ای کاش اون چیزهایی که همیشه بهمون میگفتن رو گوش میدادیم! ای کاش همه اون کارهایی که بهمون می گفتن رو انجام می دادیم! پدر من یک نجار حرفه ای و زبردست بود و همیشه هرجا می نشستیم از کیفیت کارش و تخصصی که داشت صحبت و تمجید می کردند. پدر من یک معلم بود و همیشه به هر اداره ای که سر می زدیم دست کم یک نفر اونجا مشغول به کار بود که قبل ترها شاگرد پدرم در دوران مدرسه بود. پدر من یک نقاش ساختمون بود که هروقت از کنار یکسری از خیابون ها رد می شدیم بهمون با انگشت اشاره نشون به ساختمون های مختلف اشاره می کرد و می گفت ببین پسرم همه واحدهای این ساختمون رو من نقاشی کردم.

از گذشته تا به امروز (البته چندین سال قبل از امروز منظورم هست) افراد در قالب شغل های که داشتن تعریف و شناخته می شدند. هر کسی تخصصی داشت که چندین سال روی اون تمرکز داشت و کار میکرد و دیگه از اون به بعد همه اون شخص رو با اون شغل و پیشه می شناختند. شغل و پیشه ای که حتی نوع لباس پوشیدن اون شخص رو مشخص می کرد. تخصصی که هر جای ایران که می رفت باز به اون نیاز داشتند. بنظر می رسه که هویت ادم ها رو اون شغل ها تعریف می کردند و افراد با اون هویت سال های سال زندگی می کردند. حسن نقاش، علی کفاش، رضا لوله کش، حمید نجار و همه افرادی که به واسطه شغلی که بعد از اسم اون ها می نشست شناخته می شدند و در یادها می موندن.
اول از همه ببینیم این هویت یا همون identity چی هست و چه معنی لغوی داره؟ هویت چیزی هست که دربرگیرنده همه ابعاد و جنبه های شخصیتی، ظاهری، اخلاقی، حرفه ای و ... یک فرد می شود. به نظر میرسه که هویت افراد از دوره کودکی شکل می گیره و با افزایش سن کم کم رنگ و بوی متفاوت و باثبات بیشتری به خودش می گیره. هویت شامل صفات انتسابی(مانند والدین، محل تولد، نژاد، قد و...) و صفات اکتسابی(ٖشغل، تحصیلات و طرز نگرش شخص) می شه.
توی دنیای امروز به جرات میشه گفت که هروقت درباره یک شخص جدید صحبت میکنیم اولین سوالی که برای ما پیش میاد این هست که خب اون شخص چکاره هست؟ چکاره هست یعنی اینکه روز و شبش رو چطوری میگذرونه؟ از چه روشی برای کسب درامد استفاده میکنه؟ اطرافیان اون شخص شامل چه افرادی می شه؟ سطح درامدی اون شخص چطور هست؟ سطح سواد نسبی اون شخص چطور هست؟ این ها تنها بخشی از سوالاتی هستند که با دونستن شغل هر نفر می تونیم بصورت حدودی براشون پاسخ پیدا کنیم. پاسخ هایی که شاید خیلی هم درست نباشند و صرفا بصورت متوسط نماینده جواب سوال اون شخص باشه.
آیا واقعا میشه هویت افراد رو در کاری که انجام می دن خلاصه کرد؟ بنظر من در دنیای امروز میشه تا حد خیلی زیادی این موضوع رو درست دونست. اینکه شما در طول روز مشغول چه کاری هستی مشخص کننده پاسخ به سوالات بسیاری هست که مجموع جواب اون ها نشون دهنده جنبه های مختلف شماست. پس می تونیم بگیم که با دونستن شغل می تونیم به درک خوبی از هویت هر نفر برسیم. اما منظور از وابستگی هویت چیست؟ وابستگی هویت یعنی اینکه شما به واسطه شغلی که دارید با طیف افراد خاصی در ارتباط هستید، با ابزارها و دستگاه های خاصی کار می کنید، به زبان یا زبان های خاصی تسلط دارید، به مهارت های خاصی نیاز دارید، و دیگر موارد که اختصاصی برای حرفه خود به ان ها نیاز دارید. ممکن است تخصص شما به صورت اختصاصی برای کارخانه های فولاد باشد، پس قطعا شما در شهرهایی که صنعت فولاد نداشته باشند نمی توانید زندگی و کسب درامد کنید.
افراد شاغل در حوزه تکنولوژی خود را سردم دار فضای نوآوری می دانند. الحق هم که اینطوری هستیم. همیشه داریم با سرویس های جدیدی که طراحی و خلق می کنیم دنیا رو به جای بهتری تبدیل میکنیم. هویت افراد در حوزه تکنولوژی با کامپیوتر و اینترنت گره خورده است. دیگران از بیرون از این فضا ما را افرادی می دانند که ۲۴ ساعته پیشت سیستم یا لپ تاپ نشسته ایم و در حال تایپ کردن هستیم. افرادی هستیم که سرشار از مشکلات ارتباطی و تعاملی با افراد هستند و نمی توانند خیلی با دیگران دوست شوند چراکه سرگرم بودن طولانی مدت در کامپیوترها ان ها را بسیار گوشه گیر و درون گرا کرده است. این ها تصویرهایی هستند که دیگران از بیرون از ما دارند. البته که به دور از حقیقت هم نیست.
کمی بالاتر درباره وابستگی هویت صحبت کردیم. مطابق با اون موضوع ما در حوزه تکنولوژی هم یکسری وابستگی ها داریم. وابستگی هایی از جنس وجود کامپیوتر به عنوان ابزار اصلی، وجود اینترنت به عنوان سوخت مورد نیاز برای همه فعالیت هایی که میکنیم و وجود برق قبل از همه چیز.
ابزار (کامپیوتر) + زیرساخت (اینترنت) اگر نباشند ما هیچ نداریم. هیچ ندایم یعنی اینکه درصورت نبود هرکدام از اون ها هیچ کاری نمی تونیم و نداریم برای انجام دادن. فرض می کنیم که ابزار رو که همون لپ تاپ و کامپیوتر هست رو هم داشته باشیم و هیچ نگرانی درباره نداشتن اون نباشه، زیرساختمون که میشه اینترنت اگر نباشه عملا هیچ چیزی نداریم و هیچ کاری هم نمی تونیم بکنیم.
از اونجایی که اینترنت همچون سوخت ما برای زنده موندن هست، درصورت نبود اینترنت ما هیچ کار دیگه ای بلد نیستیم که انجام بدیم. درواقع هیچ تخصصی خارج از فکر کردن و تایپ کردن اون تفکرات از ما ساخته نیست. احتمالا اکثر ماها به شدن از نظر فیزیک بدنی هم ضعیف هستیم. هر ساعت قطع بودن و نداشتن اینترنت یعنی سردرگمی و کلافگی ما.
اگر بخوام صادق باشم من در نبود اینترنت هیچ هویتی از خودم ندارم. اگر نجار بودم می تونستم برم ابزارم رو مجدد تهیه کنم و زیر پله ساختمون کارم رو انجام بدم. اگر نقاش بودم باز همینطور. اگر پزشک بودم باز همینطور.
درصورتیکه هرچقدر هم فرد با تخصص و تجربه بالایی باشیم، اگر اینترنت نداشته باشیم هیچ هم نیستیم!
اینترنت هم از اون چیزهایی هست که بخصوص سر مسائل سیاسی به راحتی درباره اون تصمیماتی گرفته میشه و به راحتی می تونه ما رو بی هویت کنه!
در دنیایی که به جای ساختمان های بلند که برای ساخته شدن نیاز به کارگر و بنا و نیروی فنی دارند، یکسری شرکت های هستند که نرم افزارهای گسترده تولید می کنند و برای ساخت اون نرم افزارهای به همون کارگرها (یکی بیل زن خوبی بود، یکی ملات خوب درست می کرد، یکی اجر چینی خوب انجام می داد و ....) نیاز داره که کار کنن. اگر شرکت نباشه اون افراد همگی بیکار خواهند بود. با لپ تاپ زیربغل به دنبال شرکت های جدید هستند. این دنیای واقعی ما در دنیای نرم افزار هست. واقعا اگر شرکت های نرم افزاری نباشند و اینترنت هم نباشه ما هیچ کاری از دستمون ساخته نیست. دقیقا مثل کارگرهای ساختمونی که اگر کار نداشته باشند صرفا با ابزارهای دم دستی خودشون سر خیابون نشستن و منتظر هستند که یکی بیاد و اون ها رو ببره برای انجام کار.
حقیقت: خیلی شغل های تکنولوژی رو جدی نگیرید!