
روش درمانی ماتریکس در سال 1980 میلادی و توسط یک موسسه آمریکایی با هدف کمک به ترک مواد مخدر و محرک مانند کوکائین و ترک شیشه ابداع شد و از آن زمان تا حالا موفقیت های زیادی در زمینه ترک اعتیاد با این روش گزارش شده است. روش درمانی ماتریکس یک روش درمانی غیر دارویی و سرپایی است که توسط بسیاری از سازمان ها از جمله موسسه ملی سوء مصرف مواد مخدر(NIDA) مورد تایید قرار گرفته است. این روش علاوه بر کمک به درمان مواد محرک در درمان انواع مواد مخدر کاربرد دارد. مطالعات زیادی روی این روش درمانی انجام شده که همگی موثر بودن آن در درمان اعتیاد را تایید میکنند.
مدل درمانی بیماری ماتریکس در واقع جنبه های مثبتی که در روش های دیگر درمانی وجود دارد را یکجا در خود جای داده است. همین مورد باعث کارایی و اثربخشی آن شده است. از جمله این جنبههای مثبت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
این روش شامل جنبه های مثبت و متنوعی از سایر روش های درمانی است.
جلسات ماتریکس به صورت انفرادی تنظیم میشود اما امکان برگزاری آن به شکل گروههای 4 تا 12 نفره هم وجود دارد. مدت زمان هر جلسه چیزی حدود 45 دقیقه تا یک ساعت است. در این جلسات تمریناتی که در جلسه قبل به افراد داده شده مرور میشود و پس از آن دستورالعمل جلسه جدید به بیماران داده میشود. همچنین آموزش هایی هم به آنها داده میشود تا خودشان این تمرینات را در روزهای دیگر در خانه انجام دهند.
یکی از اقداماتی که قبل از شروع جلسات حتما انجام میگیرد انجام تست اعتیاد ادرار است که به صورت زمانبندی شده یا به صورت تصادفی از بین افراد انتخاب و انجام میشود. این آزمایشات روند پیشرفت و درمان بیمار را نشان میدهد و درمانگر براساس این نتایج تصمیم میگیرد ادامه روند درمان به چه صورتی باشد و در صورت نیاز در برنامه درمانی او تغییر ایجاد میکند.
روش درمانی ماتریکس براساس خدمات روانشناختی بنا شده است اما در صورت نیاز درمانگر میتواند از دارو درمانی هم در روند بهبود و درمان بیمار استفاده کند. در این جلسات درمانگر روشهای عملی برای درمان اعتیاد را به افراد آموزش میدهد و در روند اجرا ایرادات احتمالی آنان را گوشزد و اصلاح میکند. اما کار درمان با اتمام جلسات ماتریکس به پایان نمیرسد بلکه بیماران موظف هستند تمریناتی که از درمانگر خود در طول این جلسات گرفتهاند را در خانه و محیط کار خود ادامه دهند. درمانگر در واقع نقش یک مربی را ایفا میکند و همچنان ارتباط خود را با بیمار حفظ میکند تا از یادگیری و اجرای مهارت ها توسط بیمار اطمینان حاصل کند.
درمانگرانی که در این حوزه فعالیت میکنند اصولا در زمینه درمان شناختی-رفتاری، مصاحبه انگیزشی و فیزیولوژی اعتیاد دارای دانش و تجربه بالایی هستند.