یک روز صبح یکی از خوانندههای وبلاگم پیام داد که وقتی از گوگل روی لینک سایتم میزند، سر از یک سایت شرطبندی درمیآورد. خودم که مستقیم آدرس را میزدم، همه چیز عادی بود. این اولین درس بود: بعضی بدافزارها فقط به کسی که از موتور جستجو میآید خودشان را نشان میدهند.
اینجا مینویسم آن روز چه کردم، و صادقانه بگویم کجا اشتباه کردم.
اولین واکنشم این بود که سریع افزونههای مشکوک را پاک کنم. بعدا فهمیدم این کار ردپای نفوذ را هم از بین میبرد. اگر نمیدانید هکر از کجا وارد شده، دو روز بعد دوباره از همان در میآید.
کاری که باید اول میکردم این بود: یک نسخه کامل از وضعیت آلوده، شامل فایلها و دیتابیس، جدا ذخیره کنم تا بعدا بررسیاش کنم.
بعد سایت را در حالت تعمیر گذاشتم تا بازدیدکنندهها به سایت مخرب فرستاده نشوند. اگر هاست اجازه بدهد، دسترسی را موقتا فقط به آیپی خودم محدود میکنم.
این بخش را کامل انجام دادم:
رمز همه کاربران مدیر وردپرس
رمز پنل هاست
رمز کاربر دیتابیس، و بهروز کردن آن در wp-config.php
رمز FTP یا SFTP اگر فعال است
کلیدهای امنیتی وردپرس در wp-config.php که با عوض کردنشان همه نشستها بسته میشوند
در فهرست کاربران وردپرس هم یک مدیر ناشناس پیدا کردم که هیچوقت نساخته بودم. حذفش کردم ولی اسم و تاریخ ساختش را یادداشت کردم.
هسته وردپرس را از نسخه رسمی با همان شماره نسخه جایگزین کردم. پوشههای wp-admin و wp-includes را کامل پاک کردم و تازه گذاشتم. فایلهای ریشه را هم با نسخه اصلی مقایسه کردم.
بعد سراغ wp-content رفتم که سختترین قسمت است. چیزهایی که دنبالشان گشتم:
فایل PHP داخل پوشه uploads که آنجا اصلا جایی ندارد
فایلهایی با تاریخ تغییر نزدیک روز نفوذ
کدهای رمزگذاریشده با توابعی مثل base64_decode و eval در قالب و افزونهها
تغییر در فایل htaccess که ریدایرکت مشکوک داشت
افزونهها و قالب را هم به جای پاکسازی دستی، کامل حذف کردم و از منبع رسمی دوباره نصب کردم.
ریدایرکت من در نهایت داخل دیتابیس بود. یک اسکریپت در جدول wp_options جاسازی شده بود. در جدول پستها هم دنبال تگ script و لینکهای ناآشنا گشتم.
آخر کار فهمیدم یک افزونه فرم که ماهها آپدیت نکرده بودم، آسیبپذیری شناختهشده داشت. تاریخ ساخت آن کاربر ناشناس هم با زمان انتشار این آسیبپذیری جور درمیآمد. افزونه را با یک جایگزین فعال عوض کردم.
بعد از پاکسازی، در سرچ کنسول گوگل بخش مشکلات امنیتی را چک کردم و درخواست بررسی دوباره فرستادم. صفحههای اسپمی که ساخته شده بود را هم حذف کردم تا خطای ۴۰۴ بدهند.
همه این کارها یک روز کامل وقتم را گرفت. اگر بکاپی از قبل از نفوذ داشتم، میتوانستم سایت را برگردانم، رمزها را عوض کنم و افزونه آسیبپذیر را حذف کنم. بکاپ جای پیدا کردن راه نفوذ را نمیگیرد، ولی خیلی سریعتر سایت را برمیگرداند.
آپدیت هفتگی افزونهها و حذف هر افزونهای که استفاده نمیکنم
ورود دومرحلهای برای همه مدیرها
بکاپ روزانه که چند نسخه قبل را هم نگه دارد، چون آلودگی گاهی چند روز بعد کشف میشود
هاستی که هر سایت را جدا نگه دارد تا آلودگی یکی به بقیه نرسد
سایتهای کوچکم را الان روی اکو وردپرس پاستاکلود نگه میدارم که از ۱۹۹ هزار تومان شروع میشود. بکاپ روزانه با نگهداری چند نسخه دارد و هر سایت فایل و دیتابیس جدای خودش را دارد. این دو، همان چیزهایی بود که آن روز کم داشتم.