
نگاهم را از درختهای پارک برداشتم و رو به او که روی نیمکت، کنارم نشسته بود گفتم: «میدانی؟ یکجای ماجرای عشقوعاشقیهای من میلنگد. یکجورهایی انگار کم میآورند. میگویند که زیادی بداخلاقم.» کتابِ توی دستش را ورق زد و گفت: «بداخلاق نه، جدی.» گفتم: «جدی؟ اما نگاه و حرفهایشان نشان میدهد که از بداخلاقیِ من میرنجند.» کتاب را بست و رو به من با شیطنت مخصوص به خودش گفت: «خب البته! همه دستبهقلم و واژهفهم نیستند تا فرق آدم جدی را با آدم بداخلاق درک کنند. یک تفاوت ریزی دارد.» گفتم: «خب! حالا جدی بودن بد نیست؟» گفت: «چه چیز بدی توی جدی بودن هست؟ کمی جدی بودن جذابیت میآورد. پسرهای جدی جذاباند. البته از جنبۀ شخصیتپردازی.» گفتم: «میگویند که زیادی کمحرفم و سرد.» جواب داد: «آدمها خوب و بد را با هم دارند. اتفاقاً خاکستریها آدم را بیشتر مجذوب و با خود همراه میکنند. البته باز هم از جنبۀ شخصیتپردازی میگویم. میفهمی که؟» گفتم: «اما از اینکه زیاد اهل بریزوبپاش عاطفی نیستم دلزده میشوند.» جواب داد: «مرموزها دوستداشتنیاند، دیدهای توی داستانها که...» گفتم: « از جنبه شخصیتپردازی لابد.» بلند شد، روبهرویم ایستاد و جواب داد: «و شاید هم چیزهای دیگر، بقیۀ قسمتهای غیرِداستانیِ زندگی... از بابت کتاب ممنون.» به کتابی که توی دستم بود اشاره کردم و گفتم: «ممنون از بابت کتاب.»
دوماهی بود که باهم آشنا شده بودیم. توی کتابخانۀ آنطرف شهر، به دنبال کتاب نایابی میگشتم و نمییافتم. خسته و کلافه کیفم را گذاشتم روی میز و نشستم روی صندلیِ پشت میز که با یک خروار کتاب نشست روبهرویم و گفت: «هیچچیز آنقدر نایاب نیست، که کلافهاش بشوی.» سر که بلند کردم، گفت: «از کتابی که میخواهی یک نسخۀ قدیمی دارم. سهشنبۀ هفتۀ بعد، توی پارکِ روبهرویی، همین ساعت.»
بعد از آن کارم شد پرسیدن درمورد کتابهای نایابی که میدانستم او دارد، و عادتم شد معرفی کردنِ کتابهایی که احتمال میدادم او ندارد و من دارم.
«واعتصمو به حبلالکتاب». این را سالها بود که فهمیده بودم. پس از ناکامیهای متوالی در عشق به این پی برده بودم که ریسمانی بهتر از کتاب نیست و حالا همان کتاب شده بود ریسمانی برای بودنِ او. عطر تنش، بوی ورقهای کتاب را میداد، بوی همدم همیشگی شبها و روزهایم. توی پارک که مینشستیم، باد میوزید و عطرش را ورق میزد. خورشید میتابید و کلماتِ چشمانش را روشن میکرد.
از روی نیمکتِ پارک بلند شدم و گفتم: «آناکارنینا. آناکارنینا را داری؟» جواب داد: «هفتۀ بعد با آناکارنینا برای تو و پاییز پدرسالار برای من. داری که؟» داشتم.
هفتهای یک کتاب خواندن' کارِ خوانندهای قهار است و به مدد او قهار شده بودم در قدم زدن روی واژههای کتابها. باید کتاب تمام میشد تا فرارسیدن سهشنبۀ دیدارش.
با «آناکارنینا» به همان پارکِ قرار همیشگیمان آمد و من با «پاییز پدرسالار.» صحبت از هدی گابلرِ نمایشنامۀ ایپسن شروع میشد و سرنخِ کلام میانجامید به عشق، به عشقی که یک زن میخواهد و محبتی که یک مرد. صحبت با مادام بواریِ فلوبرِ شروع میشد و میرسید به عشقهای نافرجام.
بهرسم همیشگی، سؤالم را با «میدانی» آغازیدم و پرسیدم: «میدانی؟ انگار دلهره دارم. دلهرۀ سرانجام و فرجام هر عشقی و هر دیداری را» لبخند زد و گفت: «البته دلهره لازمۀ هر ماجراست، البته از جنبۀ تعلیق در داستان.» پرسیدم: «و اینکه پایان هر شروع، خوب خواهد بود؟» جواب داد: «تا برگهها را ورق نزنی و نَرِسی به برگۀ آخر چطور میتوانی بفهمی؟ البته که یک پایان غافلگیرکننده و پیشبینینشده همیشه جذاب است، از جنبۀ پایانبندی.» گفتم: «محبت بلدم، اما آدمبدها و آدمنیمهراههای زندگیام... میدانی...» گفت: «داستان که بدون آدمبدها اصلاً داستان نیست. پیش نمیرود.» از روی نیمکت بلند شدم، روبهرویش ایستادم و گفتم: «نمیشود که همهچیز را داستان نبینی؟ و گاهی ...» لبخند زد و جواب داد: «چه میشد، اگر زندگی یک داستان نمیبود؟»
حالا در ششمین سهشنبۀ نبودنش، در پایانی غافلگیرکننده و غیرقابلپیشبینی، روی نیمکت پارک با کتابی که در آخرین دیدارمان قرار بود برایش بیاورم و با آخرین کتابی که برایم آورده بود نشستهام؛ و نیست. حالا شش هفته است که کُمیتِ کتاب خواندنِ این کتابباز قهار لنگ میزند. ۴۲ روز است که ریسمانی نیست. حالا ۱۰۰۸ ساعت است که دلهرۀ نیامدنِ آدمِ نیمهراهِ زندگیام، داستانم را به تعلیق کشانده. نیست و اما من هنوز به امید رقم خوردنِ پایانی غافلگیرکننده منتظرم. در انتظارم تا به تنِ آخرین برگۀ کتاب، بادی بوزد و ورق برگردد.