توسعه
در سال ۱۹۸۰ فیزیکدانی به نام تیم برنز لی که با پروژهٔ CERN همکاری داشت ENQUIRE را طراحی و ارائه کرد که یک سیستم مهم برای محققان CERN بود تا اینکه از این دادهها به شکل مشترک استفاده کنند. در سال ۱۹۸۹، Berners- Lee یک یادداشت پیشنهاد یک سیستم ابر متن مبتنی بر اینترنت نوشت. Berners- Lee یک نوع خاص HTML را مشخص نمود و یک نسخهٔ جستجوگر و نرمافزار سرور را در انتهای۱۹۹۰ نوشت. در این سالیان این فیزیکدان و مهندس سیستمهای دادههای CERN به نام Robert Cailliau یک سرمایهگذاری مشترک را انجام دادند ولی این پروژه به شکل رسمی توسط CERN دنبال نشد. در یادداشتهای شخصی او از سال ۱۹۹۰ اشاره شدهاست که برخی از مناطق مختلف ابر متن (hypertext) به کار گرفته شدهاست و در ابتدای آن از یک دائرةالمعارف استفاده گردید.

اولین بار شرح کامل HTML به این شکل بود که به آن در نسخههای قبلی "HTML Tags" گفته شد که برای اولین بار توسط Berners –Lee در سال ۱۹۹۱ روی اینترنت قرار گرفت؛ که آن توصیف ۱۸ عناصر شامل عناصر اولیه، طراحی نسبتاً ساده از HTML بود. به غیر از Hyperlink این موارد تحت تأثیر SGMLguid در فرمت مبتنی بر SGML قرار گرفت و در پروژهٔ CERN به کار. رفت یازده مؤلفه از آن در HTML 4 نوشته شدهاست.
زبان نشانهگذاری ابرمتنی به شکلی است که مرورگرهای وب برای تحلیل و نوشتن متون تصاویر و دیگر مواد روی صفحات قابل شنیدن و قابل دیدن وب به کار میرود. ویژگیهای پیشفرض برای هر مورد در ساختار HTML در جستجوگر تعریف شدهاست و این ویژگیها را میتوان تغییر داد یا اینکه توسط CSS بر اساس طراحی صفحه افزایش داد. بسیاری از اجزای متن در گزارش فنی 1988 ISO به شکل TR9537 ارائه شدهاست که نام این جزء روشهای استفاده از SGML بود که در آن ویژگیهای اولیه ساختار زبانی مانند آنچه که در مورد فرمان RUNOFF دیده میشود استفاده شد که در ابتدای دهه ۱۹۶۰ برای CTSS ارائه شدهاست. این فرمانهای ساختاری از فرمانهای مورد استفاده توسط typesetters استفاده میکند که به شکل دستی برای فرمتهای مختلف در نظر گفته شدهاند. اما اصل SGML برای ساختار کلی بر اساس اجزای مختلف است (محدودههای حاشیهنویسی تو در تو به همراه ویژگیهایی که دارد) تا اینکه از اثرات چاپ استفاده شود. همچنین جداسازی ساختارها و شکل ترکیبی نیز باید در نظر گرفته شود. HTML به شکل مداوم به این صورت با CSS به کار گرفته میشود.

Berners- Lee از HTML به عنوان یک ابزار برای SGML استفاده کردهاست. بهطور کلی آن را به عنوان دستور نیروی ضربت مهندسی اینترنت(IETF) تعریف کردهاست که در سال ۱۹۹۳ نسخههای اولیه از آن را بر اسا HTML ارائه نمود."زبان نشانهگذاری ابرمتنی HTML" پیشنویسی اینترنتی توسط Dan Cannolly ,Berners- Lee ارائه گردید و درون تعریف نوع سند SGML برای تعریف گرامر ارائه شد. این نسخه اولیه پس از شش ماه منقضی گردید ولی قابل توجه اینکه از جستجو گرNCSA Mosaic به شکل جستجو گر پیشفرض برای تصاویر بر خط استفاده شد که نشان دهندهٔ فلسفهٔ IETF در استانداردهای ساختارهای موفق است. به همین شکل Dave Raggett's رقابت خود را با ارائه(Internet-Draft , HTML+(Hypertext Markup format از انتهای ۱۹۹۳ شروع کرد و پیشنهاد کرد که یک ساختار اجرایی مانند جداول و شکلهای پر شونده را میتوان برای این منظور به کار گرفت.
پس از آنکه HTML و +HTML به شکل پیشنویس در ابتدای ۱۹۹۴ منقضی گردید،IEFT یک گروه کاری HTML را ایجاد کرد که در سال ۱۹۹۵ نسخهٔ HTML 2.0 تکمیل گردید، HTML اولیه با این قصد ساخته شده که به شکل یک ساختار استاندارد در آینده از آن استفاده شود.
پس از آن پیشرفتهایی در IETF در نظر گرفته شد که مورد توجه رقیبان قرار گرفت. تا سال ۱۹۹۶ ویژگیهای HTML حفظ شد و ورودیهایی از نرمافزارهای تجاری گرفته شد که این کار توسط کنسرسیوم وب جهانگستر انجام شد. اما در سال 2000 HTML یک استاندارد بینالمللی (ISO/IEC 15445:2000) گردید. HTML4.01 در انتهای ۱۹۹۹ انتشار یافت و پس از آن ساختار بعدی آن در سال ۲۰۰۱ به شکل کامل منتشر شد- در سال ۲۰۰۴ پیشرفتهایی در HTML5 در (WHATWG) در نظر گرفته شد و شکل قابل انتشار آن به شکل W3C در سال ۲۰۰۸ ارائه گردید.