اختراع در نتیجه تلاش فکری و ذهنیت خلاقانه مخترع روی می دهد. این دستاورد در قالب یک محصول صنعتی یا فرآیند صنعتی شناخته می شود. در کشورهای مختلف وقتی از اختراع حمایت می شود که بر اساس تشریفات خارجه آن کشور در زمان مقرر به ثبت رسیده باشد. شرایط استفاده از این حق ثبت اختراع می تواند برای کشورهای مختلف، متفاوت باشد.

پس از این که این کار انجام می شود و حق اختراع به شخص داده می شود، به دو صورت از مخترع حمایت می شود:
نحوه ثبت اختراع از جمله بحث های داغ همیشگی است. به عنوان اولین نکته ی مهم بدانید که اختراعی قابل ثبت است که دقیقا یک اختراع و ابداع محسوب شود. منظورمان این است که مشابه اختراع شما از قبل موجود نباشد که اگر باشد کار شما دیگر محسوب نمی شود.
از نظر کاربردی اختراعی مفید است که حداقل در یک دسته از علم قابل استفاده یا ایجاد باشد.
برای این که اختراع تان را به ثبت برسانید دو روش پیش روی شماست: روش اعلامی و روش تحقیقی.
در این روش پایه بر صحت ادعای مخترع گذاشته می شود. اگر ادعای وی قبلا به ثبت نرسیده باشد، کار ثبت اختراع انجام می شود. براساس مواد قانونی مربوط، ورق یا سند به هیچ عنوان دلیلی برای حقیقی بودن یا قابل استفاده بودن آن نیست. علاوه بر این داشتن سند نشان نمی دهد که فرد دارای این سند، مخترع است.
در کشور ما این کار با روش اعلامی انجام می گردد. مدارک لازم توسط مخترع تحویل داده شده و اگر قبلا ثبت نشده باشد ثبت می گردد. مسئولیت صدور سند با اداره مالکیت صنعتی است. البته مسئول صحت و سقم این ادعا تنها با خود فردی است که ادعای اختراع دارد.
بعضی کشورها به شکل سخت گیرانه تری به موضوع نگاه می کنند. ان ها صرف ادعای یک فرد، اختراع او را به ثبت نمی رسانند. ابتدا صحت و سقم ادعای فرد بررسی می شود. برای این بررسی ها نیاز به امکانات، وسایل و آزمایش های مختلفی است که ممکن است زمان زیادی هم بطلبد.
در این روش با اختراع به شکلی محرمانه برخورد می شود. اگر ادعای فرد درست باشد، اختراع به نام او ثبت می گردد در غیر این صورت رد می شود.
در برخی کشورها هم از ترکیب هر دو روش استفاده می شود. برای اختراعاتی که اهمیت بالایی دارند از روش تحقیقی و برای دیگر اختراعات از روش اعلامی استفاده می شود.
به صورت کلی کشورهای مختلف با توجه به قوانین و صلاحدید خودشان در مورد نحوه به ثبت رساندن اختراع تصمیم می گیرند.
بخوانید:انواع مسابقات بدنسازی
بسته به این که به عنوان شخص حقیقی یا حقوقی بخواهید برای ثبت اختراع اقدام کنید مدارک مورد نیاز می تواند متفاوت باشد.
برای اشخاص حقوقی علاوه بر مواردی که گفته شد باید روزنامه تاسیس و روزنامه ثبت تغییرات هم ارائه دهید.
زمانی حدود 20 سال پس از زمان تاریخ تسلیم اظهارنامه اعتبار این گواهینامه تمام می شود. ضمنا در این 20 ساله تنها در صورتی ارزش گواهی ثبت شده حفظ می شود که اقساط سالیانه را پرداخت نمایید.
اداره مالکیت صنعتی در ایران مسئول ثبت اختراعات است. می توانید از طریق سامانه ی http://iripo.ssaa.ir اختراع خود را به صورت اینترنتی ثبت کنید.
پس از مراجعه به این سامانه باید اطلاعات تان را وارد نمایید تا توسط کارشناسان بررسی شود. در مواردی که اختراع به سفارش شخص حقیقی یا حقوقی انجام می شود فرد سفارش دهنده صاحب حقوق آن است. این فرد به عنوان دریافت کننده ابلاغ ها تعیین می شود تا اطلاعات مربوطه را از طریق ایمیل یا پیامک دریافت کند.
از جمله مشخصات اختراع که باید تعیین شود نام آن است که باید بر اساس قوانین تعیین گردد. نکاتی مانند حوزه کارکرد آن، اهداف مخترع از مد نظر، تایید نوآورانه بودن و شرح نحوه ی کارکرد آن باید مشخص شود. در انتها توضیحی برای فواید ارائه می شود.
در مرحله بعدی ادعانامه تکمیل می شود که سندی برای تعیین حدود پشتیبانی است.
اظهارنامه در سه نسخه ی فرمی و به زبان فارسی تکمیل می شود، تاریخ مشخص شده و باید حاوی اطلاعات زیر باشد:
پس از این که اظهارنامه ارسال شود و توسط کارشناسان بررسی گردد متقاضی باید به صورت حضوری به اداره مالکیت صنعتی مراجعه کند. وقتی امور ثبت به پایان برسد اگهی در روزنامه رسمی ثبت می گردد تا عموم در مورد آن مطلع شوند. در مراحل آخر گواهی صادر می شود و باید به بنیاد ملی نخبگان مراجعه نمایید.
اختراعاتی که در حیطه حمایت از اختراع قرار نمیگیرند مجاز به ثبت در اداره ماکلیت صنعتی نیستند:
بر اساس ماده 2 آئین نامه اجرای مربوطه، برای ثبت اختراع حتما باید اظهارنامه به مرجع ثبت تسلیم شود. هر کس زودتر اظهارنامه اش را تسلیم کند برای حق ثبت در اولویت است. این اولویت بر اساس تاریخ و زمان تسلیم اظهارنامه تعیین می گردد.
درست است که اظهارنامه باید در زمان مشخص ارائه شود اما توجه کنید که ارائه سریع اظهارنامه در حالی که توصیفات لازم، نقشه، ادعاها و.. را شامل نشود پذیرفتنی نیست. بنابراین در تنظیم اظهارنامه خیلی دقت کنید. اگر اظهارنامه مشکل داشته باشد ممکن است حتی بعدا برای انجام تغییرات در اختراع دچار مشکل شوید.
طبق قوانین ثبت اختراع تا سقف ۵۰ درصد از ثبت اختراعات در خارج از کشور حمایت میشود البته به شرط اینکه اختراع موردنظر در اداره مالکیت صنعتی ایران به ثبت رسیده باشد؛ دارای تاییدیه علمی باشد یعنی توسط متخصصین مورد ارزیابی قرار گرفته باشد(ارزیابی علمی هزینهای ندارد)؛ وکیل قانونی شخص مخترع معرفی گردد و برای اختراع موردنظر، طرح کسب و کار تعریف شود.