جودیت باتلر[1]
برگردان: امیر درویشوند

این میتواند موضوعی کماهمیت تلقی شود که دونالد ترامپ نه میخواهد رودرروییای با جو بایدن داشته باشد {شرکتنکردن در مراسمِ سوگند یاد کردنِ رئیس جمهور جدید} و نه بپذیرد که انتخابات را به او باخته است. اما اگر خودداری از پذیرشِ شکست، به مسیرِ ویرانگری که ما «مسیرِ خروجِ ترامپ» مینامیم پیوند خورده باشد، چه؟ چرا باختن اینقدر سخت است؟ این سوال در این زمان دستکم دو معنی دارد. بسیاری از ما آشنایانِ خود را در اثرِ کرونا از دست میدهیم یا از مرگ خود و دیگران بیمناکیم. همهی ما در نسبتِ با عارضه و مرگِ همهجا حاضری زندگی میکنیم، خواه نامی برای درک و فهمِ این وضعیت داشته باشیم و خواه نه. مرگ و بیماری به معنای واقعی کلمه در محیطِ پیرامون حاضرند. با این حال روشن نیست که چگونه میتوان از تلفاتِ حاصلِ آن سخن گفت یا درکی به عمل آورد. مقاومتِ ترامپ در برابرِ سوگ و ماتمِ همگانی، در واقع از امتناعی مردسالارانه در برابرِ سوگواریکردن برمیخیزد و به واسطهی پیوندی که با نخوتِ ملیگرایانه و حتی انگارهی تفوّقِ سفیدپوستان دارد، تقویت میشود. ترامپیستها تمایل ندارند که برای مرگهای حاصل از پاندمی، آشکارا سوگ و اندوهی صورت گیرد. آنها به صورت متداول اعداد و ارقام را در حُکمِ چیزِ مبالغهآمیزی رد کردهاند (اخبار جعلی) و یا با تجمّعات و آشوبگریهای بدون ماسک خود در فضاهای عمومی، هالهی مرگ را به چالش کشیدهاند؛ چیزی که اخیراً در افتضاحِ رفتارهای خشونتآمیز و قانونشکنانهی آنان در کاخِ کنگره {6 ژانویه} آن هم با لباسهای حیوانات دیدیم. ترامپ هرگز بر تلفاتی که ایالات متحده {در پِی کرونا} متحمّل شد، صحّهای نگذاشت و هیچ تمایل و ارادهای هم برای اظهارِ همدردی نداشت. وقتی به مرگومیرها اشاره شد، آن چندان هم نکوهیده نبود، منحنی (مرگومیر) در حال پایین آمدن بود، همهگیری کوتاه مینمود و در واقع این مسأله تقصیر او {ترامپ} هم نبود بلکه مقصّر، چین بود. او بر این نظر بود که آنچه مردم بدان نیاز دارند «بازگشت به کار» است زیرا آنها در خانه در حالِ تلفشدن {مردن} بودند. مقصودِ او تنها این بود که آنها به واسطهی قرنطینهی خانگی دیوانه میشدند.
ناتوانی ترامپ در تصدیقِ شکست در انتخابات، در ارتباط با فروماندگی او در صِحّه بر تلفاتِ فراگیر ناشی از پاندمی و عجز از اظهارِ تأسف برای آن قرار دارد که البته این مسیرِ ویرانگر در پیش گرفتهی اوست. اگر او صراحتاً به باختِ انتخاباتی خود اذعان میکرد، این بدان معنا بود که او کسی است که میبازد. اما او نه تنها آدمی نیست که ببازد بلکه اگر این هم رخ دهد، در این حالت، کسی آنچه که به شایستگی به او تعلّق داشته را از او ربوده است. اما در این میان پیچ و تاب بیشتری وجود دارد. نژادپرستانِ سفیدپوست که به کنگره یورش بردند، چنین متقاعد شدهاند که نه تنها انتخابات بلکه کشورشان نیز به یغما برده شده است و جماعتهای سیاه و قهوهای و همچنین یهودیان، جایگزینِ آنها شدهاند. بدین ترتیب، نژادگرایی آنها ایدهای را به چالش میگیرد که از آنها میخواهد تا نظرِ خود پیرامونِ تفوّق و شایستگی انسانِ سفید را به کناری نهند. برای این منظور، آنها خود را به زمانِ گذشته میبرند تا در هیبتِ سربازانِ کنفدراسیون {اتّحادِ ایالاتِ حامی بردهداری در جنوبِ آمریکا در زمان جنگِ داخلی} درآیند، آنها شخصیتهای فانتزی با قدرتهای فوقِ بشری در بازیهای ویدئویی را وام میگیرند و مانندِ حیوانات لباس بر تن و علناً اسلحه حمل میکنند تا «غربِ وحشی» و نسلکشی مردم بومی را دوباره مجسّم سازند. آنها همچنین خود را به عنوانِ «مردم» و «ملّت» برمیشناسند و برای همین است که هنوز از دستگیری و بازداشت تحتِ عنوانِ شرارت و تبهکاری در شوک به سر میبرند. اگر آنها فقط «خانهی خود» را باز پس میگرفتند، این چگونه میتواند تخلّف یا آشوب و یا توطئهای باشد؟ اگر رئیسجمهور از آنها خواسته است که این اقدامات را انجام دهند این چگونه میتواند جرم تلقی شود؟ کسانی که به دنبالِ این بودند تا صاحبمنصبانِ منتخب را بیابند، به قتل رسانده یا به گروگان بگیرند، به روشنی برنامههای خشونتآمیزی داشتند، برنامههایی که به خوبی در وبگاههای مختلفِ اینترنتیشان ثبت شده بود و از سوی مقاماتِ پلیسِ همدست هم با بیاعتنایی مواجه شد. تهاجم به پلیس و حتی مرگِ به طور ناشایستهی یکی از آنها، روزان بویلند {34 ساله و از ایالتِ جورجیا}، در غلیانِ توحّشِ مرگآورِ آنها موردِ توجّه واقع نشد.
ستاندنِ جانِ 13 نفر از زمانِ از سرگیری اعدامهای فدرال در ژوییه 2020، واپسین لجامگسیختگی مرگبارِ خودِ ترامپ است که شاهدِ دیگری از پیشِ پا افتادگی جانستانی است و همین مسأله هم، این روزهای پایانی {ترامپ} را متمایز میسازد. جایی که پرهیزِ همهجانبهای از اعتنا به تضییعِ زندگیها وجود دارد، احتمالاً میراندن {کشتن} هم آسانتر میشود. این زندگیها حقیقتاً به مثابهی زندگی {شایسته} درک نشدند و هدررفتِ آنها نیز امرِ قابل توجهی به حساب نمیآید. به این ترتیب، روزهای پایانی {ریاست جمهوری} ترامپ، از جمله رویدادِ هجوم به کنگره، پاسخی خشونتآمیز به جنبشِ «جانِ سیاهان مهم است[2]»، هستند. در سطحِ جهانی میلیونها نفر در خیابانها حضور یافتند تا در برابر دَدخویی پلیس که جانِ سیاهی را در پناهِ مصونیت و بدون کیفر گرفته بود، مخالفت کنند. حرکتی که جنبشی را سامان داد که نژادپرستی دیرینه و نظاممندی را آشکار میساخت و در برابرِ روندی که به آسانی زندگی سیاهان را توسط پلیس یا در زندانها تباه میسازد، به مخالفت برخاست. این جنبش همچنان که تهدیدی بینالمللی علیه برتریطلبی سفیدپوستان است، در عین حال واکنشِ تندخویانه و شرمآوری را نیز به همراه داشته است. نژادپرستان نمیخواهند که برتریجویی خویش را از دست دهند هر چند قبلتر آن را از دست دادهاند و همچنان که حرکتهای عدالتِ نژادی در مسیرِ رسیدن به اهدافِ خویش پیش میروند، آنها {برتریطلبانِ نژادی} در حالِ از دست دادن جایگاه خویشند. باختِ ترامپ به اندازهی موقعیتِ رو به افولِ آنها خارج از تفکر و تصوّر است و اینجا، بدون شک یکی از بندهایی است که آنها را به باورِ واهی او {ترامپ} مبنی بر انتخابات به سرقت رفته، پیوند میدهد.
قبل از یورش به کنگره، مطمئناً این مسأله آزاردهنده و حتی مُضحک مینمود که ترامپ دیوانهوار به دنبال این باشد که به هر وسیلهی ممکن، شکست خود را بیاثر گذارد. اما اگر ما به ناتوانی فراگیر در پذیرشِ شکست بیندیشیم، همانطور که فروید به ما میگوید، این درک مستفاد میشود که پذیرفتن {شکست} بخشی از پروسهی سوگواری {کنار آمدنِ سوژه با فقدانِ ابژه} است. بنابراین، برای سوگ باید راهی برای ابرازِ شکست وجود داشته باشد، راهی برای در میان گذاشتن و نشان دادن آن {شکست} و در این معنا، آن به برقراری ارتباط و دستکم، پذیرشِ آشکار نیازمند است. این قاعده چیزی شبیه به این است: من نمیتوانم در جهانی زندگی کنم که در آن، ابژهای که برای آن ارزش قائلم، تباه شده باشد یا من نمیتوانم کسی باشم که آنچه ارزشمندش میپندارم، به هزیمت رفته باشد. به نابودی جهانی خواهم نشست که شکست من را بازتاب میدهد یا با توسل به خیال و فانتزی آن را ترک میگویم. این شکل از انکار متمایل است تا واقعیت را براندازد و یک واقعیتِ ترجیحی را توجیه سازد تا آنکه حُکمِ نهایی را که واقعیت مجبور به حوالتِ آن است، ابراز کند. نتیجه نوعی خشمِ ویرانگر است که حتی خود را به زحمت نمیاندازد تا یک عُذر یا بهانهی اخلاقی به دست دهد. این موضوع در احکامِ اعدامِ بیمحابا، در واقع قتلهای با مجوز دولت و همچنین از انظار دور ساختنِ آمارِ کسانی که در اثرِ کرونا جان خود را از دست دادهاند آشکار است؛ به ویژه آن دسته از ارقام که به ما نشان میدهد جماعتهای رنگینپوست به طور ناخوشایندی بیشترین تأثیرپذیری را در این رابطه داشتهاند، از جمله جمعیتِ بومی این سرزمین که سختترین آسیب را دیدهاند. همچنین این مسأله معنای شقاوتآمیزی را میرساند که ترامپ در روزهای پایانی مسئولیتِ خویش، قراردادی را به انجام رسانید که به موجب آن، به بهای افزایش تولید مس، اماکنِ مقدس در ایالتِ آریزونا را تخریب میسازد. در همان زمان که محقّقاً عدم کامیابی در سیاستگذاریهای عمومی، افزایشِ تلفاتِ جانی در میان این جماعتها {رنگینپوست} را در بر داشته است.
اکنون دیگر، برترپنداری سفیدپوستان جایگاهِ آشکاری در سیاستهای ایالات متحده بازیافته است و مقولهی ترامپیسم هم از ترامپ دوام بیشتری خواهد یافت و همچنان شکلهای جدید به خود میگیرد. برترپنداری سفید همانطور که یک فانتزی سیاسی است، در عین حال یک واقعیت تاریخی است. آن میتواند تا حدی به دلیلِ امتناع از سوگ برای از دست رفتنِ برتریجویی سفید دانسته شود، مسألهای که جنبشِ جانِ سیاهپوستان و آرمانهای عدالتِ نژادی به درستی طلبِ آن دارند. بنابراین زمان آن فرا رسیده است که نژادپرستان از این شکست به سوگ بنشینند اما در اینکه آنها این کار را خواهند کرد، تردید وجود دارد. آنها میدانند آنچه که به عنوان حقّ طبیعی خود متصوّر میشوند، میتواند سلب شود و از آنها گرفته شود و کشمکشی که آنها به راه انداختهاند صبغهای تاریخی دارد. آنها تا زمانی که واقعیتِ تاریخی از آنها ممانعت به عمل نیاورد، فانتزی خود را ادامه خواهند داد. بیایید بر این امید باشیم که واکنشِ متقابلِ بایدن برای این منظور، منجر به تشدیدِ «دولت پلیسی» نشود که در اینصورت ریشخندِ بیرحمانهای است.
پینوشت:
این متن ترجمهای است از:
https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/jan/20/donald-trump-election-defeat-covid-19-deaths
[1] استاد دانشگاه برکلی و نظریهپردازِ جنسیت و فلسفهی سیاسی. به تازگی از او کتاب «نیروی خشونتپرهیزی» در انتشارات ورسو منتشر شده است.
[2] یک جنبشِ اجتماعی بینالمللی است که از جامعهی سیاهپوستان آمریکا آغاز شد و برای مقابله با خشونت و نژادپرستی علیه سیاهپوستان فعالیت میکند. در سال 2013 در پی تبرئهی یک نیروی پلیس از اتهامِ قتلِ یک نوجوان سیاهپوست، این حرکت با هشتگِ #BlackLivesMatter در شبکههای اجتماعی فعالیت خود را آغاز کرد و در تمامی سالهای منتهی به دههی دوم قرنِ 21 میلادی، به صورت منظّم به سازماندهی اعتراضاتِ مردمی علیه کشتهشدنِ سیاهپوستان به دست نیروهای پلیس و نژادپرستی سازمانیافته در سیستم قضایی و پلیس پرداخت. در سال 2020 در طی اعتراضاتِ پس از کشتهشدنِ جورج فلوید در ماه مِه همین سال به دستِ مأمور پلیس در شهر مینیاپولیس ایالتِ مینهسوتا، این جنبش بار دیگر در صدرِ اخبارِ سراسرِ جهان قرار گرفت.