✍ حامد عسکری
منبع: کتابِ «پریدخت»، مراسلاتِ پاریس - طهران
بِسْمِ المعطر الحبیب
تصدقت گردم، دردت به جانم، من که مُردم و زنده شدم تا کاغذتان برسد. این فراقِ لاکردار هم مصیبتی شده. زن جماعت را کارِ خانه و طبخ و رُفتوروب و ورداروبگذار نکُشد، همین بیهمدمی و فراق میکُشد. مرقوم فرموده بودید به حبس گرفتار بودید؛ در دلمان انار پاره شد. پریدُخت تو را بمیرد که مَردش اسیرِ امنیهچیها بوده و او بیخبر در اتاق، شانهٔ نقره به زلف میکشیده. حیَّ لایموت به سر شاهد است که حالواحوالِ دلِ ما هم کم از غرفهٔ حبس شما نبودهاست. اوضاعِ مملکت خوب نیست. کوچه به کوچه، مشروطهچی، چنان نارنجهایی چروک و از شاخه جدا، بر اشجار و الوارِ شهر آویزاناند و جوابِ آزادیخواهی داغودرفش است و تبعید و چوبوفلک. دلمان این روزها، به همین شیشهٔ عطری خوش است که از فرنگ مرسول داشتهاید؛ شب به شب بر گیس میمالیم.
سَیّد محمود جان! مادیانِ یاغی و طغیانگری شدهام که نه شلاق و توپوتشرِ آقاجانمان راممان میکند وَ نه قند و نوازشِ بیگمباجی. عرقِ همه را درآوردهام و رکاب نمیدهم؛ بماند که عرقِ خودم هم درآمده. میدانید، سَیّد جان! زن جماعت بلوغاتی که شد، دلش باید به یک جا قرص باشد، صاحب داشته باشد؛ دلِ بیصاحاب، زود، نخکش میشود، چروک میشود، بوی نا میگیرد، بید میزند؛ دل ابریشم است. نه دستودلمان به دارچیننویسی رویِ حلوا و شُلهزرد میرود، نه شوقِ وَسمه و سرخابسفیداب داریم. دیروزِ روز، بیگمباجی ابروهایمان را گفت «پاچهٔ بُز». حق هم دارد؛ وقتی آنکه باید باشد و نیست، چه فرق دارد پاچهٔ بُز بالای چشممان باشد یا دُمِ موش و قیطانِ زر؟! به قولِ آقاجانمان، «دیده را فایده آن است که دلبر بیند».
شما که نیستید وُ خمرهٔ سکنجبینِ قزوینی که بابِ میلتان بوده بماند در زیرزمینِ مطبخ وَ زهرماری نشود، کار خداست. چلّهها بر او گذشته، بر دل ما نیز. عمرم رویِ عمرتان، آقا سَیّد! به جدّتان که قصدِ جسارت و غُر زدن ندارم، ولی به والله بس است. بهگمانم، آنقدری در فاکولتۀ طبِّ پاریس طبابت آموختهاید که به علاجِ بیماریِ «فراق» حاذق شده باشید؛ بس کنید، به طهران مراجعت فرمایید و به دادِ دلِ ما برسید، تیمارش کنید وَ بعد دوباره برگردید. دلخوشکُنکِ ما همین مراسلات بود که مدّتی تأخیر افتاد و شیشهٔ عطری که رو به اتمام است.
زن را که میگویند ناقصالعقل است، درست هم هست؛ عقل داشتیم، که پیرهنتان را روی بالش نمیکشیدیم و گره از زلف وا کنیم و بر آن بخُسبیم. شما که مَردید، شما که عقلتان اتمّواکمل است، شما که فرنگ دیدهاید و درسِ طبابت خواندهاید، مرسوله مرقوم دارید و بفرمایید این ضعیفۀ ناقصالعقل چه کند!
تصدّقت، پریدخت
بوسه به پیوست است.