ما قدرت اجاره زندگی را نداریم. باورش سخت است اما، وقتی، تقریبا، به میانه مسیر زندگیات میرسی و قلههای دوردست زندگی نمایان میشوند به این نتیجه میرسی که دیگر فتح کردنی وجود ندارد. ما، میلنیالهای بزرگ شده در رحم اجارهایِ کمونیستی کپیتالیستی، در میانهترین شرق دنیا، حتی، قدرت اجاره زندگی را هم نخواهیم داشت.
دومینوی اول
جایی در تاریخ معاصر یعنی همین چند سال پیش ما را به نخودی تشبیه کردند. بمباران لفظی در ابتدای نونهالی و سپس نوجوانی شکل گرفت. ما از آنها نبودیم البته از اینها هم نبودیم. نوید صدر، هیپهاپ آرتیست، این لحظه را به بهترین شکل ممکن توصیف میکند و میگوید:
« نه اونقدر لات شدیم که پایین شهر
کسی جلو ما رو نگیره و بعد بگه پولاتو بده من پسر
نه اونقد پولدار شدیم بالای شهر
پاسبون جلو ما رو نگیره و بعد بگه اینجا چیکار میکنی پسر
روی خط وسط وسطِ مملکتم بین یه مشت گرگ پیر
مونده از اینور رونده از اونور خدا نکنه این وسط گم بشیم».
رد شدند، زدند البته، منظورم برچسب است. اَنگ، اَنگ از هر طرف به ما زده شد. اینطور شد که دومینوی اول افتاد و فهمیدیم کسی هوایمان را نخواهد داشت و کسی برایش اهمیت ندارد که رفتارش و تاثیرش در آینده ما چه خواهد بود.
بزرگ اما، خُورد و کوچک شدیم
یکی از همان روزهای تابستانی داغ بود. از همان تابستانها که در کوچه مشغول «گل کوچیک» بازی کردن بودیم و عرق تنمان بوی آهن گرفته بود. یکباره باورهایمان فرو ریخت. فهمیدیم که دنیا دوست ما نیست. دنیا اصلا همسایه ما نیست و همسایهها هم از ما متفرند. حتی، فهمیدیم آن ناظمی که خودکار لای انگشتانمان میگذاشت و مجبورمان میکرد سر صف بایستیم و مرگ بر آمریکا بگوییم خودش شبها فیلمهای آمریکایی آنچنانی میبیند.
استانداردهای دوگانه، رفتارهای دوگانه؛ ما با اینها بزرگ شدیم کنارش چاشنی دههشصتی نبودن و قوانین سفت و سخت و هنجارهای غیرقانونی نانوشته را هم اضافه کنید.
بزرگ شدیم و فهمیدیم که فقط ما با آمریکا، آن هم فقط سر صف، سر لج داریم. از صف که در میآییم در مورد پدر و مادر دار بودن جنسهای آمریکایی صحبت میکنیم و با متصور شدن تیزی و برندگی چاقوی ارتش آمریکای برادر اصغر آقا بقال سر کوچه ذوق میکردیم.
آن شب هم که آن آقا ما را به خاطر غربزده بودن گرفت و شکم ما به بوتهای آمریکاییاش خورد فهمیدیم که داریم بین این استانداردهای دوگانه خورد میشویم.
پاسپورت، شایعه و معلومالحال
از آنجاکه این بخشها را خودتان بهتر از من میدانید سرتان را درد نمیآوریم. بههرحال، ایرانیها باهوشترین مردم دنیا هستند و ناسا روی انگشت کوچکمان میچرخد.
آقا! همانطور که کشورها برای هوش ایرانیها سر و دست میشکستند فهمیدیم که پاسپورتمان برایشان به اندازه هوشمان جذاب نیست. تازه، برای گرفتن پاسپورت هم باید پوتین پایات کنی و به همه مروجان استانداردهای دوگانه احترام بگذاری.
خلاصه ما به هر ارگان و سازمانی که برخوردیم با ما برخورد کردند و گفتند که شما معلومالحال هستی.
حالا این معلومالحال چه بود ما هنوز نفهمیدیم اما، گویا بر خیلی سوژهها دلالت دارد. استانداردهای دوگانه جایی برای گانه سوم نداشت. شاید، همین گانه سوم بودن تعریف و معنی صحیح معلومالحال بودن است کسی چه میداند.
زندگی اجارهای بیصاحب
چند وقت پیش در یکی از این رسانههای غربی خواندیم که اکنون، سبک زندگی آمریکایی عوض شده است. میلنیالهای آنجا دیگر قدرت خرید ندارند. اصلا رویای خرید هم ندارد. آنها رویای قرض کردن (Lease) دارند و از خانه و ماشین گرفته تا فیلم و موزیک را قرض میکنند و رسما صاحب چیزی نیستند.
به حالشان خندیدیم بههرحال، ما باهوشترین مردم جهان هستیم و برجام را هم کف دستمان گرفته بودیم و با حالتی معلوم خوشحالی میکردیم.
امروز، وقتی به عقب نگاه میکنیم و وضعیت را میسنجیم چیز دیگری میبینیم. ما، میلنیالهای میانه تاریخ که روی گردن این گربه خاکی نشستهایم، دیگر حتی، قدرت اجاره زندگی را هم نداریم. زندگی برای ما تمام شدهاست و باهوشترین مردمان میانه تاریخ جایی برای قرار و فرار ندارند. ما گانه سومی هستیم که نه در کشور خود سهم داریم و نه برای کشور دیگری جذاب هستیم و نه پول و مهارتی داریم که خودمان را به خودشان تحمیل کنیم.
نقطه، تهِ خط