حالا شما عنوان رو میبینی شاید فکر کنی قراره یه متن علمی آموزشی در مورد دنیا بخونی. بذار بهت بگم که نه اینطور نیست. این یک نوشتهی علمی نیست. در مورد شکل کیهان و خمش فضا زمان و این داستانها که اصلا نیست. اما با تو دوست عزیزی که فکر کردی این یه نوشتهی علمی در مورد شکل دنیاست و با این حال همچنان شروع کردی به خوندن، بله با تو یه کلمه حرف دارم. واقعا؟!
چند وقت پیش یه مستند نسبتا عامیانه میدیدم در مورد جستجو برای یه نظریهی فیزیکی ِ واحد و یکپارچه که همه چیز رو توضیح بده (و بله، من هنوز هم اصرار دارم که این یه نوشتهی علمی نیست). مثلا الان ما نمیدونیم چطوری گرانش رو تو همون چهارچوبی توضیح بدیم که برای بقیهی نیروهای طبیعت استفاده میشه. یه نظریه واحد نیست که همه چیز رو با هم توضیح بده. اونوخ یه سکانسی داشت این مستند که یه بابایی داشت روی تخته یه سری معادلات فیزیکی مینوشت؛
بچه که بودم مادرم برام یه اسباببازی خریده بود که یه پازل سه بعدی بود. باید یه سری تیکهی پلاستیکی رو یه جوری چفت ِ هم میکردی که یه مکعب درست شه. یه چیزی شبیه مکعب سوما. یادمه اون اول هی همه چیز رو که میذاشتم کنار هم، تهش یا قطعهی آخر اصلا تو نمیرفت یا یه لنگش میموند بیرون؛
دنیا جای عجیبیه. مثلا تو یه شرکتی هستی بالاسریت بهت زور میگه. زیر بار نری، با تیپا میندازنت بیرون و تو میمونی و حوضت و خانوادت که یه تکیهاشون به تو بوده. زیر بار حرف زور هم بری، آره سر جات میمونی پولتم سر وقت میگیری، ولی با خودت که خلوت میکنی حس میکنی شدی یه تیکه گوشت خام که یه هفتس کنار یه جادهی خاکی افتاده زیر آفتاب مرداد. همینقدر متعفن. همینقدر منفعل. دنیا جای عجیبیه چون اگر بری دنبال علاقت، احتمال خوبی وجود داره از گشنگی بمیری. نری دنبال علاقت احتمال خوبی وجود داره از افسردگی بمیری. دنیا جای عجیبیه. وقتی یه بندهی خدایی کنار خیابون صدات میکنه و برای شام شبش ازت پول میخواد، چون میترسی بخواد با پولت مواد بخره ازش میخوای باهات بیاد تا خودت براش غذا بخری. اما اون یکی، همون آدمیه که ازت فقط یه شام میخواسته و این نگاه بالا به پایین ِ خالی از اعتماد، دلش رو میشکونه. اون روزی هم که بدون سوال و جواب به یکی پول میدی که شام بگیره، طرف با پولت میره مواد میخره و یه بند انگشت تو باتلاقش پایینتر میره. اصلا دنیا جای عجیبیه صرفا به همین خاطر که همیشهی تاریخ، یه سری آدم بودن که واسهی شام شبشون مجبور بودن از آدمای گذری کمک بخوان؛
وقتی تو اون مستنده دوربین داشت تخته رو نشون میداد، گوینده میگفت شاید اصلا ما انسانها اونقدر باهوش نیستیم که بتونیم اون نظریهی واحد رو بفهمیم و بعد دوربین آروم میچرخید به سمت شاگردها، میدیدی دو تا اردک با یه چهرهی خرسندی خیره شدن به تخته.
یادمه اون بچگی بعد از کلی ور رفتن با پازل، وقتی که داشتم قشنگ اون حس زیبای خواستن و نتوانستن رو با عمق وجود لمس میکردم، یه لحظه به ذهنم زد که اگه هیچ راهی نباشه چی؟ کی گفته حتما میشه اینا رو طوری چفت و بست کرد که یه مکعب بشن؟
دنیا جای عجیبیه. بعضی وقتها فکر میکنم هر جوری بخوای زندگی کنی، همیشه یه جاش میلنگه. شاید تلاش ما آدما برای پیدا کردن راه درست زندگی، تلاش اون اردک ِ خجسته دله برای فهمیدن قوانین نیوتون. شاید اصلا این دنیا اون پازل معیوبیه که هیچ روشی برای کامل کردنش وجود نداره. من تمام عمرم دنبال این بودم که تو این دنیا یه گوشه پیدا کنم بشینم . اما خدا رو چه دیدی، شاید این اتاق کلا گرد باشه. شاید این دنیا، کلا گرد باشه.