
چند سالی از فعالیت حرفهای ام را به بررسی و مطالعه صنعت تلویزیون و رسانههای نوین پخش ویدئو پرداختم. بنا دارم تا از این پس برخی از دستاوردهای تحقیقاتی خود را در این زمینه منتشر کنم. در انتشار این مطالب تلاش میشود حقوق مالکیت مادی اثر حفظ شود و سرفصلهای مطالب عنوان شوند.
با شکلگیری سرویسهای ویدئویی مبتنی بر اینترنت و رشد آنها، مفاهیم و تعاریف جدیدی هم در صنعت به وجود آمد. یکی از این تعاریف دسته بندی کاربران از منظر نحوه محتوای ویدئو است.
گزارش سال ۲۰۱۷ آزمایشگاه مصرفکننده اریکسون در دستهبندی کاربران ویدئو بر اساس دستگاه مورد استفاده، ۶ گروه را نام میبرد. نحوه مصرف این شش گروه را میتوان در نمودار زیر مشاهده کرد:

شـش گـروه کاربـران بـر اسـاس عـادات تماشـای تلویزیـون و ویدئـو مـورد بررسـی قـرار گرفتنـد. بـا ایـن وجـود بـاز هـم میتـوان تفاوتهایـی در نمودارهـا بیـن گروههـای مختلـف مشـاهده کـرد. بـرای مثـال ۳۵ درصـد از افـرادی کـه از تلویزیونهــای ســنتی اســتفاده میکردنــد، بیــن ۵۰ تــا ۶۹ ســاله بودنــد کــه ۱۵ درصـد از جمعیـت مـورد بررسـی را در بـر میگیرنـد. در مقابـل کسـانی کـه از وسـایل قابـل حمـل بـرای تماشـای تلویزیـون اسـتفاده میکننـد، ۱۴ درصـد را در بـر میگیرنـد کـه معمـولاً بیـن ۱۶ تـا ۲۴ سـال دارنـد. از ســال ۲۰۱۰ افــرادی کــه از تلویزیونهــای خانگــی اســتفاده میکننــد کاهــش یافتهانــد و بــه ۴۰ درصــد رســیدهاند ولــی کســانی کــه از ابــزار مختلــف بــرای تماشـای تلویزیـون اسـتفاده میکننـد، بـه ۴۰ درصـد افزایـش یافتهانــد. ایـن واقعیـت کـه افـرادی کـه از وسـایل قابـل حمـل اسـتفاده میکننـد، بیشـترین رشـد را در ایـن زمینـه داشـتهاند، نشـان دهنـده اهمیـت اسـتفاده مفیـد از ایـن وسـایل بـرای تماشـای تلویزیـون اسـت. و نشـان دهنـده ایـن اسـت کـه در آینـده اسـتفاده از وسـایل قابـل حمـل در ایـن زمینـه بـاز هـم رشـد خواهـد داشـت، شـاید ایـن نکتـه را نشـان میدهـد کـه وسـایل قابـل حمـل کـم کـم جایگزیـن تلویزیونهـا و صفحـات ثابـت خواهنـد بـود.

پیشی گرفتن صفحات کوچک
بیننـدگان نه تنهـا بـه تماشـای برنامه هـای ویدئویـی در سـاعات بیشـتری میپردازنـد، بلکـه در حـال اسـتفاده از وسـایل مختلفـی بـرای ایـن کار نیـز میباشـند. از سـال ۲۰۱۰ اسـتفاده از گوشـیهای هوشـمند در بیـن مخاطبـان بـه ابـزار اصلـی تماشـای تلویزیـون بـدل شـده اسـت. سـهم آن از سـال ۲۰۱۰ تاکنـون دو برابـر شـده و حـالا در مقـام پنجـم اسـتفاده و تماشـای تلویزیـون و برنامههـای ویدئویـی قـرار گرفتـه و ۶ سـاعت در هفتـه را بـه خـود اختصـاص داده اسـت.
ایــن مســئله بــه آن علــت اســت کــه اســتفاده کاربــران از گوشــیهای تلفــن همــراه بــرای تماشــای تلویزیــون و محتـوای ویدئویـی افزایـش یافتـه اسـتامـروزه حـدود ۷۰ درصـد بیننـدگان فایلهـای ویدئویـی را از طریـق گوشــیهای تلفــن همــراه خــود تماشــا میکننــد کــه ایــن میـزان نسـبت بـه سـال ۲۰۱۲ دو برابـر شـده اسـت.
صعود و افول ابزارها
تعجبـی نـدارد کـه گوشـیهای هوشـمند یکـی از مهمتریـن وسـایل در میانـه بیننـدگان باشـد. از سـال ۲۰۱۲ اسـتفاده از گوشــیهای هوشــمند از حــدود ۷۰ درصــد بــه ۹۵ درصــد افزایـش داشـته اسـت. تلویزیونهایـی بـا کیفیـت تصویـری بالاتـر نیـز بـا اقبـال بیشـتری مواجـه شـدهاند و مـردم تمایـل بیشـتری بـه خریـد تلویزیونهـای بـا تصویـر HD دارنـد و ایـن میـزان از حـدود ۷۵ درصـد در سـال ۲۰۱۲ بـه تقریبـا ۸۵ درصـد در سـال ۲۰۱۷ رسـیده اسـت و تلویزیونهـای 4K/UHD در حـال حاضـر در بیـش از یـک پنجـم تمـام خانههـا موجـود هسـتند. در مقابـل، ابزارهـای قدیمیتـر ماننـد کامپیوترهـای خانگـی و تلویزیونهــای DVR از محبوبیتهــای کمتــری برخــوردار هسـتند. زیـرا از سـال ۲۰۱۲ تـا بـه حـال اسـتفاده از آنهـا بـه ترتیـب از ۸۰ و ۶۰ درصـد بـه ۷۲ و ۳۸ درصـد کاهـش داشـته اسـت.

برنامههای بیشتر قدرت انتخاب بیشتر
همانطـور کـه تحقیقـات مـا در هفـت سـال گذشـته نشـان داده اسـت، جوانـان علاقهمنـد بـه اسـتفاده از VOD (تماشـای ویدئـو درخواســتی) بــه میــزان بیشــتری افزایــش پیداکردهانــد. بــرای مثــال ۵۴ درصــد نوجوانــان بــه تماشـای برنامههـای درخواسـتی خـود میپردازنـد کـه نسـبت بـه سـال ۲۰۱۰ بـه میـزان ۱۰۰ درصـد افزایـش یافتـه و بـه ۱۰ سـاعت در هفتـه رسـیده اسـت.
بـا اینکـه تماشـای ویدئـو درخواسـتی بـرای همـگان مهـم اسـت ولـی در دیگـر گروههـای سـنی مخصوصـًا اشـخاص بیـن ۶۰ تـا ۶۹ ســال کــه علاقهمنــد بــه برنامههــای زمانبنــدی شــده تلویزیــون هسـتند، ایـن مـورد افزایـش خاصـی از سـال ۲۰۱۳ نداشـته اسـت.

امکان انتخاب
امــکان انتخــاب برنامههــای ویدئویــی بیــش از گذشــته شــده اســت. بیننــدگان در حــال حاضــر برنامههــای زمانبنــدی شــده زنـده و یـا سـرویسهای اینترنتـی پخـش درخواسـتی را در اختیـار دارنـد کـه میتواننـد بـه دانلـود یـا ضبـط برنامههـای مـورد نظـر خــود بپردازنــد. ایــن انتخابهــای مختلــف تأثیــر بســزایی بــر روی زندگـی بیننـدگان داشـته اسـت. در حـال حاضـر آنهـا بـه ۳۰ ســاعت تماشــای تلویزیــون و ویدئــو در هــر هفتــه رســیدهاند. بیننــدگان نهتنهــا بــه تماشــای بیشــتر تلویزیــون میپردازنــد، بلکــه روشهــای خــود را بــرای تماشــا تغییــر دادهانــد: تماشــای برنامههــای درخواســتی در زمــان دلخــواه در حــدود ۴۰ درصــد از برنامههــای تلویزیونــی و ویدئویــی را در بــر میگیــرد. بـا ایـن حـال اسـتفاده از برنامههـای زمانبنـدی شـده، بیشـترین میــزان تماشــای برنامههــای تلویزیونــی را کــه شــامل نــه و نیــم ســاعت ســریالهای تلویزیونــی، فیلمهــای ســینمایی و دیگــر برنامههـا در هـر هفتـه اسـت را در بـر میگیـرد. عـلاوه بـر ایـن، ۳۴ درصــد تمــام برنامههــای زمانبنــدی شــده، بــه تماشــای برنامههـای پخـش زنـده اختصـاص یافتـه و ۱۰ درصـد نسـبت بـه سـال ۲۰۱۵ افزایـش داشـته اسـت.
