میخوام در مورد یه معضل توی رشته های مهندسی به خصوص برق و کامپیوتر حرف بزنم که فقط داره عمر دانشجو ها رو تلف میکنه. منظورم خود دانشگاهه!
یه پسر دایی دارم به اسم امیررضا که یک ساله ندیدمش و آخرین بار حدود ۶ ماه پیش باهاش تلفنی حرف زدم. ما با هم خیلی خوش میگذروندیم.
میدونید چرا اینقدر دور شدیم؟ چون امیررضا امسال کنکور داره و خیلی سخت داره درس میخونه.
خواهر کوچیکم مبینا خیلی در مورد سال بعد که قراره کنکور بده نگرانه.
میخوام به همه امیررضا ها و مبینا ها بگم که واقعا دانشگاه هیچ خبری نیست.
البته منظورم رشته های مهندسیه ولی برای پزشکی و رشته های مشابه، بدیهیه که باید دانشگاه برید.
بذارید از خودم بگم. دبیرستان بودم و هفته ای یه بار مشاور مدرسمون میومد میگفت شما باید دانشگاه خوب قبول شید و گرنه حمال میشید! من خودم چون دوستایی (بخونید استاد) داشتم که از من چند سال بزرگتر بودن و دانشجوی رشته های برق و کامپیوتر بودن به خاطر همین یکم با مقوله دانشگاه آشنا بودم.
بگذریم.
سال ۹۸ کنکور دادم و وارد دانشگاه شدم (رشته کامپیوتر). به واسطه فعالیتای خوبی که از قبل توی حوزه رباتیک داشتم، درسای تخصصی رو بهتر متوجه میشدم ولی بقیه بچه ها رو میدیدم که بعضا درس “مبانی کامپیوتر” رو هم می افتادن.
مشکل از بچه ها بود؟ قطعا نه!
مشکل از دانشگاه بود، از استادا و خیلی چیزای دیگه و البته بعضی از بچه ها (که اسمشون رو میذارم اصغر که در ادامه در موردشون توضیح بدم).
دارم در مورد دانشگاه شهید بهشتی صحبت میکنم نه دانشگاه اصغر آبادِ سفلی!
اول میخوام چارت درسی رو بگم. علومی که توی دانشگاه به ما تدریس میشه، مباحثیه که تقریبا تو دنیا منسوخ شده و اصلا نیازی به دونستنش نیست. علومِ لاینفع! مطالبِ پرت و پلا و به غایت به درد نخور.
بذارید با یه مثال توضیح بدم.
فرض کنید میخواید یه تعداد ماگ با چاپ و لوگوی اختصاصی درست کنید.
راه معقول و منطقی اینه که اول میرید یه تعدادی ماگ می خرید، بعد میدید بیرون براتون چاپ برنه.
راه دانشگاهی اینه که اول باید بدونید سرامیک یه ماده معدنی و یه جامد غیر فلزیه که عموما براساس اکسید، نیترید، برید و کاربیده که توی درجه حرارت بالا، برا انگیخته میشه! ترکیب الکترون توی پیوندهای یونی و کووالانسی باعث میشه که بیشتر مواد سرامیکی عایقهای حرارتی خوبی باشن. برای تهیه سرامیک میتونید از خاک رس، کائولینیت،اکسید آلومینیوم، کاربید سیلیکون، کاربید تنگستن یا چیزای مشابه استفاده کنید. بعدش این مواد رو با آب ترکیب کنید که خمیری بشه. بعد خمیر رو توی قالب می ریزید (که البته توی سرف فصل قبلی یاد میدن که جنس قالب چی باید باشه و معادله ریاضی شکل قالب رو چطور به دست بیاریم) و بعد دما و مدت زمان حرارت دیدن رو محاسبه میکنید. کاری که حدود 1000 سال پیش، چینیا انجام دادن!
بعد از اینکه ماگ رو آماده کردید حالا باید برید سراغ اینکه چطور میشه جوهر رو به سرامیک منتقل کرد و بعد از اینکه روش چاپِ سابلیمینال رو اختراع کردید، میتونید خط تولیدتون رو با بیشترین بهره وری راه اندازی کنید :)
حالا متوجه شدید؟
نمونش توی مهندسی کامپیوتر (که اصلا هیچ جای دنیا همچین رشته دانشگاهی ای وجود نداره جز ایران!) میشه محاسبات عجق وجق و مزخرف، برای بهینه کردنِ الگوریتم های یادگیری ماشین. در حالی که tensorflow وجود داره که گوگل و مایکروسافت و بقیه خرت و پرتا دارن ازش استفاده میکنن و هیچ جایی توی مباحث درسی بهش اشاره نمیشه.
حالا میرسیم به مشکل دوم، یعنی بچه هایی که اسمشون رو گذاشتیم اصغر (یا صغری برای اینکه تبعیض جنسیتی قائل نشیم!)
اصغر/صغری چون از بچگی علاقه به برنامه نویسی داشته، همین راه رو ادامه داده و الان توی یکی از شرکتای خوب استخدام شده و ماهی n تومن حقوق میگیره.
اصغر/صغری مدام توی دانشگاه، به روش های غیر مستقیم از خودش تعریف میکنه و اعتماد به نفس و انگیزه بقیه رو از بین می بره.
بچه ها با دیدن اصغر/صغری، فکر میکنن اون چون از اول کارش این بوده، خیلی ازشون جلو تره و نمیتونن بهش برسن.
اصغر/صغری خودشو دست بالا می گیره و مدام به بچه های تازه وارد از پروژه های خفنی که انجام داده حرف میزنه.
اصغر/صغری تمایلی به یاد دادن به بقیه نشون نمیده و کار خودشو میکنه.
اصغر/صغری موفقیت های بزرگِ آدمای مبتدی رو، کوچیک میشمره و طوری با درسا و پروژه ها رفتار میکنه که انگار براش مثل آب خوردنه.
مثل اصغر/صغری نباشید...
موضوع بعدی، استادا هستن (البته نه همشون، ولی اکثرشون)
یاد گرفتن شما براشون اهمیتی نداره.
از اینکه شما برای تمدید مهلت ارسال تمرین التماسشون کنید خوششون میاد.
براشون مهم نیست چیزی که دارن میگن به درد بخوره یا نه. این درس رو یاد میده، چون تخصصش اینه و حقوقشو میگیره.
اکثرا استادا خودشون توی یه سری شرکت مثلا دانش بنیان، سمت مدیریت دارن و فکر میکنن دیگه علامه دهرن!
البته استادای فوق العاده خوبی هم وجود دارن که شدیدا دانشجو رو درک میکنن و براشون مهمه.
موضوع ناراحت کننده اینه که بعضا TA (teaching assistant یا تدریسیار) ها هم که خودشون دانشجو هستن، تحت تاثیر این رفتار مریض قرار می گیرن و ادامش میدن. TA هایی هم هستن که واقعا میخوان کمک کنن اما معمولا TA ها در واقع خدنگ استادن و شما براشون مهم نیستید. چون با خودشون هم همینطوری رفتار شده.
در یک جمله بخوام بگم، استاد پادشاه دانشگاهه و شما توی یه سیستمِ دیکتاتوریِ محض قرار دارید که هیچ کاری از دستتون بر نمیاد. اگر پادشاه خوبی داشته باشید که فوق العادست ولی کم پیدا میشه.
مبحث بعدی، خود دانشگاه و جو حاکم بر اونجاست.
مجددا تاکید میکنم که دارم در مورد رشته های مهندسی، بویژه برق و کامپیوتر که همه براش سر و دست میشکنن حرف میزنم.
اولین بار که وارد دانشکده مهندسی کامپیوتر شدم، نتونستم رنگ دیوارای ساختمون رو تشخیص بدم، چون با آگهی استخدام جلد شده بود!
" به یک بیل گیتس، با سابقه کاری ایلان ماسک و حداقل مدرکِ سوپر پروفسور، مسلط به همه چی با حقوق یک آفرین در ماه نیازمندیم!"
بچه هایی رو میبینم که آرزوشون استخدام شدن تو دیجیکالاست. یا اصغر/صغری هایی که به استخدام بودن و درآمد داشتنشون افتخار میکنن و باعث میشن بقیه هم برن دنبال استخدام شدن. ولی چون هنوز چیزی بلد نیستن، نمیتونن به اون آرزوشون برسن و افسرده میشن (دیدم که میگم). تو همین دانشگاه خودمون، یکی از بچه های سال بالاتر بود که یه سرویس فوق العاده خفن رو با 2 ملیون تومن دستمزد برای یکی راه انداخته بود.
بحث اصلا سر دانشگاه نیست. بحث سر سیستم و جو آموزشیِ کارمند پروره. خیلی ناراحت کنندست که خود دانشجو ها از این وضعیت راضی ان. کل امید و دل خوشی شون گرفتن مدرکه که بعدا باهاش یه کاری کنن. ولی نمیدونن که اون مدرکو باید لول کنی بندازی سطل آشغال.
مگر اینکه هدف پذیرش گرفتن از دانشگاهای خارجی باشه و بعدش کارمند شدن توی یه جای دیگه!
حقوق ماهیانه، یه رشوه ست برای فراموش کردن رویاهاتون.
در کل همه چیز بر میگرده به هدف شما از تحصیل
اگر هدفتون یاد گرفتن و استفاده از دانشتونه، ویدیو های دانشگاهای خیلی خفن تر از شریف و تهران توی یوتیوب رایگان هست.
اگر هدفتون مدرک گرفتنه، خیلی از دانشگاهای معتبر دنیا، به صورت مجازی و رایگان آزمون برگزار میکنن و مدرک میدن.
اگر هدفتون استخدام شدن توی شرکتای خیلی خوبه، بدونید چیزایی که تو دانشگاه میگن به دردتون نمیخوره، خودتون یه گوشی یا لپتاپ بر دارید و شروع کنید! هیچ مدرک و رزومه ای قوی تر از نمونه کار های موفق نیست.
اگر هدفتون کارآفرینیه، شما یه آدم خارق العاده هستید که داره مسیر اشتباهی رو میره.
نهایتا توی این رشته ها توی دانشگاه هیچ چیزی قرار نیست یاد بگیرید. قراره تحقیر بشید، بهترین سالهای عمرتونو عذاب بکشید، مغزتون رو از چرت و پرت پر کنید، آخر هم با یه مدرک فوق لیسانس هوض مصنوعی، باید برید راننده اسنپ بشید. اگر دوست دارید و علاقه دارید که واقعا یاد بگیرید و بتونید از دانشتون استفاده کنید، خودتون شروع کنید.
در کل امیررضا جان، مبینا جان! برید دانشگاه ولی زیاد خودتونو درگیرش نکنید و فکر نکنید آیندتون به این بستگی داره. آیندتون فقط و فقط به حرکت الان خودتون بستگی داره. دانشگاه بهترین جا برای شروع حضورِ خوب توی جامعه و گسترش دایره ارتباطاته که فکر نکنم جز این هم کارایی دیگه ای داشته باشه.
خیلی چیزای دیگه تو ذهنم بود که بنویسم ولی دیگه خیلی طولانی شد. مرسی که تا آخر خوندین. نظراتتون رو پذیرا می باشم :)