«کج» و «معوج» کنار هم روی مبل نشسته بودند که «کج» کمرش را خموراست کرد و کیفش را انداخت روی دوشش و گفت: «معوججان! بلندشو برویم خرید.» معوج که کمردرد داشت گفت: «نمیآیم. میخواهم تنها باشم.» کج همانطور کجَکی خندید و گفت: «کِی تنها بودهای که بار دومت باشد؟» معوج گفت: «من خسته شدم از بس که با تو بودم.» کج گفت: «یادت باشد که اینجا شهر کلمات است و در شهر کلمات هم قوانینی حاکم است.» معوج گفت: «بله، مادر! و میدانم که من بدون تو معنی مشخصی ندارم.» کج گفت: «قربانِ کلمۀ چیزفهم. حالا راه بیفت!» آنها راه افتادند که چشمشان افتاد به «قرض» و «قوله». قرض مشغول صحبت کردن با کج شد. معوج هم از فرصت استفاده کرد و آهسته به قوله گفت: «قولهجان! تا کِی میخواهی دنبال قرض راه بیفتی؟» قوله به فکر فرو رفت و چیزی نگفت. کج و معوج راه افتادند تا رسیدند به «خاک» و «خُلی» معجوج به خُلی گفت: «خلیجان! تو دیگر بزرگ شدهای نباید همیشه دنبال خاک باشی که!» خلی به فکر فرو رفت، اما چیزی نگفت. توی نانوایی، معوج چشمش به «ساخت» و «پاخت» افتاد و به پاخت گفت: «تو هنوز دنبالِ ساختی؟ وقتش شده که از او جدا شوی.» پاخت فکر کرد، اما چیزی نگفت.
شب هم معوج توی خانه گوشی را برداشت و همین پیام را به چندتا از دوستانش فرستاد. فردا صبح صدای داد و فریاد بود که از خانهها بیرون میآمد. «ماشین» به «پاشین» میگفت که نمیتوانی تنها بروی. «زد» به «خورد» میگفت نمیشود که از من جدا شوی. «قاتی» به «پاتی» میگفت تو بدونِ من معنی نداری. صدای جیغ و داد و فریاد بود که بلند میشد و شهرِ کلمات پر شده بود از صدای شکستهشدن وسایل و فریاد.
تا اینکه «ساختوپاخت»، «آتآشغال»، «کج و کوله» «چالهچوله»، «قرض و قوله»، «ماشینپاشین»، «زد و خورد» و... پیش قاضیزبان رفتند. قاضیزبان گفت: «اشکالی ندارد، از امروز پاخت و کوله و پاتی و معوج و خُلی و چوله و خورد و آت آزادند و میتوانند آزادانه در شهر ول بگردند تا آدمها در گفتوگوها از آنها استفاده کنند.» پاخت و کوله و پاتی و معوج و خلی و چوله و خورد و بقیۀ بچهکلمات از اینکه از مادرشان جدا میشدند فریاد شادی سردادند. یکدیگر را بغل کردند و به هم تبریک گفتند و بعد راه افتادند تا از فردا آزادانه و جدا از مادرشان روی زبانِ آدمها بپرند.
ادامه دارد...
توی شهر آدمها، عرفان و سجاد توی کوچه بازی میکردند که عرفان گفت: «تو...» ناگهان «خُلی» خودش را انداخت روی زبان عرفان و بنابراین عرفان گفت: «تو خُلی شدی.» سجاد بلند شد و گفت: «چی؟ من خلی شدم؟» و با مشت کوفت توی صورت عرفان. یکی سجاد میزد و یکی عرفان. یک بار سجاد جاخالی میداد و یک بار عرفان. او میکشید و آن یکی پنجه میزد. دعوایی شد که بیا و ببین!
دو کوچه پایینتر آقامحمد داشت با آقاکریم حرف میزد. آقا کریم به عصایش تکیه داد و گفت: «بد کردم...» که «قوله» خودش را انداخت روی زبان آقاکریم و بنابراین آقاکریم گفت: «بد کردم به تو قوله دادم؟» آقامحمد خندید و گفت: «غوله دادی؟ حالا غولهات را میخواهی؟» بعد دستهایش را بالا برد، پنجههایش را از هم باز کرد و دندانهایش را بههم فشرد و با چشمهای وحشتناک گفت: «این هم غوله. آقا غوله.» و به سمت آقاکریم آمد. آقاکریم اول جا خورد، بعد ترسید و با عصا و پای لنگ پا بهفرار گذاشت، اما آقامحمد همانطور با پنجههای باز و دندانهای وحشتناک دنبالش گذاشته بود و میگفت: «این هم غوله. آقا غوله» حالا ندو و کی بدو. کمکم بقیۀ بچههای کوچه هم خودشان را به شکل غول درآوردند و دویدند دنبال آقاکریم بدبخت که با عصا و لنگلنگان میدوید و فرار میکرد.
کمی پایینتر علی کوچولو به دوستش آرش گفت: «شاید ما هم به زودی یک...» در این هنگام «پاشین» خودش را انداخت روی زبان آرش. آرش گفت: «شاید ما هم به زودی یک پاشینی خریدیم.» علی چشمهایش را تنگ کرد و گفت: «شاید ما هم خریدیم.» بعد رفت پیش پدرش و دادوبیداد راه انداخت که الّاوبلّا من هم پاشین میخواهم. هرچقدر پدر گفت که من اصلاً نمیدانم پاشین چیست فایده نداشت که نداشت. یک ساعت بعد، همۀ بچهها از پدرهایشان پاشین میخواستند. داد و فریاد میکردند و پدرها دربهدر توی بازار به دنبال پاشین میگشتند، اما هیچ مغازهای پاشین نداشت که نداشت.
توی یک خانه مادری به پسرش گفت: «برو...» در این هنگام «آت» پرید روی زبان مادر. مادر گفت: «برو آتها را بگذار درِ خانه.» اما پسر هرچهقدر گشت توی خانه آتی پیدا نکرد. مادر خسته و کلافه داد زد که «تو سربههوایی، تنبلی، کمک من نمیکنی!» پسر هم فریاد زد که «من آت پیدا نکردم!» چند دقیقه بعد، از همۀ خانهها این صدا بلند شد که «تو سربههوایی»، «من آت را پیدا نکردم.»
توی کوچه آقاصمد را مسئول کرده بودند که بالای چالهها بیاستد و به بقیه بگوید که مراقب باشند. پسرکی داشت رد میشد که «چوله» پرید روی زبان آقاصمد. آقاصمد گفت: «مراقبِ چوله باش!» پسرک قاهقاه خندید و گفت: «چوله» و همانطور که میخندید فارت افتاد توی چاله. چیزی نگذشت که کوچه پر شد از سروصدای و فریادِ «کمک... کمکِ» عابرهایی که قاهقاهکنان توی چاله افتاده بودند.
اوضاع در شهر آدمها بههم ریخت. ماشینها به هم برخورد میکردند. بچهها دنبال پیرمردها میدویدند. خانهها را بوی گند آشغال برداشته بود. از هرجایی صدای فریاد و شیون یا صدای «کمک... کمک...» میآمد. تا اینکه «معوج» به خود آمد و فکر کرد اگر اینطور ادامه پیدا کند، آدمها همدیگر را تکهپاره میکنند. پس پیش قاضیِ شهر رفت.
معوج گفت: «شهر بههم ریخته، باید کاری کنیم.» قاضی درحالیکه سرش پایین بود و تندتند مشغول نوشتن بود گفت: «من دارم تاریخ تولد چوله و کوله و آت و پاخت و مالی و مَذا و پاتی و... بله! دارم تاریخ تولدشان را ثبت میکنم. مگر نمیبینی چقدر سرم شلوغ است؟» معوج گفت: «نه! نه! باید فکر دیگری بکنی، شهر آدمها بههم ریخته. شما باید...»، اما قاضی که مشغول نوشتن بود اهمیتی نداد. معوج خودش باید کاری میکرد.
ادامه دارد:
معوج فکر کرد و فکر کرد. بلاخره طنابی برداشت و نیمهشب وقتی همه خواب بودند، بهآرامی «آت» را به «آشغال» طنابپیچ کرد. بعد رفت سراغ «چاله» و «چوله» و آنها را محکم بههم بست. بعد نوبت «قرض» و «قوله» بود که بههم طنابپیچ شوند. بعد «خاک» را به «خُلی» و بعد «ساخت» را به «پاخت» و بعد «زد» را به «خورد» طنابپیچ کرد.
صبح وقتی کلمات از خواب برخاستند، با صحنۀ دلخراشِ طنابپیچی مواجه شدند. آنها آنقدر محکم بههم بسته شده بودند که نمیتوانستند نفس بکشند. بنا کردند به تقلا کردن، اما هرچه تلاش میکردند فایده نداشت که نداشت. بهناچار همینطوری قلوزنجیرشده راه افتادند به سمت شهر آدمها.
توی شهر آدمها پدری به پسرش نگاه کرد تا بگوید «مواظب ماشینپاشینها باش!». «ماشین و پاشین» که بههم بسته شده بودند پریدند روی زبان پدر. دور هم چرخیدند و بههم پیچیدند. بنابراین زبان پدر بههم گیر کرد و گفت: «مواظب ماتیتیتیپاتیتینها باش!» یکدفعه شهر پر شد از صدای پدرهایی که داشتند میگفتند «ماتیتیتیپاتیتینها» و پسرهایی که قاهقاه میخندیدند.
بالای سر چالهها، آقاصمد ایستاده بود تا به عابرها بگوید مواظب باشند. وقتی عابری میرسید، «چاله و چوله» که بههم زنجیر شده بودند، دورِ هم میچرخیدند و تقلا میکردند و میپریدند روی زبان آقاصمد. بنابراین آقاصمد به عابرین میگفت: «مواظب چاچاچاچاچوچاچاچولهها باشید!» عابراین میخندیدند و میافتادند توی چاله.
مادرها به پسرها می گفتند: «آتاتاتاشغاتاتالها را ببر در خانه!» پسرها تمام خانه را دنبال «آتاتاتاشغاتاتالها» میگشتند و چون پیدا نمیکردند بین آنها دعوا میشود.
خلاصه که در شهر آدمها اوضاع بهتر نشد که بدتر شد.
معوج دوباره رفت سراغ قاضیزبان که سخت مشغول بود. قاضیزبان گفت: «مگر نمیبینی دارم تولد کلمات جدید را ثبت میکنم؟» و همانطور که با خودش زمزمه میکرد، اسم کلمات جدید را مینوشت: «آتاتاتاشغاتاتال»، «چاچاچاچاچوچاچاچوله»، «ماتیتیتیپاتیتینها»، «قرضوضوقوضوله»، «خاکوخولخولخاکوله».
معوج رفت و طنابهای کلمات را پاره کرد. کلمات' بیحال و نفسنفسزنان ولو شدند. معوج فکر دیگری کرد. به ذهنش رسید که کلمات را با چسب مایع بههم بچسباند، اینطوری نمیتوانستند درهم بپیچند. پس شبهنگام وقتی همه خوابیدند رفت و آنها را بههم چسباند. او خوشحال و شاد از این موفقیت و بهخیال اینکه همهچیز حل شده به خانه برگشت. صبح که به خیابان رفت کلمۀ عجیبی دید: «چالهلوچه» معجوج با خودش فکر کرد و تازه فهمید ایدلِ غافل! دیشب توی تاریکی آنها را سروته به هم چسبانده. بعد دید این بلا سر بقیۀ کلمات هم آمده.
در شهر آدمها، آقاصمد بالای چاه ایستاده بود و همینکه عابری میخواست رد بشود گفت: «چالهلوچه را مواظب باش!» پسرکی که داشت رد میشد، زد زیر خنده و گفت: «چالهلوچه! چاله هم مگر لوچ میشود؟» قاهقاه خندید و چشمهایش را لوچ کرد و افتاد توی چاله و بعد بقیۀ عابران هم قاهقاهکنان افتادند رویش و داد و فریادشان بالا رفت.
کمی آنطرفتر داشت آقاکریم درمورد «قرض و لِهقو» حرف میزد که همه زدند زیر خنده. مادرها درمورد «آت و غالاش»ها حرف میزدند و بچهها نمیفهمیدند. بچهها با خاک بازی میکردند و «خاک و لُخی» میشدند. خلاصه که در شهر همهچیز «قاتی تیپا» شده بود.
معوج فکر کرد که آنها را جدا کند و دوباره بچسباند، اما بعد به ذهنش رسید احتمالاً اینبار کلماتِ «چاچاچولچوله» و «آتاتاشغاتال» و «قرض و ضوقوله» و «ماشین پاناشین» و «زد و خوزوخوز» درست میشود. بنابراین منصرف شد.
ادامه دارد...
هنگامِ شب او کلمات را با چاقو از هم برید و فکر دیگری کرد. صبح کلمۀ «چاله» خوشحال و شاد مشغول خرید کردن بود. وقتی عابری به آقاصمد رسید، معوج دَوید و یک چوب که روی یک سنگ بود را گذاشت زیر کلمۀ «چاله». بعد رفت تا روی آنسرِ چوب بایستد تا «چاله» شوت شود روی زبان آقاصمد. چاله شوت شد اما نه روی زبانش بلکه شارق کوبیده شد به چشم آقاصمد. داد آقاصمد هوا رفت.
معوج ناامید نشد. وقتی آقاکریم میخواست حرف از قرضش بزند، معوج دوید و «قرض» را شوت کرد. «قرض» پرتاب شد، اما شارق خورد توی باسن آقاکریم و آقاکریم شاتاراق افتاد روی زمین. معوج باز هم ادامه داد. در عرض چند دقیقه، شهر پر شد از کلماتی که شوت میشدند و شارق به پا و کمر و چشم و دماغ و اینجا و آنجای آدمها میخوردند و آنها را نقش زمین میکردند.
چه شهری شد. شهری پر از کلمات آشولاش که هر کدام زخمی و ترکیده و وارفته در گوشهای افتاده بودند. شهر پر شده بود از آدمهایی که با چشم و دماغ و پا و دست و باسنِ زخمی و تنِ پر از درد، در گوشه و کنار ولو شده بودند. معوج حیران شد. ایستاد و کاری از دستش برنمیآمد جز اینکه بایستد و نگاه کند.
او تمام شب را فکر کرد. با خودش کلنجار رفت. چارهای نبود. حالِ کلمات بد بود، شهر آدمها بههم ریخته بود. قاضی هم فقط مشغول نوشتن کلماتِ جدید لهشده توی دفترهایش بود. معوج تصمیم آخر را گرفت. صبحِ فردا، او کلماتِ شل و وارفته و بیجانشده را در میدانِ شهرِ کلمات، دور هم جمع کرد. خودش بالای سکویی ایستاد و با کمال فروتنی به بچهها گفت: «بهنظر من بهتر است که همراه بزرگترهایمان بمانیم.» همه ساکت شدند. گویا موافق بودند، اما هیچکدام از بچهها حاضر نمیشدند که پیشقدم بشوند و کنار مادر خود برگردند. بلاخره معوج از بالای سکو پایین آمد و کنار «کج» ایستاد. اشک شوق در چشمهای کج جمع شد و کجکی خندید. بعداز آن هم «قرض» و «قوله»؛ «خاک» و «خُلی»؛ «زد» و «خورد»؛ «آت» و «آشغال»؛ «ماشین» و «پاشین» و... کنار هم ایستادند.
در این هنگام صدایی از دور شنیده شد. کلمۀ «خجالتزده» بود که داشت نزدیک میشد. «زده» به «خجالت» گفت: «تو چرا همیشه اول میآیی؟ من میخواهم زودتر بیایم و "زدهخجالت" بشویم.» بعد صدای دیگری آمد که گفت: «بله! ما هم باید "کردهتحصیل" بشویم.» «بارانخورده» میخواست حرف بزند که بقیۀ کلمات داد زدند: «نــــــــــــــــــه!»
#پایان
#ما_میخواهیم_جدا_شویم
#داستان_کوتاه #داستان_کودک
#برای_بچههای_ریشو