به فرض مخالفت با این پست، مخالفتهای احتمالی کاربران پرکار و خودی ویرگول کمترین اهمیتی ندارد.
به رنگرزی سیرک انتخابات ادامهدهید.
1400.03.27 اردوان بیات
هرگز ریاضیام در دبیرستان خوب نبود یعنی با زور و شهریور حتا(!) نمره میگرفتم؛ در دانشگاه که بماند، عاقلان دانند! ولی هرگز از ریاضی بیزار نبودم و بعدتر عاشقش هم شدم. منطق ریاضی و کاربرد آن را هر روز در زندگی میبینم. امروز ناگاه یاد تقسیم اعداد افتادم! در تقسیم اعداد دو نوع نتیجه بهدست میآید (دستکم با همان فهم ریاضی پایینی که بالاتر گفتم!):
1. مختوم؛ که خیلی ساده است.
نمونهی یک: «صد» تقسیم بر «چهار» که پاسخ «بیست و پنج» است.
نمونهی دو: «صد» تقسیم بر «هشت» که پاسخ «دوازده و نیم» است.
2. متناوب؛ حتا کسانی که کمترین سروکاری با ریاضی دارند هم بارها و بارها با آن روبهرو شدهاند.
نمونهی یک: «صد» تقسیم بر «سه» که پاسخ «33.333333» است. فکر کردن و حساب کردن زیاد هم شما را به هیچ فرجامی نمیرساند. آن «سه»ی لعنتی پیوسته تکرار میشود و هر چه حساب کنید به «صفر» (یعنی پایان تقسیم) نمیرسید چون تقسیم این دو عدد نتیجهاش همین است.
نمونهی دو: «صد» تقسیم بر «هفت» که پاسخش «14.2857142857» است. این یکی پیچیدهاست چون عدد «142857» تکرار میشود و دورهی تناوب(؟) شش است، یعنی هر شش بار برمیگردیم سر خانهی یک! اینجا شاید گمراه شویم و حواسمان نباشد که به هیچ نتیجهای نرسیدهایم و هی بخواهیم حساب کنیم تا به عدد «صفر» برسیم ولی بدبختانه نمیتوانیم! برای جلوگیری از وقت خودمان هم که شده یک بار کل اعداد را نگاه کنیم و ببینیم خیلی ساده آن شش رقم دوبار تکرار شدهاند! معمولا برای رهایی از این تناوب تقسیم را رها و یکی از آخرین رقمهای بهدستآمده را به سمت بالا گرد میکنند! برای این نمونه میشود: «14.29».

گمان میکنم بسیاری از مردم ایران (اگر واقعا زیرفشار تصمیم به رایدادن نگرفتهباشند[2]) هنوز در این چرخهی متناوب گیر افتادهاند. این تناوبی که در آن گرفتار شدهاند سادهترین نوع تناوب است یعنی «33.3333»! چهار سال پیش را یادتان هست؟ میان رای دادن و ندادن گیر کردهبودید؟ گفتید روحانی را نمیخواهیم ولی برای اینکه لولو نیاید به او رای میدهیم و...؟ خوشبختانه لولو آن سال نیامد ولی هلو هم گندیدهبود چندی که گذشت هلوی گندیدهای داشتیم با همان لولو در منصبی مهمتر و چندی پس از آن زردآلوی گندیدهتری هم چهارمین منصب مملکت را گرفت! بدین ترتیب چهار منصب با چهار چیز مزخرف و بهدردنخور برایمان ماند! و ما همه از صمیم قلب با هر چهارتا مخالف بودیم و هستیم، نبودیم؟ نیستیم؟!
همیشه میگویند:
«لال شوم، کور شوم، کر شوم، لیک محال است که من خر شوم!»
ولی بیا یکبار خر شویم! در مثل جای مناقشه نیست ولی بابا همیشه میگوید: «خر با اون خریش یه بار پاش تو یه چاله میره» و من در بچگی دلیلش را نمیدانستم ولی خب کمکم چراییاش را فهمیدم. چون چنین فریبی برای خر فعال نیست، او مانند آدمیزاد خون شاه را رنگینتر از رعیت نمیداند، خرهای دیگر را نمیپرستد، چشمبهراه رهاییبخشِ بزرگِ خَران نیست! برای او همهچیز همانگونه است که میبیند، برای همه بار میبرد پس همه هم برایش یکسان هستند. این آدمیزاد است که همهجیز را پیجیدهتر یا سادهتر از چیزی که واقعا هست، میبیند. و حاکمان فریبکار تاریخ استاد جا زدنِ چراغدستیِ شام تار به جای آفتاب بامدادی اند!
آنها و اجامر و عملههایشان مانند مراقبهای بدخواه سر امتحان، میگویند که این تقسیم را ادامه بده این بار به صفر میرسی! و دانشآموز هم وقت خودش را سر همین داستان تباه میکند و با صدای «پنج دقیفه تا پایان امتحان» به خودش میآید و میبیند که کل امتحان داشته برای نیمنمره میجنگیده، پشیمانی هم که سودی ندارد؟ دارد؟
کمکم روضه را تمام کنم دیگر. با آسودگی بروید برای محاسبهی سیزدهمین رقم ولی بدانید که باز هم نتیجه تکراری ست. اصلا بروید چرخ را دوباره و دهباره اختراع کنید، دیگر برایم اهمیتی ندارد. من رای نمیدهم... تکهپاره شوم هم رای نمیدهم... صدبار دیگر هم اگر در همین ایران ویرانشده زادهشوم و بدانم سرنوشتم تکراری ست باز هم شادمانه رای نمیدهم... آنقدر رای نمیدهم تا بمیرم و دیگر زادهنشوم! [3][4]
[1] نقش ما مردم ایران را سالها پیش اخوانثالث بزرگوار سرودهاست:
«کس به چیزی یا پشیزی برنگیرد سکههامان را
گویی از شاهی ست بیگانه
یا ز میری دودمانش منقرضگشته
گاهگَه بیدار میخواهیم شد زین خواب جادویی
همچو خواب همگِنان غار،
چشم میمالیم و میگوییم:
«آنک، طُرفهقصرِ زرنگارِ صبحِ شیرینکار!»
لیک بیمرگ است دقیانوس
وای، وای، افسوس!
[2] آن که پولی نگرفته ولی هوادار نظام است و میخواهد رای بدهد هرچند نادان و ناآگاه است ولی بهاندازهی آنها که زیرفشار یا از سرِ ترس و مصلحتاندیشی میخواهند رای بدهند میانمایه یا فرومایه نیست. شما آسایشجویان نمونهی راستین میانمایگی هستید. برای ما دیگر ادای دغدغهمندی درنیآورید! این فیلمها کپی دستچندم هالیوود است تهِتهش را همه میدانیم.
[3] گردن من از مو باریکتر است، خودتان میدانید، اصلا در اندازهی تهدید نیستم و چیزی که میخواهم بگویم تهدید نیست. ولی به دلیل یادداشت دوم و پایبندی به دیدگاه خودم -که ساده بهدست نیآمده- نمیخواهم کسانی که به هر سبک و روشی تبلیغ «رایدادن» میکنند یا با «انگشتجوهری» عکس میگذارند را زین پس دنبال کنم؛ حتا اگر مانند برادرم باشند. مگر آنکه استوری همداستانیشان را با خودم ببینم یا اینکه «نگذارند استوریشان را ببینم».
استثنائا اینجا عدمصداقت یا ناراستی را میپسندم. یادتان هست که ماه رمضانها به روزهخواران پیشنهاد میکردید که تظاهر به روزهخواری نکنند؟ شما هم بروید رای بدهید ولی نگویید «با افتخار یا با نهایت تاثر و تاسف رای میدهم» ندیدن این رفتار شما برای هر دوی ما بهتر است. دوست ندارم بفهمم شما تا چه اندازه ناآگاه یا ترسو یا -دور از جانتان- ریاکار هستید. شاید آدم احساسیای هستم! نمیخواهم به تندیسی که از شما دوست نازنین در ذهن ساختهام خط و خشی بیافتد. شما هم میتوانید از این پس یک آدم غرغروی بدخلق را نبینید، دستکم در چنین فضایی. ولی من همچنان خودتان را دوست خواهمداشت، دیدگاه سیاسیتان را خیر.
[4] اندیشمندان بزرگواری هستند که گمان میکردم به سخنان همیشگی و درستشان پایبند باشند. ولی آنها سر بزنگاه با بیهمتی تمام عموما همتی را برگزیدهاند. اینها را شاید (و شاید) همچنان دنبال کنم ولی به قول احسان عبدیپور در فیلمش (تیکآف): «در مُنتها اِلیهِ قَلبُم چندین نمره از نمرهانضباطشون کسر میکنم» و در پرتگاه بیکُنِشی قرار میدهم. باشد که بتوانند پس از تجدیدی خرداد، در شهریور رستگار شوند.