امسال سومین سالیه که همراه چالش کتابخوانی طاقچه شدم و دومین سالیه که راجع به کتابهایی که میخونم یادداشت مینویسم. خوشحالم. یکی از چیزهایی که به زندگی من معنی میده همین کتاب خوندنه.
توی فروردین باید کتابی رو انتخاب میکردیم که «جان تازهای به تن امیدمون بدمه» و به نظرم کتابی که از بین گزینههای معرفی شده توسط طاقچه خوندم، یکی از بهترین کتابهایی بود که ممکن بود یه روزی در بارهی این موضوع بخونم. کتاب «دربارهی معنی زندگی» نوشتهی ویل دورانت، تاریخ شناس، فیلسوف و نویسنده، است که احتمالا همه به خاطر مجموعه کتاب «تاریخ تمدن» میشناسیمش. همینجا بگم که انقدر از این کتاب خوشم اومد که تصمیم گرفتم دههی پنجم زندگیم این مجموعه کتاب رو بخونم.
بگذریم. همونطور که از عنوان کتاب مشخصه، کتاب دربارهی معنی زندگیه. آیا اصلا زندگی معنایی داره؟ هنوز هم نمیدونم. همچنان معتقدم که ما برای زندگیهامون معنا «میسازیم»، ولی در واقع معنایی وجود نداره. به هر حال این موضوع چیزی از ارزش این کتاب و لذت خوندنش کم نمیکنه. من قبل از اینکه کتاب رو شروع کنم فکر میکردم این کتاب یه کتاب کلیشهایه، ولی واقعا بیشتر از این حرفها بود. خیلی بیشتر. البته الان که دارم اینها رو مینویسم احساس میکنم که شاید انقدرها هم خوب نبود که من دارم مینویسم. ولی نمیدونم. حداقل میتونم بگم که من خیلی ازش خوشم اومد و خیلی جاهاش رو هایلایت کردم.
کتاب شامل سه بخشه. بخش اول راجع به اینه که چرا ویل دورانت نوشتن این کتاب رو شروع کرده و چرا به نظرش کار سادهای نیست که در عصر حاضر برای زندگی معنایی پیدا کنیم. بخش دوم شامل جوابهاییه که افراد مختلف به نامهی ویل دورانت دادن. توی نامه ویل دورانت از افراد مختلف میخواد که دربارهی معنایی که فکر میکنن زندگی داره و چیزی که باعث میشه به زندگی ادامه بدن بنویسن. بخش سوم هم پاسخ ویل دورانته که در قالب نامهایه به فردی که برای ویل دورانت نوشته که تصمیم داره خودکشی کنه چون به نظرش زندگی معنایی نداره، پس دلیلی برای زندگی کردن وجود نداره. هر سه بخش رو خیلی زیاد دوست داشتم ولی کششی که بخش اول داشت باعث شد از کتاب خیلی خوشم بیاد. البته باید بگم که نامهی بعضی از افراد در پاسخ به ویل دورانت فوقالعاده بود. این رو اصلا نمیتونم کتمان کنم. همهی نامهها یادم نمیان، ولی قطعا یکی از بهترینشون نوشتهی آندره موروا نویسنده و تاریخنویس فرانویسه.
در ادامه بعضی از قسمتهای کتاب و نظرم رو ،اگه نظری راجع بهش دارم، مینویسم.
«انسان در دید علمی موجودی خرد و ناچیز است که از این شاخه به آن شاخه میپرد و به ویرانی و نابودی میرسد.» من خیلی این دیدگاه رو نسبت به انسان میپسندم. به نظرم عین واقعیته. ماها زیادی خودمون رو جدی میگیریم ولی اونقدرها هم موجودات خاصی نیستیم.
«فرد در دنیایی چنین وسیع، در میان انواع بیشمار و در زمان بیپایان، چه معنا یا ارجمندی میتواند داشته باشد؟ آنکس که بر دانش خود میافزاید بر اندوه خود میافزاید و در حکمت بیشتر، بیهودگی بیشتر است.»
«وقتی مردم باید خرسند باشم که در عدم، محو میشوم. هیچ نمایشی، هر چند هم که خوب باشد، احتمالا نمیتواند برای همیشه خوب بماند.»
«روح یا نامیرنده است و ما نخواهیم مرد، یا با بدن از بین میرود و نخواهیم دانست که مردهایم.» از یکی از فلاسفه نقل شده که جایی که من هستم، مرگ نیست؛ آنجا که مرگ هست، من نیستم. نمیتونم بگم با دونستن این موضوع به آرامش رسیدم، ولی ناراحتیم رو کم میکنه.
«این زمینی که خیال میکنند اربابش هستند چیزی جز تودهای گل نیست، و استمرار نژادشان فقط لحظهای بسیار کوتاه در ابدیت است.»
«زندگی فقط از این رو ارزش دارد که من عزم میکنم برای ارزشمند کردن آن تلاش کنم.»
«باید اعتراف کرد که نان مهمتر از کتاب است، و هنر امری تجملی است که به سرپنجهی ثروت ممکن شده است. اگر این چیزها را در جایگاه تاریخیشان ببینیم نباید کفری شویم یا مغزمان را متلاشی کنیم.»
«اگر انسان بخواهد به زندگی خود معنی ببخشد، باید هدفی بزرگتر از وجود خودش و پایدارتر از زندگی خودش داشته باشد.»
کتاب دربارهی معنی زندگی نوشتهی ویل دورانت و ترجمهی شهابالدین عباسی رو میتونید از طریق لینک زیر در اپلیکیشن طاقچه مطالعه کنید.