اگر اهل نوشیدن شربتهای سنتی، استفاده از گلاب برای پوست، یا طعمدادن به چای و دسرهای اصیل ایرانی باشید، احتمالاً بارها نام «گلاب دوآتیشه» به گوشتان خورده است. اما پشت این اصطلاح بازاری پرطرفدار چه فرآیندی پنهان شده است؟ چرا عطر و ماندگاری بعضی شیشههای گلاب با باز شدن درِ شیشه کل خانه را پر میکند، اما برخی دیگر بعد از چند هفته بوی آبمانده یا اسانس شیمیایی تند میدهند؟
امروز میخواهیم بدون تعارفهای تبلیغاتی و از زبان کسی که هر روز در کنار دیگهای تقطیر سنتی نفس میکشد، فرآیند واقعی تولید و روشهای کاربردی تشخیص گلاب ناب را با شما به اشتراک بگذاریم.

در روش سنتی و استاندارد تقطیر، مقداری مشخص از گل محمدی تازه (معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم) داخل دیگهای مسی ریخته شده و به همراه آب جوشانده میشود. بخاری که از لولههای مسی عبور کرده و در پارچهای خنککننده میعان میشود، همان گلاب معمولی یا ممتاز است.
اما در گلاب دوآتیشه گلدشت (Double-Distilled Rose Water) معادله کاملاً تغییر میکند:
در این روش، به جای اینکه روی گلهای تازه آب ریخته شود، گلاب خالص حاصل از تقطیر اول را دوباره داخل دیگ روی بار جدیدی از گل محمدی میریزند و فرآیند تقطیر از نو تکرار میشود!
نتیجه این فرآیند چیست؟
غلظت اسانس طبیعی فوقالعاده بالا: درصد ماده مؤثره گل محمدی (Geraniol و Citronellol) به اوج میرسد.
طعم گس و تلخ مطبوع: گلاب اصل نباید شیرین یا صرفاً معطر باشد؛ دوآتیشه اصیل طعمی گزنده و تلخ دارد که بلافاصله به عطر دلنشین در دهان تبدیل میشود.
ماندگاری طولانی بدون مواد نگهدارنده: غلظت بالای عصاره مانع از فساد یا افت کیفیت آن در طول زمان میشود.
متأسفانه در بازار امروز، استفاده از اسانسهای سنتتیک و حلکنندههای شیمیایی در آب بسیار رایج شده است. هنگام خرید به این سه نشانه دقت کنید:
یک قاشق کوچک گلاب را بچشید. گلاب اسانسدار فقط بوی عطر تند (شبیه عطر حرم یا صابون) دارد و طعم آن بیمزه و مثل آب معمولی است. اما گلاب دوآتیشه اصل، زبانتان را کمی گس میکند و تلخی ملایمی در انتهای گلو به جا میگذارد که نشاندهنده تانن و اسانس طبیعی است.
گلاب شیمیایی یا رقیق، وقتی چند دقیقه در لیوان باز بماند، بوی خود را سریعاً از دست میدهد. اما رایحه تقطیر طبیعی تا ساعتها در فضا پایدار باقی میماند.
گلاب اصل کاملاً شفاف، زلال و بدون کدورت است؛ البته در سرمای شدید ممکن است لایه میکروسکوپی بسیار ظریفی از روغن گل محمدی روی سطح آن تشکیل شود که نشانه ناب بودن آن است.
صنعتیشدن خطوط تولید، سرعت و حجم را بالا برده، اما در بسیاری از موارد دمای بالای مخازن صنعتی بخشی از خواص درمانی و آرامبخش گل محمدی را از بین میبرد. در کارگاههای سنتی با دیگهای مسین و کنترل شعله ملایم، خواص بیولوژیک گیاه به طور کامل در قطرات مقطر حفظ میشود.
ما در کارگاه تولیدی عرقیات گیاهی گلدشت، همین اصل وفاداری به سنت را مبنای کار خود قرار دادهایم. اعتقاد ما این است که عرق گیاهی یک داروی طبیعی است و دستکاری خلوص آن، نقض اعتماد مصرفکننده است. علاوه بر گلاب دوآتیشه سنتی، بیش از ۷۰ نوع عرق گیاهی خالص دیگر (از کاسنی و شاهتره سنتی گرفته تا بیدمشک و بهارنارنج) با همین استاندارد تقطیر مستقیم و بدون اسانس فرآوری میشوند.
شناخت تفاوت محصولات ارگانیک و سنتی واقعی با محصولات تجاری، اولین گام در بازگشت به سبک زندگی سالم است. اگر شما هم تجربهای در مصرف گلاب سنتی دارید یا روشی برای تشخیص اصالت آن میشناسید، خوشحال میشویم در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.
برای مطالعه جزئیات فرآیند تقطیر و آشنایی با مستندات کارگاهی، میتوانید به وبگاه خرید عرقیات گلدشت مراجعه فرمایید.