
همیشه برایم سوال بوده که نویسندهها را چگونه میشود شناخت؟ چگونه میتوان به عمق نگاه و باورشان راه یافت. چرا؟ چون نویسنده ها در عالمی زندگی میکنند که باریافتن به آن سخت است. عالم نویسندهها همین عالمی نیست که در زندگی با ما شریک هستند. نویسندهها دنیای درونی دارند. خیلی از نویسندههای بزرگ دنیا خواستهاند این دنیایشان را با مخاطب به اشتراک بگذارند و لاجرم قلم به دست گرفته اند. عنوانِ زندگینامۀ رومن رولان سفر درونی است و این چه اسم بامسمایی برای زندگی یک نویسنده است؛ پیشنهاد میکنم اگر نخواندید حتما بخوانیدش.
همیشه وقتی رمانی را میخوانم سعی کردهام حواشی و زندگی نویسندهاش را بخوانم؛ به این امید که شاید بشود آنها را فهمید. اما سالها بعد به این نتیجه رسیدم که یک نویسنده را فقط میشود با زندگیکردن فهمید؛ چرا که نگاهِ یک نویسنده، حاصلِ یک زندگی است؛ نتیجۀ سلوک اوست. عجیب نیست بخواهی نویسندهها را از روی نوشته هاشان بفهمی؟! بگذریم.
حمیدِ حسام را میشود دید و کتابهایش را خواند و چیزهایی از او دستگیرت شود اما نمیشود او را فهمید؛ نکاتی را هم که از او می نویسم و می گویم دریافت شخصیِ من از اوست. شاید با دریافت تو متفاوت باشد.
آقایِ حسام رزمنده است؛ دیروز جای دیگر و امروز فضایی دیگر.
آقای حسام یک دانشجو است، چه در زمانِ زندگی و جنگ و چه در زمانِ نوشتن؛ دانشجو بودن سن و سال نمیشناسد! در شصت سالگی هم میتوانی دانشجو باشی! اما نه کلاس درس دانشگاه تهران و پای درس اساتیدی چون استاد شفیعی کدکنی، دکتر درخشان، دکتر لسان، دکتر مصفا، دکتر حاکمی، دکتر شیخ الاسلامی و.... . در همه جا!
او هنوز همان دانشجوی رزمندهایست که به خاطر مجروحیت دستش، حضرت قیصر امین پور برایش یادداشت برمیدارد و همان دانشجوی رزمندهایست که با دستِ وصلهپینه شدهاش دیده بانی میکند.
او هنوز هم دانشجویی است که با وصفِ حالِ میرزامحمد سلگی در پی خویش است و همینطور در زندگینامۀ علیِ خوش لفظ به دنبال خود میگردد. او هنوز هم گوش به ندایِ شهیدِ حسنِ ترک دارد که به او گفته بود : "تو به جای اینکه حرف ما رو بزنی داری از زبون حیوانات و وحوش صحبت می کنی و درس می دی؟!"
حسام را فقط می شود با سلوک در مسیری که پیموده فهمید. لاجرم پیشنهاد می کنم حتما کتاب " در جست و جوی مهتاب" نوشتۀ آقای حسین قرایی دربارۀ او را بخوانید.
بگذارید اعترافی برایتان کنم. در انتخاب کتاب وسواس دارم و برای همین سراغ خیلی از کتابها نمیروم. چون دوست دارم آنچه میخوانم به من نگاه ببخشد و فقط نخواهد قصه و روایتی را از بابِ ضرورت، بیان کرده باشد. وقتی "آب هرگز نمی میرد" را خواندم دیدم که راوی تمام تلاشش را کرده است و برای کلمه کلمۀ آن فکر کرده است و قلم رها نیست. این راوی است که قلم را به رقص درآورده تا آنچه نادیدنی است را دیدنی کند. آنچه در ضمیر نهان است به عین درآورد و آنچه مفهوم است را به محسوس تبدیل کند. هنرِ حسام را می ستاییم به خاطر تلاش 20 ماهه اش برای رسیدن به دُرِّ زندگیِ سردار سلگی. می ستاییم به خاطر روایت بکر و دوست داشتنیِ زندگی و زمانۀ سلگی که زندگی و زمانۀ خیلی ها بوده است.
حمید حسام یک کتاب تازه هم نوشته است که دوست دارم نامش را در انتهای این مطلب بیاورم. کتاب "هفتاد و دومین غواص" خاطرات آقای مطهری رزمندهای از همدان که در نشر شهید کاظمی چاپ شده است.
والسلام .