
میدانستم این شهر کلکم را میکَنَد. از همان روزی که پا به اینجا گذاشتم این را میدانستم. اول فکر کردم اینجا سرزمین مادری من است. پدرم گفته بود اینجا شهر پدران و اجداد ما بوده. اما سرزمین مادری برایم چیزی جز وحشت و فرار نداشت. وحشت از گذشتهی اجدادم. باید یکتنه جواب همهی آن ارواح سرگردان را میدادم. این پسر رو میشناسید؟ نوهی قلیخان هستها! و با همین جمله تمام زندگیام مثل توتونهای چپق قلیخان دود میشد. چیزی درون رگهایم بود که مال من نبود. چیزی لزج و گرم که ربطی به من نداشت. چیزی بیرحم که از زندگی، درختهای تناور و کرم خورده میساخت. عشق به وطن؟! کدام وطن؟ هربار هرکجای دنیا که بودهام مشتی خاک از زمین برداشتم، زیر چشمهایم گذاشتم و ساعتها روی آن گریستم و بعد به دست باد سپردم. این شد وطن من. این شد سرزمین مادری من. خاکی که سفر میکند و اندوه مرا از این ولایت به آن ولایت میبرد. بگویم غریب نیستم ولی هرشب دلتنگی در رختخواب از سر و کلهام بالا برود؟ بگویم غربت دروغ است ولی هرصبح دلهرهی گریختن از آدمها زیر پایم را خالی کند؟ وطن شانههای دوستی بود که رنج مرا به دوش میکشید. وطن قلب دختری بود که مرا دوست داشت. وطن ترس و وحشت درون سرم بود. حالا وطن خاک است. هرکجای دنیا باشم یک مشت از آن برمیدارم... بر آن میگریَم... به باد میسپارم... آری وطن خاک است... دوست خاک است... عشق خاک است... واژه خاک است... همهچیز خاک است...