مسئولیت اجتماعی، وظایف و تعهداتی است که سازمانها بایستی در جهت حفظ، مراقبت و کمک به جامعهای که در آن فعالیت میکنند، انجام دهند.
برندها معمولا برای این که روابط عمیقتری با مشتریان و ذینفعان خود داشته باشند، سعی میکنند که «رفتاری مسئولانه» نسبت به اجتماع، از خود نشان دهند.
این رفتارها میتواند در ارتباط با محیط زیست، سلامت انسان، رفاه اجتماعی و ... باشد.
سالها است برندها متوجه این موضوع شدهاند که تنها نبایست به سود کوتاه مدت توجه داشت و به مسئولیت اجتماعی به چشم سرمایه نگاه میکنند، نه هزینه!
به عنوان مثال «جف بزوس» مدیرعامل آمازون، ده میلیارد دلار برای مقابله با تغییرات اقلیمی و «جک ما» مدیرعامل «علی بابا» ۱۴ میلیارد دلار برای مقابله با ویروس کرونا کمک مالی کردند.
مشتریان و افراد جامعه وقتی این قبیل رفتارها را میبینند، به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه با برندها پیوند احساسی برقرار میکنند و همین نقطه پیروزی برندها است.
اما در این گوشه دنیا، داستان از قرار دیگری است. برندها نه تنها زیر بار مسئولیتهای اجتماعیشان نمیروند، از مسئولیت شانه خالی میکنند و به «بی مسئولیتی اجتماعی» پایبندند.
در شرایط بحران، یکی ماسک احتکار میکند، دیگری قیمتها را نجومی میکند، آن یکی به تعدیل دست میزند و ...
گویا برندهای ایرانی، به تنها چیزی که فکر میکنند، سود کوتاه مدت است و لا غیر. خدا و پیغمبر که سرشان نمیشود، هیچ، برند و معماری برند هم نمیشناسند.
بحران کرونا، به تحقیق، یکی از تلخترین اتفاقات سالهای گذشته تاریخ ایران و جهان است. اتفاقی که علی رغم خسارتهای مالی و جانی فراوان، فشارهای روحی و روانی زیادی به مردم وارد کرد.
یکی از برندهایی که در این بحران نامسئولانه ترین رفتار اجتماعی را از خود نشان داد، هواپیمایی ماهان بود. شرکتی که پس از ممنوع شدن پروازها به چین به تصدیق مقامات، ۹ پرواز به چین داشته و کرونا را وارد مرزهای ایران کرد.
طبق قوانین ناکجاآباد هم، احتمالا هیئت مدیره ماهان باید به شدید ترین وجه مجازات میشدند، لکن اینجا بنا به مصالح (کدام مصالح؟) آب از آب تکان نخورد.
اما علی القاعده این پایان ماجرا نباید باشد، برندها باید بدانند که نمیتوانند از مسئولیت شانه خالی کنند، باید بدانند که تمرکزشان بر سود کوتاه مدت و مسئولیت اشتباهی میتواند آنها را به خاک سیاه بنشاند.
حال اگر حکومت به این ماجرا وارد نمیشود، مردم باید مستقیما در صحنه حاضر شوند.
مردم اگر امثال برندهایی مانند ماهان را تحریم کنند و آنها را با خسارت روبرو سازند، درس بزرگی را به برندها خواهند آموخت.
به آنها میفهمانند که نمیتوانند به راحتی با جان و مال مردم بازی کنند و آب از آب تکان نخورد.
ورشکستگی یا تزلزل اینگونه شرکتها به پیشرفت اقتصاد ما کمک بزرگی خواهد کرد، برندها یاد میگیرند مسئول اجتماعی باشند، نه مسئول اشتباهی.
امین زمانی