موضوع خرداد چالش کتابخوانی طاقچه واقعا چالشی بود ولی از انتخابم راضی ام. کتاب مستاجر واقعا جذابه و با این که خیلی شبیه مسخ و محاکمهی کافکاست، ولی تونستم کامل بخونمش و از خوندنش هم لذت ببرم. من کتاب مستاجر رو سالها پیش از کتابفروشی شهر محل تولدم گرفتم، کتابفروشی رشد اهواز. راستش اصلا یادم نمیاد چرا این کتاب رو خریدم، ولی سالها با اینکه علاقهای به خوندنش نداشتم (شاید به خاطر تصویر ترسناک روی جلدش) با خودم اینور و اونور کشوندمش. کتاب من سال ۱۳۸۷ چاپ شده و نگم که قیمتش چقدر بوده!
بگذریم. برم سراغ نویسندهی کتاب. رولان توپور متولد سال ۱۹۳۸ در پاریس و اصالتا لهستانیه. پدرش نقاش بوده و احتمالا این دلیلی بوده که به نقاشی و کاریکاتور علاقهمند بشه و البته بعدها شاخههای دیگهای از هنر، مثل نویسندگی، رو هم ادامه میده. تا جایی که من خوندم سبک کاری توپور عموما سوررئاله، همونطور که سبک کتاب مستاجر هم همینه. همین سوررئال بودن کتابه که تا حد زیادی به مسخ و محاکمهی کافکا شبیهش کرده، البته به نظرم خیلی ملایمتر و قابل تحملتر از اون دو تا کتابه.
کتاب مستاجر از اونجایی شروع میشه که ترلکوفسکی، شخصیت اصلی کتاب، دنبال یک آپارتمانی میگرده که بتونه با توجه به حقوقش اون رو اجاره کنه. کتاب از همون صفحات اولش خواننده رو دچار دوگانگی میکنه، جایی که ترلکوفسکی متوجه میشه که مستاجر قبلی به علت خودکشی توی بیمارستانه و اگه بمیره ترلکوفسکی میتونه این خونه رو اجاره کنه. مستاجر قبلی، خانم سیمون شول، میمیره و متاسفانه یا خوشبختانه، ترلکوفسکی میتونه خونه رو اجاره کنه و ماجرا تازه از اینجا شروع میشه. راستش من تا آخر کتاب هم مطمئن نشدم که اتفاقاتی که میافتن واقعی هستن یا کاملا زاییدهی ذهن ترلکوفسکی! ولی به نظرم میتونه اینجوری باشه که ترلکوفسکی به خاطر پارانویا، اتفاقات رو متفاوت با چیزی که هستن میبینه. کتاب مستاجر به نظرم واقعا ترسناکه. نه ترسناک الکی، ترسناک خیلی واقعی.
در ادامه چند قسمت از کتاب رو مینویسم. انتخاب این بخشها دلیل خاصی نداره و صرفا چون نظرم رو جلب کردن اونها رو در ادامه میارم.
«ترلکوفسکی هرگز احساس خوشایندی به بیمارستانها نداشت. احساس میکرد می تواند پشت هر پنجرهای خس خس آخرین نفسهای یک محتضر را بشنود و همین که از کنار آن پنجره میگذرد، اجساد آنها را از آنجا دور میکند. از نظر ترلکوفسکی، دکترها و پرستارها هیولاهای بیعاطفگی بودند؛ هرچند نمیتوانست تعهد و وظیفهشناسی آنها را نسبت به مسئولیتشان نادیده بگیرد.»
«به من نگاه کنید، من ارزش خشم شما را ندارم، من چیزی جز یک حیوان دست و پا چلفتی نیستم که نمیتواند جلو نشانههای پر سر و صدای متلاشی شدنش را بگیرد، پس نه وقتتان را با من تلف کنید و نه دستهایتان را با تنبیه من آلوده کنید، فقط سعی کنید وجودم را تحمل کنید. انتظار ندارم که دوستم داشته باشید، میدانم که این غیرممکن است، چون موجود دوستداشتنییی نیستم، اما لااقل میتوانید این لطف را در حقم بکنید که برای تحقیر کردنم، به کلی نادیدهام بگیرید.»
کتاب مستاجر نوشتهی رولان توپور ترجمهی کورش سلیمزاده رو میتونید از طریق لینک زیر در اپلیکیشن طاقچه مطالعه کنید.