اگه درباره خواص آشواگاندا برای کاهش استرس یا بهتر شدن خواب چیزی خونده باشین، احتمالاً این سؤال هم براتون پیش اومده که عوارض آشواگاندا چیه و آیا مصرفش برای همه بیخطره؟ بالاخره با یه مکمل گیاهی طرفیم که خیلیها ازش تعریف میکنن، اما کمتر درباره عوارض احتمالی اون صحبت میشه.
من وقتی درباره این موضوع تحقیق کردم، متوجه شدم که بیشتر عوارض گزارششده آشواگاندا خفیفن، اما بعضی افراد به دلیل شرایط سلامتی یا داروهایی که مصرف میکنن، باید احتیاط بیشتری داشته باشن. حتی موارد نادری از آسیب کبدی هم در ارتباط با مصرف این مکمل گزارش شده.

آشواگاندا معمولاً در مطالعات کوتاهمدت بهخوبی تحمل شده، ولی این موضوع به معنی بیعارضه بودنش نیست. بعضی افراد ممکنه بعد از مصرف دچار ناراحتی معده، تهوع، اسهال یا خوابآلودگی بشن.
نکته دیگه اینه که همه مکملهای آشواگاندا ترکیبات یکسانی ندارن. بعضی محصولات فقط حاوی عصاره ریشه هستن و بعضی دیگه همراه با منیزیم، ویتامین B6 یا ترکیبات گیاهی دیگه عرضه میشن. توی راهنمای خرید قرص آشواگاندا اصل تفاوت این فرآوردهها و نکات بررسی اصالتشون توضیح داده شده. شناخت ترکیبات محصول کمک میکنه بدونیم دقیقاً چه چیزی مصرف میکنیم.
یکی از عوارض احتمالی آشواگاندا، ناراحتی دستگاه گوارشه. بعضی افراد بعد از خوردن مکمل ممکنه احساس تهوع، دلدرد یا اسهال داشته باشن.
اگه دستور محصول اجازه بده، مصرف همراه غذا ممکنه تحمل گوارشی رو راحتتر کنه؛ اما این روش تضمین نمیکنه که عوارض از بین برن. اگه علائم ادامهدار یا شدید بودن، بهتره مصرف رو متوقف کنیم و با پزشک یا داروساز صحبت کنیم.
بله، خوابآلودگی یکی از عوارض شناختهشده آشواگانداست. البته همه افراد این حالت رو تجربه نمیکنن.
اگه بعد از مصرف احساس خوابآلودگی یا کاهش هوشیاری داشتیم، بهتره رانندگی یا کارهایی که به تمرکز بالا نیاز دارن انجام ندیم. مصرف همزمان با بعضی داروهای آرامبخش هم ممکنه این مشکل رو بیشتر کنه.
این بخش به نظرم از شناخت عوارض خفیف هم مهمتره، چون گاهی مشکل اصلی خود مکمل نیست، بلکه تداخل اون با داروها یا شرایط جسمی فرده.
زنان باردار و شیرده باید از مصرف آشواگاندا خودداری کنن. اطلاعات ایمنی کافی برای این دوران وجود نداره و درباره مصرف در بارداری نگرانیهایی مطرح شده.
برای افرادی که بیماری تیروئید یا بیماری خودایمنی دارن هم آشواگاندا توصیه نمیشه. این گیاه ممکنه بر عملکرد تیروئید اثر بذاره یا با داروهایی که فعالیت سیستم ایمنی رو کاهش میدن تداخل داشته باشه.
افرادی که بیماری کبدی دارن هم بهتره از مصرف خودسرانه آشواگاندا پرهیز کنن. همچنین اگه قراره عمل جراحی داشته باشیم، باید مصرف این مکمل رو با تیم درمان در میون بذاریم.

بیشتر عوارض گزارششده آشواگاندا خفیفن، اما چند علامت وجود داره که نباید ساده از کنارشون بگذریم.
یکی از نگرانیهای مهم، آسیب کبدیه. این اتفاق نادره، اما در گزارشهای پزشکی مواردی از مشکلات کبدی پس از مصرف فرآوردههای حاوی آشواگاندا ثبت شده.
اگه بعد از شروع مصرف با علائمی مثل زرد شدن پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره، خارش شدید یا تهوع و بیحالی غیرعادی روبهرو شدیم، باید مصرف رو قطع کنیم و سریع برای بررسی پزشکی اقدام کنیم.
البته داشتن این علائم لزوماً به معنی این نیست که آشواگاندا باعثشون شده، ولی بررسی علت اونها اهمیت زیادی داره. در صورت بروز علائم حساسیت شدید، مثل تنگی نفس یا تورم گلو، هم باید فوراً کمک اورژانسی بگیریم.
یکی از چیزهایی که شاید کمتر بهش توجه کنیم، تداخل مکملهای گیاهی با داروهای روزمرهست.
آشواگاندا ممکنه با بعضی داروهای فشار خون، دیابت، هورمون تیروئید، آرامبخشها، داروهای ضدتشنج و داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی تداخل داشته باشه.
برای مثال، اگه داروی تیروئید مصرف میکنیم، تغییرات احتمالی عملکرد تیروئید در اثر آشواگاندا میتونه اهمیت داشته باشه. بنابراین بهتره پیش از شروع مصرف، فهرست داروها و مکملهایی که استفاده میکنیم رو به پزشک یا داروساز اطلاع بدیم.
شاید فکر کنیم چون آشواگاندا گیاهیه، میشه برای ماهها یا حتی سالها بدون نگرانی مصرفش کرد؛ اما شواهد علمی هنوز چنین نتیجهای رو تأیید نمیکنن.
مطالعات انجامشده نشون میدن بعضی فرآوردههای آشواگاندا در دورههای کوتاه، تا حدود سه ماه، معمولاً بهخوبی تحمل شدن. بااینحال، اطلاعات کافی درباره ایمنی مصرف طولانیمدت وجود نداره.
نکته مهم اینه که بیشتر خوردن یک مکمل لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمیکنه. مقدار مصرف باید با نوع فرآورده، شرایط فرد و توصیه متخصص هماهنگ باشه.
چیزی که من از بررسی این موضوع یاد گرفتم این بود که آشواگاندا برای همه خطرناک نیست، اما برای همه هم انتخاب مناسبی محسوب نمیشه. تهوع، ناراحتی معده و خوابآلودگی از عوارض احتمالی اون هستن و در موارد نادر، مشکلات جدیتری مثل آسیب کبدی هم گزارش شده.
به نظرم مهمترین کار قبل از مصرف اینه که شرایط سلامتی، داروهای مصرفی و ترکیبات محصول رو بررسی کنیم. اگه بیماری زمینهای داریم یا بعد از مصرف با علائم غیرعادی مواجه شدیم، بهتره بهجای ادامه خودسرانه مصرف، از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیریم.
منبع: مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا (NCCIH)