه به نام صنعت گیم افتاده است.
تبدیل شدن به سرویس یک سود دوطرفه است. توسعهدهندگان بدون نیاز به هزینههای گزاف قادر به ارتقاء و یا رفع مشکلات احتمالی سرویس خود هستند در حالی که برای طراحی و ساخت و تولید یک سختافزار جدید، به عنوان مثال پلی استیشن ۵، نیاز به صرف هزینه و انرژی بسیاری است. حُسن دیگر این سرویسها برای توسعهدهندگان کسب درآمد راحتتر نسبت به مدل سنّتی است. به عنوان مثال توسعه دهنده مبلغی را به عنوان اشتراک ماهیانه از کاربر خود دریافت میکند و در اِزای آن خدماتی را به کاربر ارائه میدهد. مسلّماً این روش نسبت به تولید و پخش دیسکهای بازی در سراسر دنیا، روش راحتتر با سود بیشتری است.
امتیازات گیمرها در بخش سرویسهای گیمینگ موارد متعدّدی را شامل میشود که در زیر به برخی از آنها اشاره میکنیم.
با وجود تمام مزایای ذکر شده همچنان تعدادی از گیمرها نگران عناوین محبوب خود هستند و اعتقاد دارند این سرویسهای نوظهور به تجربههای کلاسیک دنیای گیم صدمه وارد میکند. برای پاسخ به این نگرانیها نیازمند وارد شدن به مقولهای به نام Mobile Gaming هستیم. زیرا از بسیاری جهات شبیه به سرویسهای گیمینگ است.
بازیهای موبایل از مجموع تمام زیرشاخههای گیمینگ درامدزایی بیشتری دارد. عوامل مختلفی در این مورد نقش دارند ولی احتمالاٌ اساسیترین دلیل، دسترسی آسان به بازی های موبایل است که باعث جذب شدن 2.1 میلیارد کاربر تا پایان سال 2017 در حوزه گیم شده است و این تعداد به سرعت در حال رشد است. منظور از دست رسی آسان این است که اکثر افراد جامعه در هر لحظه با کمک تلفن های هوشمند خود امکان تجربه ی عناوین بازی محبوب خود را در هر مکانی دارند. همین ویژگی مثبت به کمک سرویس های گیمینگ به زودی به صنعت گیم می آیند. یعنی گیمرهای هاردکور نیز در هر لحظه و هر جا امکان دسترسی به عناوین محبوب خود را دارند. فرض کنید در مترو امکان تجربه ی هر عنوانی که در آلبوم بازی های ایکس باکس خود وجود دارد را دارید.
حال برگردیم به نگرانی درمورد ضربه خوردن عناوین محبوب از پیامدهای بوجود آمدن سرویسهای گیمینگ. زمانی که بحث بازیهای موبایل داغ بود، بسیاری از شرکتهای بازیسازی به ساخت بازی برای تلفنهای هوشمند روی آوردند. در این خصوص مثالهای زیادی وجود دارد ولی به یک مورد بسنده میکنیم. بعد از عرضه ی Diablo برای تلفن های هوشمند بسیاری نگران بودند که دیگر عناوین محبوبشان را روی پلتفرم های قبلی نبینند یا کیفیت آنها مطابق با جامعهی گیمرهای موبایل طراحی شود. بازخوردهای دور از انتظار و تجربه ساخت چنین عناوینی نشان داد که جامعهی گیمرهای هاردکور نیاز به پلتفرم اختصاصی خودشان دارند و تلاش توسعه دهندگان باید بیشتر روی جذب مخاطب موبایل گیمینگ به پلتفرمهای حرفهای تر گیمینگ باشد تا جذب مخاطب هاردکور به پلتفرم موبایل. پس این نگرانی نیز تا حد زیادی رفع میشود و احتمال می رود سرویسهای گیمینگ کمک بسیاری به پیشرفت این صنعت چه در بحث مالی چه در بحث جذب مخاطب کنند.

اکثر پیشبینیهای ما از آینده صنعت گیم نیازمند بستری مناسب برای اجرای هرچه بهینهتر آن است. یکی از مهمترین بخشهای این بستر، اینترنتی با سرعت بالا و تاُخیر کم است. اینترنتهای امروزی که 4G یا TD-LTE نامیده میشوند، در آینده ممکن است در برخی زمینهها پاسخگوی نیازهای سرویسهای گیمینگ نباشند. کارشناسان مخابرات و ماهواره در بسیاری از کشورهای در حال توسعه مدّتی است روی نسل بعدی اینترنتهای همراه که به 5G موسوم است، کار میکنند. حتّی آزمایشهای اوّلیه از این ایترنت روی سرویسهای ابری گوگل نیز انجام شده است که نتیجه بسیار مثبت و امیدوارکنندهای بدست آمده.

صحبت در مورد مکانیزم اینترنت 5G بحثی بسیار پیچیده است که از حوصلهی این مطلب نیز خارج است.در اینجا تنها به ارائهی چند نمودار میپردازیم تا درک تفاوت دو نسل اینترنت برایمان راحتتر صورت گیرد.

نمودارهای بالا به ترتیب از چپ نشاندهندهی میزان بازهی حداکثر مصرف، بازهی سرعت مصرفکننده و میزان تاخیر اینترنت 5G در مقابل 4G را نشان میدهند که نشاندهنده کیفیت بهمراتب بالاتر نسل جدید اینترنت همراه در مقابل همتای نسل قبل خود است.
حال که ابعاد مختلف آینده صنعت گیم را بررسی کردیم میتوانیم تصویر کلی آینده این صنعت را ترسیم کنیم. حضور مجازی گیمر در فضای غیر حقیقی با کمک واقعیت مجازی در بستری مطابق با ویژگیهای یک سرویس به جای پلتفرم. این خلاصهی اتفاقات احتمالی آینده بود که باید منتظرشان باشیم.
منابع و ماخذ
technewslog.com
englightened.digital.com
superdataresearch.com
wepc.com